Επικίνδυνο κενό έξι μηνών

Ανοιξη του 2013, Φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς ή αρχές του 2014; Το ερώτημα αφορά την πλήρη και μη αντιστρέψιμη στροφή στην Ευρωζώνη που θα πρέπει να περιλαμβάνει την τραπεζική ένωση, την εγγύηση των καταθέσεων, την ευελιξία του Μόνιμου Μηχανισμού ESM να στηρίζει απευθείας τα τραπεζικά συστήματα, και τέλος τον κοινό δανεισμό μέσω ευρω-ομολόγου.

Από το Τόκιο ο αναπληρωτής διευθυντής του ΔΝΤ Νεμάτ Σαφίκ προειδοποιεί σε δραματικούς τόνους ότι Ευρωζώνη, ΗΠΑ και Αναδυόμενες Οικονομίες έχουν περιθώριο το πολύ έξι μηνών για να αποτρέψουν μια παλινδρόμηση στην ύφεση, που θα πλήξει την παγκόσμια οικονομία χωρίς εξαίρεση. Μια κομψή διατύπωση, μιας προειδοποίησης που όλοι γνωρίζουν ότι αφορά την Ευρωζώνη και κυρίως τη Γερμανία. Με άλλα λόγια, επαναλαμβάνεται για πολλοστή φορά το μήνυμα, δεν μπορούμε να περιμένουμε τις γερμανικές εκλογές του Σεπτεμβρίου.

Λίγο πριν, ο επικεφαλής της ΕΚΤ Μ. Ντράγκι είχε δώσει το δικό του χρονοδιάγραμμα, ενεργοποίηση της σχετικής νομοθεσίας για τον Μηχανισμό Εποπτείας των Τραπεζών της Ευρωζώνης από τη Φραγκφούρτη -έδρα της ΕΚΤ- τον Ιανουάριο του 2013, με στόχο την πλήρη λειτουργία της τραπεζικής ένωσης από την 1.1.2014.

Με άλλά λόγια, ένας οριακός συμβιβασμός ανάμεσα στην πίεση του ΔΝΤ, των αγορών και των οίκων αξιολόγησης και των προεκλογικών σκοπιμοτήτων της Μέρκελ, που δεν μπορεί να σηκώσει την απότομη στροφή πριν από τις κάλπες.

Τα ερωτήματα και οι αμφιβολίες που εγείρονται είναι πολλά: Το χρονοδιάγραμμα Ντράγκι αποτελεί πίεση προς το Βερολίνο ή πιστοποιεί παρασκηνιακή συνεννόηση, στην οποία εξασφαλίσθηκε η ανοχή ή ακόμη καλύτερα η συνενοχή της καγκελαρίου;

Πότε θα μπορέσει στην πράξη ο Μόνιμος Μηχανισμός ESM να προχωρήσει στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, από τη στιγμή που θα υιοθετηθεί το σχετικό πλαίσιο ή από την πλήρη και λειτουργική εφαρμογή του; Η γνωστή παροιμία «Ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες» δεν θα μπορούσε να επιβεβαιωθεί με πιο πανηγυρικό τρόπο.

Η εμπιστοσύνη των εταίρων της Ευρωζώνης στη διεθνή σκηνή, των οίκων αξιολόγησης και των αγορών έχει κλονισθεί στον ανώτατο δυνατό βαθμό. Ετσι η λογική ή η δυναμική της προεξόφλησης της υλοποίησης που θα μπορούσε σε φυσιολογικές συνθήκες να προκύψει από τη ζητούμενη επί του παρόντος επικύρωση του μηχανισμού εποπτείας των τραπεζών της Ευρωζώνης την 1.1.2013 πολύ δύσκολα θα πυροδοτηθεί.
Άλλωστε μέχρι τις αρχές του επόμενου χρόνου υπάρχει ως βαριά υποθήκη η αβεβαιότητα για το αποτέλεσμα των εκλογών στις ΗΠΑ: Θα επανεκλεγεί ο Ομπάμα για να πιέσει ασφυκτικά το Βερολίνο ή ο Ρόμνι θα υιοθετήσει τη γραμμή πλεύσης, που μόλις τώρα αρχίζουν να εγκαταλείπουν οι Μέρκελ-Σόιμπλε;

Με άλλα λόγια, επιστροφή στο σκηνικό του Ιουνίου του 1918: η τελευταία γερμανική επίθεση κατά της Γαλλίας έχει αποτύχει, αλλά το στοιχείο που ανατρέπει τα πάντα είναι οι στρατιές των ξεκούραστων ανδρών του αμερικανού στρατού που υπό τις διαταγές του στρατηγού Πέρσιγκ ανατρέπουν τις ισορροπίες στο Δυτικό Μέτωπο, όπου το Βερολίνο έχει ρίξει όλο το βάρος του, καθώς τον Φεβρουάριο έχει κλείσει το Ανατολικό Μέτωπο με την υπογραφή της Συνθήκης του Μπρεστ-Λιτόφσκ, με τη νεαρή τότε Σοβιετική Ρωσία.
Ενα εξάμηνο αγωνίας και αβεβαιότητας με κίνδυνο σοβαρού ατυχήματος στις ΗΠΑ, είναι τα δεδομένα που διαμορφώνουν ένα σκηνικό για πολύ γερά νεύρα...

Πίεση ή συνενοχή;

Τα ερωτήματα και οι αμφιβολίες που εγείρονται είναι πολλά: Το χρονοδιάγραμμα του Μ. Ντράγκι αποτελεί πίεση προς το Βερολίνο ή πιστοποιεί παρασκηνιακή συνεννόηση, στην οποία εξασφαλίσθηκε η ανοχή ή ακόμη καλύτερα η συνενοχή της καγκελαρίου; Πότε θα μπορέσει στην πράξη ο Μόνιμος Μηχανισμός ESM να προχωρήσει στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, από την στιγμή που θα υιοθετηθεί το σχετικό πλαίσιο ή από την πλήρη και λειτουργική εφαρμογή του;

(Ημερησία, 16/10/2012)