Δεν υπάρχουν «διαφορές» με την Τουρκία στην ΑΟΖ κ. Οσάτσι

Την περασμένη Κυριακή ο «Φ» δημοσίευσε δύο πολύ ενδιαφέρουσες συνεντεύξεις. Του νέου Ύπατου Αρμοστή του Ηνωμένου Βασιλείου στην Κύπρο, Στίβεν Λίλι που θα αντικαταστήσει τον Μάθιου Κιντ στη Λευκωσία στα τέλη Απριλίου και του Ρώσου πρέσβη στη Λευκωσία, Στανισλάβ Β. Οσάτσι. Κι ενώ αν σήμερα ρωτούσε κανείς την πλειοψηφία των πολιτών να πουν ποιου οι δηλώσεις θα ήταν πιο κοντά στις θέσεις της πλευράς μας στο Κυπριακό και τώρα στο επίκαιρο θέμα της ΑΟΖ, θα ανέμενε να απαντήσουν του Ρώσου πρέσβη, εντούτοις συνέβη το αντίθετο. Για μένα προσωπικά αυτό δεν αποτελεί έκπληξη διότι αν αφαιρεθεί το συναισθηματικό στοιχείο σε σχέση με τη Ρωσία και το πώς οι Κύπριοι στέκονται απέναντι στη Μόσχα, το Κρεμλίνο, όπως και κάθε άλλη ξένη κυβέρνηση, πρώτιστα προωθούσε τα δικά του συμφέροντα κι αυτά εξυπηρετήθηκαν και εξυπηρετούνται με άλυτο το Κυπριακό και ανοικτές τις ελληνοτουρκικές διαφορές. 
 Ας δούμε όμως τι είπαν οι δύο διπλωμάτες για την κυπριακή ΑΟΖ και τις τουρκικές απειλές. Ο Βρετανός Ύπατος Αρμοστής, Στίβεν Λίλι, κλήθηκε να απαντήσει στην εξής ερώτηση:  -«Η Τουρκία εξακολουθεί να απειλεί την Κυπριακή Δημοκρατία και τις εταιρείες που κάνουν γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ. Πόσο συμβάλλει αυτή η συμπεριφορά στην επανέναρξη του διαλόγου για εξεύρεση λύσης;»  -Η απάντηση του κ. Λίλι έχει ως εξής: «Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει την ξεκάθαρη θέση ότι είναι δικαίωμα της Κύπρου να εκμεταλλεύεται τον πλούτο που υπάρχει στην ΑΟΖ της κι ότι θα πρέπει και οι δύο κοινότητες να επωφεληθούν απ’ αυτόν. Είναι, επίσης, πολύ σημαντικό να γίνονται κινήσεις που συμβάλλουν στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης (...) Πρόκειται για πολύ ευαίσθητο ζήτημα (σ.σ. οι υδρογονάνθρακες). Και οι δύο πλευρές θα πρέπει να χειριστούν το θέμα με προσοχή. Ο καλύτερος τρόπος για να ρυθμιστεί το ζήτημα είναι η συνολική λύση του Κυπριακού. Όσο το νησί παραμένει διαιρεμένο, όσο οι δύο κοινότητες αμφισβητούν θέματα που άπτονται της ιδιοκτησίας των φυσικών πόρων, όσο η Τουρκία στηρίζει τους Τουρκοκύπριους σε αυτή τη διένεξη, είναι επόμενο ότι θα υπάρχει ένταση και αβεβαιότητα».  Πρόκειται για τη γνωστή διαχρονική θέση της Βρετανίας η οποία εστιάζει σε τρία σημεία: πρώτον είναι δικαίωμα της Κύπρου να προχωρήσει με την ΑΟΖ της, δεύτερον τα οφέλη πρέπει να φθάσουν και στην τ/κ κοινότητα και τρίτον, όσο παραμένει άλυτο το Κυπριακό θα δημιουργούνται προβλήματα στην ΑΟΖ από την Τουρκία. Αν και η θέση του κ. Λίλι δεν μπορεί να ικανοποιεί απόλυτα την πλευρά μας, εντούτοις δεν είναι άνευ σημασίας η υποστήριξη της Βρετανίας