«Βόμβα» στις αγορές από τον ΟΠΕΚ – Οι κινήσεις του Ριάντ, οι «ανυπάκουοι» και το δωράκι στον Τραμπ

Οι αγορές αργού πετρελαίου δέχτηκαν ένα νέο πλήγμα αυτό το Σαββατοκύριακο, με τον ΟΠΕΚ+ να αφήνει άναυδους τους επενδυτές ανακοινώνοντας μεγαλύτερη από την αναμενόμενη αύξηση της παραγωγής για τον Ιούνιο. Σε μια εικονική συνάντηση το Σάββατο, βασικοί παραγωγοί με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία και τη Ρωσία συμφώνησαν να αυξήσουν τη συνολική παραγωγή κατά 411.000 βαρέλια την ημέρα (bpd), σχεδόν τριπλάσια από την αρχικά προγραμματισμένη ποσότητα.

Η κίνηση αυτή έρχεται μετά από μια παρόμοια αύξηση που ανακοινώθηκε για τον Μάιο και σηματοδοτεί μια απότομη αντιστροφή των προσπαθειών του ΟΠΕΚ+ για την υπεράσπιση των τιμών του πετρελαίου. 

Αντ' αυτού, το Ριάντ φαίνεται να υιοθετεί μια στρατηγική χαμηλών τιμών, με στόχο να πειθαρχήσει τα μέλη του ΟΠΕΚ που παράγουν υπερβολικά, όπως το Καζακστάν και το Ιράκ. Και τα δύο έθνη έχουν επανειλημμένα υπερβεί τις ποσοστώσεις τους, με το Καζακστάν να ξεπερνά τον στόχο του Μαρτίου κατά 422.000 βαρέλια την ημέρα.

«Ο ΟΠΕΚ+ μόλις έριξε βόμβα στην αγορά πετρελαίου», δήλωσε χαρακτηριστικά στο Bloomberg ο Χόρχε Λεόν της Rystad Energy . «Με αυτήν την κίνηση, η Σαουδική Αραβία επιδιώκει να τιμωρήσει την έλλειψη συμμόρφωσης και επίσης να κερδίσει την εύνοια του Προέδρου Τραμπ».

Η επιρροή Τραμπ

Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ασκεί πιέσεις για χαμηλότερες τιμές πετρελαίου και, με τους νέους δασμούς να συγκλονίζουν τις παγκόσμιες αγορές, ο ΟΠΕΚ+ φαίνεται να ευθυγραμμίζεται με την ατζέντα της Ουάσιγκτον για την καταπολέμηση του πληθωρισμού. Ο Τραμπ πρόκειται να επισκεφθεί τη Μέση Ανατολή αυτόν τον μήνα και η στενότερη ενεργειακή συνεργασία μπορεί να είναι στο τραπέζι.

«Το κλειδί για να γνωρίζουμε πόσο μακριά θα φτάσουν οι Σαουδάραβες σε αυτό που αρχίζει να μοιάζει με πόλεμο τιμών είναι η ανοχή του έθνους στις χαμηλές τιμές του πετρελαίου με την πάροδο του χρόνου», δήλωσε ο Warren Patterson της ING σε σημείωμα νωρίτερα σήμερα, συνεχίζοντας να προβλέπει χαμηλότερες τιμές πετρελαίου στο μέλλον, καθώς το πλεόνασμα που προβλέπεται για το επόμενο έτος μετακινείται σε φέτος λόγω της επιταχυνόμενης επιστροφής της προσφοράς.

Η Goldman Sachs απάντησε μειώνοντας τις προβλέψεις της για το πετρέλαιο τον Δεκέμβριο του 2025 κατά 5 δολάρια, στα 66 δολάρια για το Brent και στα 62 δολάρια για το WTI, επικαλούμενη τόσο την αυξανόμενη προσφορά του ΟΠΕΚ+ όσο και το μπαράζ δασμών του Τραμπ. «Δεν προβλέπουμε πλέον εύρος τιμών», δήλωσε η Goldman, «επειδή η αστάθεια των τιμών είναι πιθανό να παραμείνει υψηλή σε περίπτωση υψηλότερου κινδύνου ύφεσης».

