Επιχείρηση "πειθούς" των κοινοτικών την Παρασκευή - Αποφασισμένη για πλαφόν στο ρεύμα η κυβέρνηση - Οι στρεβλώσεις στην Κ.Ευρώπη, το ράλι στα 700 ευρώ και πώς επηρεάζει την Ελλάδα

Καθοριστική θεωρείται η τρέχουσα εβδομάδα ως προς τη πρόθεση της κυβέρνησης να επιβάλει πλαφόν στην χονδρική τιμή του ρεύματος και να «θωρακίσει» την Ελλάδα από τις στρεβλώσεις στις κεντροευρωπαικές αγορές και την εκ νέου αποσύζευξη με τα Βαλκάνια, εμποδίζοντας τις ακραίες αυξήσεις να περάσουν στα τιμολόγια λιανικής των επόμενων μηνών.

Ενόψει της συνάντησης της Παρασκευής του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Θόδωρου Σκυλακάκη με το κοινοτικό κλιμάκιο στην Αθήνα, και με την αγορά χονδρικής να «τρέχει» τις πρώτες δεκαοκτώ μέρες του μήνα με αύξηση 56% - δηλαδή με ένα μέσον όρο 140 ευρώ / μεγαβατώρα έναντι 90 ευρώ που έκλεισε ο Οκτώβρης - εντείνονται οι διεργασίες για να στηθεί μια ισχυρή επιχειρηματολογία και να πεισθεί η Κομισιόν για την αναγκαιότητα του μέτρου.

Είναι τέτοια η σαφήνεια της χθεσινής δέσμευσης του Πρωθυπουργού, κατά την εβδομαδιαία του ανασκόπηση ότι «δεν υπάρχει περίπτωση να αφήσουμε να περάσουν στον καταναλωτή οι υπερβολικές αυξήσεις στην ενέργεια», που δείχνει ότι η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να επιβάλει πλαφόν στη χονδρική, ακόμη κι αν δεν αρθούν οι όποιες κοινοτικές επιφυλάξεις. Ενισχυτική των παραπάνω, η δήλωση το Σάββατο του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη που έκανε λόγο ακόμη για «οριζόντια επιδότηση στο ρεύμα αν χρειαστεί», όσο και του κ. Σκυλακάκη τη Πέμπτη ότι «δεν πρόκειται να αφήσουμε αυτές τις τιμές, οι οποίες δεν αντανακλούν τα πραγματικά κόστη στην αγορά, να περάσουν στον καταναλωτή».

Στο κυβερνητικό στρατόπεδο το σενάριο που εξετάζουν αφορά τη γνωστή πρόταση Ελλάδας- Βουλγαρίας - Ρουμανίας (https://energypress.gr/news/giati-ellada-roymania-boylgaria-zitoyn-mihanismo-gia-ta-oyranokatebata-kerdi-ton-paragogon) ή κάποια παραλλαγή της, για φορολόγηση των υπερεσόδων των παραγωγών και εμπόρων ηλεκτρικής ενέργειας, μέσα από ένα μηχανισμό επιβολής πλαφόν ανά τεχνολογία στην αγορά χονδρικής, όπως και στην κρίση του 2022, που θα εφαρμόζεται υπό συγκεκριμένες προυποθέσεις. Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι κάποιες από αυτές τηρούνται ήδη.

Αν και προς ώρας δεν υπάρχει κάτι το χειροπιαστό, πηγές του ΥΠΕΝ ξεκαθαρίζουν ότι ο νέος πόρος που θα χρηματοδοτήσει τις επιδοτήσεις θα προέλθει από το πλαφόν και ότι έχει κατηγορηματικά αποκλειστεί η επιβολή ενός νέου φόρου στο φυσικό αέριο (όπως το καλοκαίρι), καθώς θα μετακυλίονταν αυτόματα στη χονδρική του ρεύματος.

Πώς Τσεχία και Σλοβακία «κοκκινίζουν» Ουγγαρία και Ρουμανία

Την ελληνική επιχειρηματολογία έρχονται να ενισχύουν τα όσα συμβαίνουν ξανά στις χρηματιστηριακές αγορές της περιοχής, όπου επαναλαμβάνεται ό,τι συνέβη και το καλοκαίρι.

Τις τελευταίες εβδομάδες, με το που έπεσαν οι θερμοκρασίες, ο αλγόριθμός του μοντέλου Flow Based Market Coupling, (FBMC) που εφαρμόζεται μέχρι και τα σύνορα με τη Ρουμανία, και χρησιμοποιούν οι Διαχειριστές της Κεντρικής και Δυτικής Ευρώπης για τη κατανομή της ενέργειας μέσω των διασυνοριακών διασυνδέσεων, περιορίζει ξανά τη μεταφορική τους ικανότητα προς την Αν. Ευρώπη. Το μοντέλο που χρησιμοποιείται στα Βαλκάνια για την κατανομή της ενέργειας μεταξύ των διασυνοριακών διασυνδέσεων δεν ταυτίζεται με το FBMC με αποτέλεσμα μια συστημική ασυμμετρία που αναλόγως των συνθηκών (υψηλά φορτία κατανάλωσης, μονάδες εκτός λειτουργίας, κλπ), μετατρέπεται στη γνωστή αποσύζευξη της Ανατολικής από τη Κεντρική Ευρώπη που βλέπουμε ξανά τις τελευταίες ημέρες.

