EBIKEN: Επιχειρείται μονοπώληση της αγοράς ΑΠΕ - Το πλαφόν καθιστά αδύνατη τη σύναψη νέων μακροχρόνιων διμερών συμβάσεων

Εγείρεται θέμα μονοπώλησης της παραγωγής των ΑΠΕ από τους καθετοποιημένους προμηθευτές και ισχυροποίησης της θέσης τους και στην αγορά των ΑΠΕ, γεγονός που επιβάλει τη λήψη ρυθμιστικών μέτρων έστω και εκ των υστέρων, τονίζει η ΕΒΙΚΕΝ στην επιστολή που απέστειλε προς τη ΡΑΕ συμμετέχοντας στη διαβούλευση για τη θέσπιση πλατφόρμας σύναψης συμβολαίων παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ (RES PPAs Platform).

Στην επιστολή η ΕΒΙΚΕΝ επισημαίνει τις υφιστάμενες ρυθμίσεις/στρεβλώσεις, οι οποίες σήμερα αφενός δυσχεραίνουν ή ακόμη και καθιστούν αδύνατη στην πράξη τη σύναψη διμερών συμβολαίων, μεταξύ παραγωγών ΑΠΕ και βιομηχανικών καταναλωτών, αφετέρου οδηγούν στη μονοπώληση των πράσινων ΡΡΑ από τους καθετοποιημένους προμηθευτές, γεγονός που πρέπει να τύχει της προσοχής σας. Πιο συγκεκριμένα: 

• Η ρύθμιση (Αριθμ. ΥΠΕΝ/ΓΔΕ/84014/7123 12.8.2022), με την οποία καθορίστηκε η προτεραιότητα στη λήψη όρων σύνδεσης έργων ΑΠΕ από τον ΑΔΜΗΕ, ευνοεί συγκεκριμένα μεγάλα έργα ΑΠΕ, δυναμικότητας περίπου 8.000 MW (κατηγορία Α), χωρίς αυτά να έχουν υποχρέωση σύναψης ΡΡΑ, παρακάμπτοντας στη σειρά προτεραιότητας έργα, που χρονικά προηγούνταν. Είναι προφανές ότι οι παραγωγοί αυτοί έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν αντί να συνάψουν PPA με βιομηχανικούς ή και τελικούς καταναλωτές να συνάψουν PPA με μεγάλους καθετοποιημένους προμηθευτές. 
• Στην δε Β κατηγορία, η οποία θα εξεταστεί μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης των αιτήσεων της κατηγορίας Α και εφόσον υπάρχει ακόμη διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος, προσχηματικά και μόνο τέθηκε ως προϋπόθεση συμμετοχής η σύναψη ΡΡA. Και τούτο, διότι βάσει της ρύθμισης είναι αποδεκτές και αρχικές συμφωνίες μεταξύ παραγωγών και προμηθευτών, χωρίς να είναι υποχρεωτικό να καθοριστούν από την αρχή οι τελικοί καταναλωτές. Αποτέλεσμα ήταν ότι όλοι οι καθετοποιημένοι παίκτες, ήδη στις πρώτες ημέρες ισχύος του μέτρου, να καταθέσουν εσωτερικές συμφωνίες για έργα που ξεπερνούν το όριο των 1.500MW, που έχει τεθεί. 

Η ΕΒΙΚΕΝ επισημαίνει εξάλλου ότι βάσει πρόσφατης απόφασης της ΡΑΕ αυξήθηκε χωρίς επαρκή αιτιολόγηση, το όριο για τα διμερή συμβόλαια που δύναται να συνάπτει ο προμηθευτής του δεσπόζοντα παίκτη από 20% στο 30% επί των πωλήσεων του, που αντιστοιχεί περίπου σε 9.000 GWH/έτος ή 6.000 MW/έτος έργων ΑΠΕ σε ΦΒ,. Για δε τους υπόλοιπους καθετοποιημένους προμηθευτές δεν υπάρχει ήδη όριο. 

