Επανέρχονται δυναμικά στο προσκήνιο οι μονάδες αερίου – Ποιές χώρες πρωτοστατούν σε επενδύσεις για κατασκευή νέων σταθμών

Το τελευταίο διάστημα γινόμαστε δέκτες μιας αλλαγής στην ενεργειακή στρατηγική πολλών ευρωπαϊκών χωρών. Η πολιτική που εξοβέλιζε το φυσικό αέριο από την παραγωγή ηλεκτρισμού αποδεικνύεται λανθασμένη και ήδη αρκετές χώρες δρομολογούν σημαντικές επενδύσεις για την κατασκευή νέων σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο το φυσικό αέριο και σχεδιάζουν μηχανισμούς στήριξης αυτών των επενδύσεων.

Οι λόγοι που έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο τις μονάδες φυσικού αερίου έχουν να κάνουν με την πράσινη μετάβαση αλλά και με το έλλειμμα ενέργειας που αναμένεται να αντιμετωπίσουν αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Η πράσινη μετάβαση συντελείται με αργούς ρυθμούς ενώ και τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας χρειάζονται χρόνο για να αποδώσουν και ταυτόχρονα είναι συστήματα αρκετά μικρής κλίμακας. Οι μονάδες φυσικού αερίου μπορούν να λειτουργήσουν ως μονάδες βάσης για μια επιτυχημένη πράσινη μετάβαση αλλά και ταυτόχρονα να υποστηρίξουν τα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας έναντι της στοχαστικότητας που εμφανίζει η παραγωγή από τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Από την άλλη μεριά πολλές ευρωπαϊκές χώρες στηρίζονται ακόμα σε ηλεκτρική ενέργεια παραγόμενη από άνθρακα. Επιπρόσθετα αυτού, η ζήτηση για ενέργεια αναμένεται να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια. Τη λύση στα προβλήματα της αντικατάστασης της ανθρακικής παραγωγής αλλά και της παροχής επιπλέον ισχύος στο ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα μπορούν να δώσουν με άμεσο και αποδοτικό τρόπο οι μονάδες αερίου. Θα πρέπει να τονιστεί ότι οι περισσότερες μονάδες φυσικού αερίου που βρίσκονται στο στάδιο της κατασκευής εμφανίζουν πολύ υψηλό βαθμό απόδοσης, χαμηλό συντελεστή εκπομπών CO₂ ενώ διαθέτουν δυνατότητα καύσης υδρογόνου ή και σύστημα δέσμευσης του άνθρακα.

Οι χώρες που, αυτή τη περίοδο, συντελούνται οι μεγαλύτερες επενδύσεις στη κατασκευή μονάδων φυσικού αερίου είναι οι ακόλουθες:

Ιταλία: Πρόκειται για μια χώρα που έχει τεράστιες ανάγκες σε ηλεκτρική ενέργεια καθόσον είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη. Η Edison ολοκλήρωσε τη κατασκευή δύο σταθμών φυσικού αερίου μέσα στο 2023 συνολικής ισχύος 1.545 MW (πρόκειται για τους σταθμούς Presenzano ισχύος 765 MW και Marghera ισχύος 780 MW). Αυτή τη στιγμή κατασκευάζονται άλλοι δύο σταθμοί, ένας της Enel στη Fusina ισχύος 840MW και ένας άλλος της EPH στο Tavazzano ισχύος 800 MW.

 Γερμανία: Η ισχυρότερη οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη μεγαλύτερη βιομηχανική παραγωγή αποφάσισε το περασμένο Φεβρουάριο να υποστηρίξει τη κατασκευή σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο φυσικό αέριο ισχύος 10 GW μέσω μηχανισμών στήριξης, με το συνολικό ποσό χρηματοδότησης να υπολογίζεται στα 16 δις €. Στο τέλος του 2022 μπήκε σε λειτουργία η μονάδα Herne-6 ισχύος 600 MW ενώ αυτή τη περίοδο κατασκευάζονται τέσσερις μονάδες ανοικτού κύκλου. Τέλος, η EnBW, μια από τις μεγαλύτερες εταιρείες παροχής ενέργειας, έχει ξεκινήσει τις εργασίες για εναλλαγή καυσίμου από άνθρακα σε φυσικό αέριο σε τρεις σταθμούς συνολικής ισχύος 1.600 MW. Η απόφαση της γερμανικής κυβέρνησης για τη στήριξη των σταθμών φυσικού αερίου βρήκε σύμφωνη και τη βιομηχανία καθώς βλέπει ότι η πράσινη μετάβαση γίνεται με πολύ αργούς ρυθμούς που οδηγούν στην αποβιομηχανοποίηση και χρειάζονται διαφορετικές προσεγγίσεις για να βοηθήσουν τη βιομηχανία. Μια από αυτές είναι η κατασκευή μονάδων φυσικού αερίου.