στο δικαίωμα της Κύπρου να αξιοποιήσει την ΑΟΖ της. Ας δούμε τώρα τι μας είπε ο Ρώσος Πρέσβης κ. Οσάτσι. Η ερώτηση είχε ως εξής:  -«Ποια είναι η θέση της Μόσχας σε σχέση με την υλοποίηση από μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας του ενεργειακού προγράμματός της και τις τουρκικές προκλητικές ενέργειες;»  -Η απάντηση του κ. Οσάτσι ήταν: «Θεωρούμε ότι όλες οι διαφορές αναφορικά με την κυριότητα των διαφόρων τεμαχίων της περιοχής της Μεσογείου Θαλάσσης πρέπει να επιλύονται αποκλειστικά με ειρηνικούς τρόπους και στη βάση των προνοιών του Διεθνούς Δικαίου. Μια σύντομη επίτευξη διευθέτησης του Κυπριακού θα μπορούσε να συμβάλει στην επίλυση αυτού του ευαίσθητου θέματος και στη δίκαιη κατανομή των εσόδων από την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων μεταξύ όλων των κατοίκων του νησιού. Πιστεύουμε ότι η εκμετάλλευση του φυσικού αερίου για το καλό και των δύο κοινοτήτων του νησιού θα γίνει καταλύτης για την αύξηση της ευημερίας ολόκληρου του πληθυσμού της Κύπρου». Προσέξτε τι εισήγαγε στον δημόσιο διάλογο ο Ρώσος πρέσβης: «Όλες οι διαφορές αναφορικά με την κυριότητα των διαφόρων τεμαχίων της περιοχής της Μεσογείου Θαλάσσης πρέπει να επιλύονται αποκλειστικά με ειρηνικούς τρόπους». Μίλησε για «διαφορές», για ένα θέμα που «διαφορές» δεν υπάρχουν! Τις «διαφορές» είναι η Τουρκία με τη στάση της που προσπαθεί να δημιουργήσει. Που αμφισβητεί την ύπαρξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης στην Κύπρο καθώς θέλει να επεκτείνει τη δική της ΑΟΖ νοτιότερα κάτω από την Κύπρο! Αυτό μας καλεί να λύσουμε με ειρηνικό τρόπο ο κ. Οσάτσι. Να μπούμε σε διάλογο με την Τουρκία (που έτσι κι αλλιώς δεν μας αναγνωρίζει και δεν συνομιλεί με την Κυπριακή Δημοκρατία) για να διευκρινίσουμε εάν η Κύπρος έχει ΑΟΖ ή όχι και στην ουσία να διαπραγματευτούμε κυριαρχικά δικαιώματα της Δημοκρατίας που αναγνωρίζουν όλες οι γειτονικές μας χώρες πλην της Άγκυρας. Αυτός μας ζήτησε ο κατά τ’ άλλα «φίλος» της Κύπρου, Στανισλάβ Οσάτσι...  

Αν όχι ΔΔΟ, τι;
Από τη συνέντευξη του Βρετανού Ύπατου Αρμοστή, θέλω επίσης να ξεχωρίσω και τα εξής:
Πρώτον την επισήμανση ότι η κυπριακή Κυβέρνηση θα πρέπει επιτέλους να προχωρήσει με τη σύσταση του Ταμείου Υδρογονανθράκων. Ορθά ο κ. Λίλι αναφέρει πως «αν συσταθεί το Ταμείο Υδρογονανθράκων και ωφελεί πράγματι τις δύο κοινότητες, τότε το εγχείρημα θα συμβάλει στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης». Θα πρόσθετα ότι θα αφαιρέσει και επιχειρήματα από την τουρκική πλευρά.
Δεύτερον, την επίσης επισήμανση του κ. Λίλι ότι είναι σημαντικό οι Κύπριοι πολιτικοί να δώσουν περισσότερη έμφαση στο τι μπορεί να προσφέρει μια επανενωμένη Κύπρος.
