COP30: Ευγενείς στόχοι, αλλά ανεπαρκείς επιδόσεις

Δυο χρόνια μετά τη συμφωνία-ορόσημο που επιτεύχθηκε στην COP28 για να περιορίσουμε την αύξηση της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη σε 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, το COP30 που πραγματοποιείται στην Βραζιλία είναι λιγότερο αισιόδοξο για την έκβαση αυτού του τιτάνιου έργου. Οι πολιτικές συνθήκες άλλαξαν και η επίδραση του φαινομένου Τραμπ είναι εμφανής στις φιλοδοξίες των κρατών που συμμετέχουν στη διεθνή διάσκεψη.

Στη διάσκεψη COP28 του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή τον Δεκέμβριο του 2023, οι παγκόσμιοι ηγέτες κατέληξαν σε μια ιστορική συμφωνία για τον τριπλασιασμό της παγκόσμιας δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως το 2030. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) και ο Διεθνής Οργανισμός Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (IRENA) επιμένουν ότι ο παγκόσμιος τριπλασιασμός των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε τουλάχιστον 11 TW έως το 2030 είναι η βέλτιστη οδός για να διατηρηθεί η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη εντός ανεκτών ορίων.

Αν και στο COP28 τέθηκε ο στόχος για 11 TW ανανεώσιμης ενέργειας μέχρι το 2030 και από τότε αυξάνεται κάθε χρόνο η εγκατάσταση νέας δυναμικότητας, οι σημερινοί εθνικοί στόχοι για το 2030 περιορίζονται σε λίγο παραπάνω από τον διπλασιασμό των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως τότε.

Για να επιτευχθεί ο παγκόσμιος στόχος τριπλασιασμού, οι προσθήκες δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα έπρεπε να αυξάνονται κατά 21% κάθε χρόνο από το 2023 έως το 2030. Μέχρι στιγμής, ξεπερνούν αυτόν τον ρυθμό, με μέσο ετήσιο ρυθμό 29% από το 2023 έως το 2025. Αυτό σημαίνει ότι οι προσθήκες πλέον χρειάζεται να αυξάνονται μόνο κατά 12% ετησίως από το 2026 έως το 2030.

Παρόλο που η πρόσφατη άνθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας δείχνει ότι μια μέτρια ετήσια αύξηση μόλις 12% μπορεί να οδηγήσει σε τριπλασιασμό της παγκόσμιας παραγωγής καθαρής ενέργειας, οι προβλέψεις υποδηλώνουν ότι αυτό μπορεί να μην είναι εφικτό. 

Οι προσθήκες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας προβλέπεται να φτάσουν νέο ρεκόρ το 2025, αλλά η επίτευξη του στόχου τριπλασιασμού απαιτεί ισχυρότερη πολιτική υποστήριξη και αυξημένους στόχους για τις ΑΠΕ.

Τα φωτοβολταϊκά είναι ο πιο “επιμελής μαθητής” αφού φαίνεται πως συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων, σε αντίθεση με τα αιολικά και τα υδροηλεκτρικά που υπολείπονται.

 Η παγκόσμια παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας αυξάνεται ραγδαία, κυρίως χάρη στην ηλιακή ενέργεια από την Κίνα. Οι εθνικοί στόχοι όμως δεν επικαιροποιούνται αρκετά γρήγορα για να συμβαδίσουν με την επιτάχυνση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε ανεπαρκείς επενδύσεις σε απαραίτητες υποδομές, όπως είναι τα δίκτυα. Η πολιτική στήριξη είναι απαραίτητη και οι κυβερνήσεις οφείλουν να μη στέλνουν αντιφατικά μηνύματα ως προς τις προτεραιότητες.