Εν ευθέτω χρόνω οι έρευνες για το καλώδιο - Οι δηλώσεις Γεραπετρίτη από τους Δελφούς, τι συνέβη στο ΚΥΣΕΑ της Τρίτης και το «φάουλ» με τις διαρροές για Navtex

Σαφείς ενδείξεις ότι οι έρευνες για το καλώδιο μετατίθενται για το απώτερο μέλλον προκύπτουν τόσο από τις χθεσινές δηλώσεις Γεραπετρίτη στους Δελφούς, όσο και από το προ ημερών άτυπο ΚΥΣΕΑ όπου εξετάστηκαν τα επόμενα βήματα για τα θαλάσσια projects της χώρας.

«Το έργο θα προχωρήσει σε χρόνο ο οποίος είναι ο κατάλληλος», δήλωσε χαρακτηριστικά χθες στα «Παραπολιτικά» ο υπουργός Εξωτερικών, ενώ αντίστοιχες δηλώσεις έκανε και από το φόρουμ των Δελφών, («θα προχωρήσουμε, όπως πρέπει και στον χρόνο που πρέπει»), ενισχύοντας τις πληροφορίες που θέλουν τη κυβέρνηση να κάνει πίσω, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η κυβέρνηση έκρινε ότι προς το παρόν είναι σκόπιμο να αναβληθεί η επανεκκίνηση των ερευνών, προκειμένου να αποφευχθεί μια κρίση με την Τουρκία σε μία εντελώς ακατάλληλη στιγμή. Στην απόφαση της Αθήνας να ξαναζυγίσει τα δεδομένα, συνέβαλε σύμφωνα με μια ανάγνωση και η πρόσφατη συνάντηση Τραμπ–Νετανιάχου και συγκεκριμένα η δημόσια αναφορά από τον Αμερικανό Πρόεδρο στον Ερντογάν με τον οποίο είπε ότι έχει πολύ καλές σχέσεις και τον συμπαθεί.

Στη πραγματικότητα, όπως λένε κάποιοι αναλυτές, η κυβέρνηση παρ’ ότι η ίδια διέρρεε πόσο πολύ ποντάρει στο ρόλο του Ισραήλ, φαίνεται ότι κράτησε από τη συνάντηση Τραμπ - Νετανιάχου μόνο τους επαίνους του Αμερικανού προέδρου για τον Ερντογάν.

Τούτων δοθέντων, το ερώτημα είναι για ποιο λόγο τις τελευταίες εβδομάδες το ίδιο το ΥΠΕΞ επέλεξε να προβεί σε ένα μπαράζ διαρροών ότι η «επιχείρηση επιστροφής στην Κάσο» είναι ζήτημα ημερών και πάντως θα γίνει εντός του Απριλίου. Τι ήταν δηλαδή αυτό που έκανε τη κυβέρνηση να διαμηνύει ότι είναι θέμα μερικών 24ώρων, αν όχι ωρών, η δρομολόγηση της Navtex, όταν την ίδια στιγμή υπήρχαν δεύτερες σκέψεις και το Μαξίμου αμφιταλαντεύονταν πάνω στο θέμα.

Σε αυτό το πλαίσιο, ακριβώς για να μην δώσει την εντύπωση ότι υποχωρεί από την άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας, η κυβέρνηση κινείται στη γραμμή ενός νέου «προγραμματισμού» και χρονισμού, όπως είπε χαρακτηριστικά χθες ο κ. Γεραπετρίτης. Το έργο σύμφωνα με αυτό το νέο αφήγημα, δεν «παγώνει», απλώς θα υλοποιηθεί στον κατάλληλο χρόνο.

Στον αντίποδα βέβαια, η γραμμή αυτή θυμίζει όπως λένε σκωπτικά κάποιοι αναλυτές, την υπόθεση με το δικαίωμα των 12 ναυτικών μιλίων. Θεωρητικά, η Ελλάδα μπορεί να το εξασκήσει ανά πάσα στιγμή, ωστόσο μέχρι σήμερα δεν το έχει κάνει.

Στο θέμα αναφέρθηκε χθες ο Διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων του Παντείου, Κωνσταντίνος Φίλης, χαρακτηρίζοντας «επικοινωνιακό φάουλ» τις τελευταίες διαρροές ότι ξεκινούν οι εργασίες και εκφράζοντας την ελπίδα ότι η κυβέρνηση κάνει πίσω, προκειμένου να σταθμίσει όλα τα δεδομένα σε σχέση με το Ισραήλ, τη Γαλλία την ΕΕ και την Κύπρο. «Αν οδηγηθούμε σε οριστική ακύρωση του εγχειρήματος θα πρόκειται για μια ήττα στρατηγικών διαστάσεων για τη χώρα μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Το ΚΥΣΕΑ της Τρίτης