Τρίτον, την υπογράμμιση ότι άλλη λύση από αυτή της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας δεν υπάρχει στο τραπέζι και την προειδοποίηση πως αν εγκαταλειφθεί η ΔΔΟ, τότε «η εναλλακτική είναι μία πολύ ριζοσπαστική προσέγγιση και όλοι γνωρίζουμε ότι είναι η λύση δύο κρατών». 
Τέταρτον, η ιδέα του πρέσβη περί μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης και συγκεκριμένα η αναφορά του στην Αμμόχωστο την οποία η πλευρά μας πρέπει να αξιοποιήσει.
Πέμπτον, κάτι που τονίζει και ο Ρώσος πρέσβης, ότι το Κυπριακό εμείς θα το λύσουμε και να μην περιμένουμε ότι η Τζέιν Χ. Λουτ θα έχει μαζί της μαγικό ραβδί. «Διαθέτει μία περιορισμένη συμβουλευτική εντολή», μας είπε ο κ. Οσάτσι.

Ο «EastMed» εναντίον του «Turkish stream»; 
Από τη συνέντευξη του Ρώσου Πρέσβη ξεχωρίζει ακόμα ένα ζήτημα. Αυτό του αγωγού «Turkish stream» σε σχέση με τον αγωγό «EastMed» που προγραμματίζουν Κύπρος, Ελλάδα και Ισραήλ (ίσως κι άλλες χώρες στην πορεία) που θα μεταφέρει φυσικό αέριο στην Ευρώπη από την Ανατολική Μεσόγειο μέσω της Κύπρου και της Ελλάδας, παρακάμπτοντας την Τουρκία. Το θέμα κατά τον Ρώσο Πρέσβη δεν είναι ανταγωνιστικό. «Γνωρίζουμε ότι το αέριό μας έχει ζήτηση σε μεγάλες ποσότητες σε αρκετά ευρωπαϊκά κράτη. Έτσι, δεν υπάρχει κανένας λόγος ή σημασία να αντιπαραβληθεί το ρωσικό αέριο με τους υδρογονάνθρακες της Ανατολικής Μεσογείου (...) Η Ευρώπη χρειάζεται το αέριο και από τον ''Turkish stream'' και από τον ''EastMed''», είπε ο κ. Οσάτσι. 
Επομένως, κατά τον Ρώσο Πρέσβη, κακώς ορισμένοι βλέπουν το θέμα ανταγωνιστικά διότι στην Ευρώπη υπάρχει μεγάλη ζήτηση φυσικού αερίου και αυτό έχει εδώ και αρκετά χρόνια καθορίσει «το αμοιβαίο συμφέρον της Ρωσίας και της ΕΕ». Σε αυτό το αμοιβαίο συμφέρον η Μόσχα έχει εντάξει και την Τουρκία και όποιος θέλει να είναι ρεαλιστής δεν μπορεί παρά να μην αναγνωρίσει ότι όσο η Τουρκία μένει έξω από τους ενεργειακούς σχεδιασμούς της Ανατολικής Μεσογείου, τόσο περισσότερο εξυπηρετούνται τα σχέδια της Μόσχας σε σχέση με την Τουρκία και την Ευρώπη γενικότερα. Η Μόσχα, όπως λέει και ο κ. Οσάτσι, με τους νέους αγωγούς «Nord stream», και «Turkish stream» σκοπεύει στη «διαφοροποίηση των διαδρόμων μεταφοράς, τόσο από της πλευράς του εφοδιαστή, όσο και του καταναλωτή, καθώς επίσης και η επίτευξη της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης». Δηλαδή, με άλλα λόγια, με το «Turkish stream» έρχεται να προλάβει τον «EastMed». Και πλέον, όπως καταλήγει ο Ρώσος Πρέσβης, «τα πάντα θα εξαρτηθούν από το γεγονός εάν πράγματι αυτό το φυσικό αέριο θα είναι ανταγωνιστικό, αναφορικά με την τιμή πώλησής του, σε σύγκριση με άλλους εφοδιαστές και πωλητές αερίου (δηλαδή τη Ρωσία) στην ευρωπαϊκή αγορά».

(του Πανίκου Χαραλάμπους, Φιλελεύθερος)