Ετσι, όπως εξηγούν στελέχη του χώρου και traders, η Ουγγαρία, λόγω περιορισμών στις διασυνδέσεις από τη Τσεχία, φτάνει να είναι σήμερα μια από τις ακριβότερες ευρωπαικές αγορές, και κατά τις απογευματινές και βραδυνές ώρες να έχει μέγιστη τιμή χονδρικής (MCP) πάνω από 700 ευρώ/ MWh.

Κατ’ αντιστοιχία, περιορισμοί στις διασυνδέσεις της Σλοβακίας με τη Ρουμανία, παρ' ότι εκτός μοντέλου FBMC, ανεβάζουν τις μέγιστες τιμές και στη ρουμανική αγορά για σήμερα το βράδυ, επίσης στη περιοχή των 700 ευρώ / MWh, πολύ υψηλότερα από την ευρύτερη περιοχή.

«Ντόμινο» μέχρι τη Βουλγαρία

Το «ντόμινο» δηλαδή δεν περιορίζεται στις αγορές που χρησιμοποιούν το μοντέλο Flow Based Market Coupling, όπως εξηγούν οι ίδιες πηγές. Επηρεάζει και αυτές που λόγω των πολλών διασυνδέσεων μαζί τους είναι συζευγμένες, όπως συμβαίνει με τη Ρουμανία αλλά και με τη Βουλγαρία. Οι μέγιστες τιμές (MCP) στη γειτονική μας αγορά κινούνται για σήμερα το βράδυ επίσης πέριξ των 700 ευρώ/ MWh, όσο και στη ρουμανική.

Στη πράξη αυτό σημαίνει ότι το ίδιο προιόν, για αποστάσεις μερικών μόνο χιλιομέτρων, θα πωλείται για κάποιες ώρες στην βουλγαρική αγορά, ακριβότερα κατά 250 ευρώ / MWh σε σχέση με την αντίστοιχη μέγιστη ελληνική τιμή, που διαμορφώνεται για σήμερα στα 451,94 ευρώ. Επίπεδα όχι χαμηλά.

Συμπερασματικά, λόγω των περιορισμών που βάζει το FBMC στην κατανομή των διασυνοριακών ροών, η Τσεχία «ανεβάζει» τις τιμές της Ουγγαρίας και η Σλοβακία της Ρουμανίας, η οποία συμπαρασύρει στα ίδια επίπεδα και τις τιμές της συζευγμένης μαζί της Βουλγαρίας. Κι ας ακολουθούν οι δύο βαλκάνιοι γείτονες άλλο μοντέλο, όπως και η Ελλάδα.

Στην προσπάθειά του δηλαδή να αντιμετωπίσει ζητήματα συμφορήσεων σε κάποιες χώρες, το σύστημα που ακολουθεί η Κεντρική και Δυτική Ευρώπη δημιουργεί διαφορετικές ροές ηλεκτρισμού απ' αυτές που θα ανέμεναν κανονικά οι Διαχειριστές των Βαλκανίων. Αποτέλεσμα, να ξαναβλέπουμε τα γνωστά «ενεργειακά τείχη» του καλοκαιριού με λιγοστές ροές ανάμεσα στην Κ.Ευρώπη και την Ανατολική, σε μια ευρωπαική αγορά ενέργειας που μόνο ενιαία δεν λειτουργεί.

Σε αυτά και άλλα ευρήματα αναμένεται ότι θα στηριχθεί και η επιχειρηματολογία της ελληνικής πλευράς που είχε αναδειχθεί από τον υπ. ΠΕΝ Θόδωρο Σκυλακάκη στο τελευταίο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας (15 Οκτωβρίου). Τότε είχε αποσπάσει τη δέσμευση από τη Κομισιόν ότι θα συνεργαστεί με τις πληττόμενες χώρες για τα φαινόμενα των ακραίων τιμών. 

Μερικές εβδομάδες αργότερα, το θέμα των στρεβλώσεων στο ρεύμα μπήκε στο κοινό ανακοινωθέν της Συνόδου Κορυφής της Βουδαπέστης (8 Νοεμβρίου) με θέμα την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαικής οικονομίας και τις εκθέσεις Ντράγκι και Λέτα. Σε αυτό , υπάρχει ρητή αναφορά στις στρεβλώσεις των τιμών που πρέπει να αντιμετωπιστούν με τρόπο κατεπείγοντα.

(φωτο: freepik.com)