Την εικόνα ότι το έργο μετατίθεται για το μέλλον ενισχύει και η αλλαγή ύφους στις δηλώσεις Γεραπετρίτη. Τη θέση της βεβαιότητας ότι «το πρόγραμμα (σσ: έργο) θα συνεχιστεί με βάση τον προγραμματισμό», όπως είχε απαντήσει ο ΥΠΕΞ το Μάρτιο μετά τη τριμερή Ελλάδας- Κύπρου - Ισραήλ, έδωσε χθες το «η αίσθηση και η προσδοκία μου είναι να συνεχιστεί κανονικά το έργο». Σαν δήλωση παραπέμπει περισσότερο σε επιθυμία παρά σε σιγουριά ότι η πόντιση του καλωδίου θα τρέξει και θα υλοποιηθεί βάσει του σχεδιασμού.

Τη σημασία της πάντως έχει άλλη μια εξέλιξη των τελευταίων ημερών. Το βράδυ της Τρίτης έγινε έκτακτη κυβερνητική σύσκεψη (ένα άτυπο ΚΥΣΕΑ), όπου εξετάστηκαν, σύμφωνα με τις πληροφορίες, δύο ενδεχόμενα: Είτε να προηγηθεί η κατάθεση στη Κομισιόν του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού και να ακολουθήσουν εν ευθέτω χρόνω οι έρευνες για το καλώδιο, είτε το αντίθετο. Στη περίπτωση του Θαλάσσιου Χωροταξικού, η Ελλάδα, που δεν το έχει καταθέσει ακόμη, καθώς η Τουρκία αντιδρά και επαναφέρει με την ευκαιρία τη θεωρία των «γκρίζων ζωνών», έχει καταδικαστεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο με τη προθεσμία για συμμόρφωση να εκπνέει στα τέλη Απριλίου. Εξίσου σοβαρό θέμα όμως είναι και το καλώδιο. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η σύσκεψη δεν φαίνεται να προέκρινε την επιλογή της συνέχισης των ερευνών, με τη τελική απόφαση για το τι θα επιλεγεί να βρίσκεται στα χέρια του Πρωθυπουργού.

Οι απειλές από Τουρκία και το κακό σενάριο

Τα μπρος - πίσω με το καλώδιο ενισχύουν την άποψη όσων υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση έχει παγιδευτεί στη πολιτική των «ήρεμων νερών». Δεν είναι τυχαίο ότι την ίδια ώρα που χθες ο κ. Γεραπετρίτης δήλωνε από τους Δελφούς ότι οι έρευνες για το καλώδιο θα επαναληφθούν στον κατάλληλο χρόνο, πηγές του τουρκικού υπ. Άμυνας (https://energypress.gr/news/amynas-toyrkias-kalodio-elladas-kyproy-de-tha-prohorisei-horis-ti-sygkatathesi-mas), κατηγορούσαν την Ελλάδα και τη Κύπρο για «μαξιμαλιστικές επιδιώξεις» σχετικά με το GSI. Και επαναλάμβαναν το γνωστό αφήγημα ότι έργα που αφορούν περιοχές τουρκικής θαλάσσιας δικαιοδοσίας (με βάση δηλαδή το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο) δεν μπορεί να γίνουν χωρίς τη συναίνεση της Αγκυρας αν πρώτα δεν ερωτηθεί και δεν δώσει άδεια για να συνεχιστεί η επιχείρηση.

Στη περίπτωση πάντως ενός τυχόν οριστικού ναυαγίου του έργου, όχι μόνο θα είναι σαν να αναγνωρίζεται de facto το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, αλλά ακριβώς επειδή η Αγκυρα υποστηρίζει ότι για εργασίες όπως η πόντιση καλωδίων, η Αθήνα πρέπει πρώτα να ζητά την άδεια της Αγκυρας, θα ενισχυθούν και οι τουρκικές αξιώσεις και θα τεθούν σε κίνδυνο ακόμη και οι διασυνδέσεις στο Αν. Αιγαίο και στα Δωδεκάνησα με το ηπειρωτικό σύστημα.

Τον Οκτώβριο του 2024, με αφορμή τις έρευνες του πλοίου «Αιγαίο» που εκτελούσε για λογαριασμό του ΑΔΜΗΕ εργασίες πόντισης καλωδίου στο Αν. Αιγαίο, ο σταθμός της Σμύρνης είχε εκδόσει Navtex, ισχυριζόμενος ότι μέρος της θαλάσσιας περιοχής μεταξύ Χίου και Λέσβου όπου γίνονταν έρευνες είναι τουρκική υφαλοκρηπίδα. Και ότι οι εργασίες σε αυτή την περιοχή πρέπει να συντονίζονται από τις αρμόδιες τουρκικές αρχές, δηλαδή ότι η αρμοδιότητα Νavtex ανήκει στην Τουρκία.