 Πολωνία: Η Πολωνία είναι μια χαρακτηριστική χώρα που η ηλεκτροπαραγωγή της όλα τα προηγούμενα χρόνια βασίστηκε στην ανθρακική παραγωγή. Η αντικατάσταση της ανθρακικής παραγωγής από φυσικό αέριο ήταν η πιο ενδεδειγμένη λύση. Αυτή τη στιγμή κατασκευάζονται τέσσερις μονάδες, στη περιοχή Dolna Odra δύο μονάδες των 700 MW που θα αντικαταστήσουν αντίστοιχη λιγνιτική παραγωγή, στη περιοχή Ostroleka ισχύος 745 MW και στη περιοχή Grudziadz ισχύος 563 MW. Οι μονάδες στη Dolna Odra θα είναι έτοιμες μέσα στο 2024, οι υπόλοιπες δύο το 2025.

Μεγάλη Βρετανία: Η βρετανική κυβέρνηση πρόσφατα δήλωσε ότι θα υποστηρίξει την κατασκευή καινούργιων σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο το φυσικό αέριο. Ο κυριότερος λόγος είναι η ενεργειακή ασφάλεια καθώς πρέπει να υπάρχει επαρκή δυναμικότητα με καύσιμο φυσικό αέριο για την υποστήριξη των διακοπτόμενων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Το 2023 μπήκε σε εμπορική λειτουργία η μονάδα Keadby 2 ισχύος 893 MW και αυτή τη περίοδο κατασκευάζεται η μονάδα Keadby 3 ισχύος 910 MW με τεχνολογία δέσμευσης άνθρακα. Επίσης η EPH κατασκευάζει δύο μονάδες 776 MW στο East Yorkshire που θα συνοδεύονται με αποθήκευση μπαταρίας 299MW ενώ άλλες τέσσερις μονάδες φυσικού αερίου ισχύος 299 MW βρίσκονται στο στάδιο κατασκευής.

Ελλάδα – Βαλκανικές Χώρες: Στο στάδιο της κατασκευής βρίσκονται δύο μονάδες φυσικού αερίου ισχύος 840 MW η κάθε μια. Η πρώτη κατασκευάζεται από τη κοινοπραξία Γεκ Τέρνα – Μότορ Όιλ στη Κομοτηνή και η δεύτερη από τους ΔΕΗ-ΔΕΠΑ-Όμιλο Κοπελούζου στην Αλεξανδρούπολη. Χαρακτηριστικό και των δύο μονάδων είναι ότι βρίσκονται στα βόρεια σύνορα της χώρας κοντά στη Νέα Σάντα από όπου ξεκινάει η δεύτερη ηλεκτρική διασύνδεση της Ελλάδας με τη Βουλγαρία, η οποία τέθηκε σε εμπορική λειτουργία το περασμένο έτος. Το γεγονός αυτό προσδίδει και εξαγωγικό χαρακτήρα στις δύο αυτές μονάδες. Βουλγαρία, Βόρεια Μακεδονία, Ρουμανία και Σερβία εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό από ανθρακικές μονάδες που θα αναγκαστούν να τις κλείσουν καθώς πρόκειται για πεπαλαιωμένες και ρυπογόνες μονάδες. Οι χώρες αυτές δεν έχουν εντάξει στον ενεργειακό τους σχεδιασμό τη κατασκευή νέων μονάδων φυσικού αερίου, οπότε οι δύο μονάδες που βρίσκονται στην ελληνική επικράτεια θα αποτελέσουν ιδεατή λύση για την ενεργειακή επάρκεια των χωρών της βαλκανικής. Με την κατασκευή της νέας διασύνδεσης Ελλάδας-Βουλγαρίας και την εμπορική λειτουργία των μονάδων φυσικού αερίου σε Κομοτηνή και Αλεξανδρούπολη, η Ελλάδα θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο συνεισφέροντας στην ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.