Η Standard Chartered συμμετείχε στις πτωτικές αναθεωρήσεις , μειώνοντας την πρόβλεψή της για το Brent το 2025 κατά 16 δολάρια, στα 61 δολάρια το βαρέλι, και μειώνοντας τις ετιμήσεις της για το 2026 στα 78 δολάρια. Η τράπεζα προειδοποίησε ότι η αυστηρή δασμολογική προσέγγιση της κυβέρνησης Τραμπ τροφοδοτεί τους φόβους για ύφεση και διαβρώνει την εμπιστοσύνη της αγοράς - ειδικά μετά από μια απαισιόδοξη οικονομική έκθεση των ΗΠΑ αυτή την εβδομάδα.

Η JPMorgan αύξησε επίσης τις πιθανότητες παγκόσμιας ύφεσης στο 60% για το έτος, ενώ η S&P Global προειδοποίησε ότι η αύξηση της ζήτησης πετρελαίου θα μπορούσε να μειωθεί έως και 500.000 βαρέλια την ημέρα.

Ο ΟΠΕΚ+ δικαιολόγησε την αύξηση της παραγωγής επικαλούμενος «συνεχιζόμενα υγιή θεμελιώδη μεγέθη της αγοράς», αν και πολλοί βλέπουν την κίνηση ως μια προσπάθεια διεκδίκησης μεριδίου αγοράς και επιβολής συμμόρφωσης. Αναλυτές όπως η Χέλιμα Κροφτ υποστηρίζουν ότι ανοίγοντας τις στρόφιγγες, η Σαουδική Αραβία επαναβεβαιώνει τον έλεγχο επί των αδίστακτων μελών, ενώ παράλληλα σηματοδοτεί την ετοιμότητά της να αφήσει τις τιμές να πέσουν για να πειθαρχήσει την αγορά.

Τα οκτώ μέλη

Τα οκτώ μέλη που βρίσκονται πίσω από την αύξηση - Σαουδική Αραβία, Ρωσία, Ιράκ, ΗΑΕ, Κουβέιτ, Καζακστάν, Αλγερία και Ομάν - θα επανεκτιμήσουν τον Ιούνιο. Αλλά προς το παρόν, το μήνυμα είναι σαφές: Ο ΟΠΕΚ+ δεν υπερασπίζεται πλέον τις υψηλές τιμές και οι αγορές πετρελαίου θα πρέπει να προετοιμαστούν για μεγαλύτερη αστάθεια στο μέλλον.

Η ομάδα δικαιολόγησε την κίνηση επικαλούμενη τα χαμηλά αποθέματα πετρελαίου, ωστόσο τα στοιχεία δείχνουν ότι τα εμπορικά αποθέματα αργού πετρελαίου στις ανεπτυγμένες οικονομίες είναι μόνο 2,5% κάτω από τους πενταετείς μέσους όρους.

Οι αναλυτές του κλάδου παραμένουν επιφυλακτικοί σχετικά με τα πραγματικά κίνητρα πίσω από την αύξηση της παραγωγής. «Είναι δύσκολο να υποστηρίξουμε κάτι άλλο εκτός από μια απαισιόδοξη άποψη για τις τιμές του πετρελαίου, τουλάχιστον για τους επόμενους μήνες, καθώς η μεγαλύτερη προσφορά συμβαδίζει με την αυξανόμενη πιθανότητα χαμηλότερης ζήτησης», ανέφερε το Reuters.

Η αντίδραση της αγοράς ήταν άμεση, με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent να υποχωρούν κατά 3,7% στα 58,50 δολάρια το βαρέλι στις αρχές των ασιατικών συναλλαγών.

Ανησυχίες

Η απόφαση έρχεται εν μέσω ανησυχητικών σημάτων ζήτησης από την Ασία, όπου οι θαλάσσιες εισαγωγές για τους πρώτους τέσσερις μήνες του 2025 παραμένουν 280.000 βαρέλια ημερησίως χαμηλότερες σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι.