Πλαφόν στα έσοδα

Η ΕΒΙΚΕΝ επισημαίνει επίσης ότι η πρόσφατη επιβολή ανώτατο ορίου (πλαφόν) στα έσοδα των παραγωγών από την DAM (market revenue cap) καθιστά αδύνατη τη σύναψη νέων μακροχρόνιων διμερών συμβάσεων (PPAs βιομηχανιών με ΑΠΕ), είτε είναι χρηματοοικονομικά (cfd), είτε με φυσική παράδοση καθώς δεν λαμβάνει ως βάση υπολογισμού, τα πραγματικά έσοδα του παραγωγού, όπως αυτά προκύπτουν μετά το διακανονισμό της ανταλλαγής ενέργειας με τον αγοραστή, στη συμφωνημένη μεταξύ τους τιμή. 

Σύμφωνα με την ΕΒΙΚΕΝ επιβάλλεται να έρθει ρύθμιση που να άρει άμεσα την υφιστάμενη στρέβλωση και να εφαρμόζει ορθά πλέον την επιβολή του πλαφόν στα νέα διμερή συμβόλαια είτε είναι χρηματοοικονομικά (virtual), είτε με φυσική παράδοση με την προϋπόθεση να είναι σε αυτά πλήρως καθορισμένα τόσο η μονάδα παραγωγής όσο και ο αγοραστής. 

Η ΕΒΙΚΕΝ επισημαίνει επίσης ότι η απαραίτητη μεσολάβηση ενός προμηθευτή, στα πράσινα PPA με φυσική παράδοση, δρα περιοριστικά και σε πολλές περιπτώσεις αυτή δεν είναι εφικτή χωρίς κόστος για τον τελικό καταναλωτή. 

Ενώ λοιπόν η υποχρεωτική μεσολάβηση ενός προμηθευτή αποτελεί εμπόδιο, όταν αναφερόμαστε σε πράσινα ΡΡΑ, που συνάπτουν βιομηχανικοί καταναλωτές και τα οποία καλύπτουν μέρος του φορτίου τους, δεν αποτελεί εμπόδιο για τους καθετοποιημένους προμηθευτές, οι οποίοι έτσι θα μονοπωλήσουν τα πράσινα ΡΡΑ, ενδυναμώνοντας το υφιστάμενο ολιγοπώλιο στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, καταλήγει η ΕΒΙΚΕΝ.

Καταλήγοντας η ΕΒΙΚΕΝ τονίζει ότι θεωρεί πρώιμη κάθε συζήτηση για τη δημιουργία πλατφόρμας που θα ενισχύσει τη δραστηριότητα σύναψης συμβολαίων αγοραπωλησίας ενέργειας παραγόμενη από ΑΠΕ προτού αρθούν οι στρεβλώσεις της αγοράς.

Καμία πλατφόρμα με στόχο την προώθηση των πράσινων ΡΡΑ, οποιασδήποτε μορφής, δεν μπορεί να αποτρέψει τη μονοπώληση των πράσινων ΡΡΑ από τους καθετοποιημένους προμηθευτές, παρά μόνο η θέσπιση ρύθμισης, που θα θέτει περιορισμό σε όλους τους καθετοποιημένους προμηθευτές ως ποσοστό επί των πωλήσεων τους στον αριθμό των ΡΡΑ (Μwh) που μπορούν να υπογράψουν, αναφέρει η ΕΒΙΚΕΝ.

Η Ένωση προσθέτει ότι σε καμία περίπτωση οη πλατφόρμα αυτή δεν συσχετίζεται ή αντικαθιστά το μηχανισμό, που έχει ήδη σταλεί προς έγκριση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανταγωνισμού και αφορά την ενίσχυση των πράσινων ΡΡΑ, ύψους 4.000-5.000MW που θα συνάπτουν οι επιλέξιμες βιομηχανίες έντασης ενέργειας (Green pool) με παραγωγούς ΑΠΕ. 

Εν κατακλείδι, η ΕΒΙΚΕΝ θεωρεί ότι στις σημερινές συνθήκες η συζήτηση για δημιουργία πλατφόρμας για προώθηση των πράσινων ΡΡΑ ευνοεί τη μονοπώληση αυτών από λίγους ισχυρούς παίκτες και αποκρύπτει τα πραγματικά προβλήματα.