Αναμένεται περαιτέρω πίεση στη ζήτηση, καθώς οι νέοι δασμοί του Ντόναλντ Τραμπ στις κινεζικές εισαγωγές αρχίζουν να διαταράσσουν τα παγκόσμια δίκτυα ναυτιλίας και μεταφορών, μειώνοντας ενδεχομένως την κατανάλωση καυσίμων παγκοσμίως.

Η νέα συνάντηση

Τα οκτώ κράτη μέλη του ΟΠΕΚ+ σχεδιάζουν να συναντηθούν ξανά την 1η Ιουνίου για να καθορίσουν τα επίπεδα παραγωγής του Ιουλίου, με τους υπουργούς να τονίζουν την ευελιξία τους να διακόψουν ή να αντιστρέψουν τις αυξήσεις ανάλογα με τις συνθήκες της αγορά

Μετά τη συνάντηση, η Σαουδική Αραβία άφησε να εννοηθεί ότι θα μπορούσαν να ακολουθήσουν περαιτέρω αυξήσεις παρόμοιου μεγέθους , σύμφωνα με τους αντιπροσώπους.

Το αργό πετρέλαιο κατέρρευσε το 2025, αγγίζοντας το χαμηλότερο επίπεδο τεσσάρων ετών, καθώς ο εμπορικός πόλεμος του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να εκτροχιάσει την ανάπτυξη, να διαβρώσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών και να μειώσει τη ζήτηση ενέργειας. Η δραματική αλλαγή πολιτικής από τον ΟΠΕΚ+ ενίσχυσε στις συνεχιζόμενες μαζικές πωλήσεις, οι οποίες έχουν καταστήσει το πετρέλαιο ένα από τα σημαντικότερα εμπορεύματα με τις χειρότερες επιδόσεις για το 2025.

Η αύξηση από τον ΟΠΕΚ+ «απλώς δεν μπορεί να απορροφηθεί», δήλωσε ο Ajay Parmar, διευθυντής αναλυτικών στοιχείων πετρελαίου στο ICIS. «Η αύξηση της ζήτησης είναι ασθενής, ιδιαίτερα με την πρόσφατη επιβολή δασμών», είπε, υπογραμμίζοντας το «αναπόφευκτο» των χαμηλότερων τιμών του Brent.

Οι κεντρικές τράπεζες

Η μείωση του κόστους ενέργειας — εάν διατηρηθεί — μπορεί να γίνει ευπρόσδεκτη από τους κεντρικούς τραπεζίτες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, οι οποίοι συναντώνται αυτή την εβδομάδα για να αξιολογήσουν την πολιτική τους. Το φθηνότερο πετρέλαιο και τα συναφή προϊόντα, συμπεριλαμβανομένου του ντίζελ και της βενζίνης, θα μπορούσαν να αντισταθμίσουν μέρος των πληθωριστικών επιπτώσεων που αναμένεται να προκληθούν από τους δασμούς.

Ο Πρόεδρος Τραμπ — ο οποίος έχει προγραμματίσει να ταξιδέψει στη Μέση Ανατολή αργότερα αυτόν τον μήνα — είχε καλέσει τον ΟΠΕΚ+ να ενισχύσει την παραγωγή και να βοηθήσει στη μείωση των τιμών της ενέργειας. Ταυτόχρονα, η Σαουδική Αραβία επιδιώκει να ενισχύσει τους δεσμούς της με την Ουάσινγκτον, η οποία διεξάγει επίσης συνομιλίες για μια πυρηνική συμφωνία με τον πολιτικό αντίπαλο του Ριάντ και μέλος του ΟΠΕΚ, το Ιράν.

Στο μέτωπο του εμπορικού πολέμου, ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι είναι πρόθυμος να μειώσει τους δασμούς στην Κίνα κάποια στιγμή, επειδή οι δασμοί είναι τώρα τόσο υψηλοί που οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου έχουν ουσιαστικά σταματήσει να συνεργάζονται μεταξύ τους.