Βήματα πίσω για το καλώδιο πάρα τις πολιτικές διαβεβαιώσεις ότι Αθήνα και Λευκωσία στηρίζουν το έργο - Το μπαράζ δηλώσεων που παραπέμπει σε διαχείριση παραδοχής του απόλυτου αδιεξόδου

Σε ένα επικίνδυνο τέλμα βρίσκει το καλώδιο η επόμενη ημέρα μετά την «έκρηξη» Χριστοδουλίδη και το κατέβασμα των τόνων από Αθήνα και Λευκωσία, καθώς το έργο δείχνει να οδεύει με ταχύτερο βηματισμό στο ράφι απ’ ότι πριν την κλιμάκωση της Κυριακής. Η παρουσία στην Αθήνα αυτή την εβδομάδα του Κύπριου υπουργού Ενέργειας Γιώργου Παπαναστασίου δεν αναμένεται να προσθέσει κάτι ουσιαστικό στα όσα έχουν ήδη διατυπωθεί.

Στην πραγματικότητα ο τρόπος με τον οποίο εξελίσσεται η δημόσια συζήτηση για ένα τόσο σοβαρό θέμα, σε μια γειτονιά με τη γεωπολιτική φόρτιση της Αν.Μεσογείου, και με παρούσα μια αναθεωρητική δύναμη, όπως η Τουρκία, όχι μόνο προκαλεί απορία, αλλά δημιουργεί την εντύπωση ότι αμφότερες οι πλευρές βρήκαν ευκαιρία με τις «φωτιές» που άναψε η δήλωση Χριστοδουλίδη, να ξεφορτωθούν από πάνω τους την "καυτή πατάτα". Και να στείλουν μια ώρα γρηγορότερα το καλώδιο στις ελληνικές και κυπριακές καλένδες...

Το δείχνει η έμφαση με την οποία Αθήνα και Λευκωσία διαμηνύουν από χθες ότι οι διμερείς σχέσεις είναι και θα παραμείνουν αδιατάρακτες, (υπερβολική η ένταση της επισήμανσης), ανεξαρτήτως της πορείας του έργου, στέλνοντας έτσι για πρώτη φορά ένα σαφές μήνυμα ότι η πορεία αυτή μπορεί και να μην είναι επιτυχής.

Στη γνωστή κυβερνητική γραμμή που πριν τη κρίση της Κυριακής συνοψίζονταν στη φράση του Κυρ. Μητσοτάκη από τη ΔΕΘ ότι «η Κύπρος πρέπει να ξεκαθαρίσει ότι πράγματι θέλει το έργο, το εννοεί και καταβάλλει το σχετικό τίμημα», έχει προστεθεί η φράση, όπως τη διατύπωσε χθες ο εκπρόσωπος Π.Μαρινάκης ότι «η σχέση μας με τη Κύπρο θα συνεχίσει να είναι ισχυρή και δεν πρόκειται να διαταραχθεί εξαιτίας ενός συγκεκριμένου έργου».

Στο ίδιο μήκος κύματος η χθεσινή δήλωση Παπασταύρου ότι «οι σχέσεις Ελλάδας-Κύπρου είναι αδιάρρηκτες και υπεράνω οποιουδήποτε έργου», ενώ στη γνωστή κατεύθυνση να «αποδραματοποιήσει» τη σημασία του GSI κινήθηκε η δήλωση Γεραπετρίτη ότι «είναι πρωτίστως μείζον και σημαντικό για την Κύπρο, για την Ελλάδα δεν έχει κάποια πρόσθετη ενεργειακή αξία», προσθέτοντας ωστόσο ότι έχει μεγάλη γεωπολιτική για τον ελληνισμό συνολικά.

Στην ουσία, η κυβέρνηση αρχίζει να περνά το μήνυμα πως είναι διαχειρίσιμο το «να μην τα βρουν για το καλώδιο Αθήνα και Λευκωσία», παρ' ότι γνωρίζει πως καλώς ή κακώς, η Ελλάδα (και η Κύπρος) δεν έχουν αυτή την πολυτέλεια ειδικά σε μια περίοδο σοβαρών γεωπολιτικών ανακατατάξεων. Αν ματαιωθεί το έργο θα επισημοποιηθεί το δόγμα της Άγκυρας ότι «κανένα έργο δεν γίνεται στην Ανατολική Μεσόγειο χωρίς την άδεια, συναίνεση ή τη συμμετοχή της», με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει και για άλλα projects ελληνικού ενδιαφέροντος.

Το μέγεθος των διαφορών

Το δεύτερο ποιοτικό στοιχείο που προβάλλεται πιο έντονα από χθες στις δηλώσεις της ελληνικής πλευράς αφορά στην αναγνώριση του μεγέθους των διαφορών (οικονομικών και ρυθμιστικών) μεταξύ Αθηνών και Λευκωσίας.

Οι οικονομικοτεχνικές ωστόσο εκκρεμότητες δεν έχουν αλλάξει μέσα σε μερικά 24ωρα. Η άρνηση της κυπριακής πλευράς να εκταμιεύσει το φετινό έσοδο των 25 εκατ ευρώ στον ΑΔΜΗΕ, η αναγνώριση από τη ΡΑΕΚ μόνο 82 εκατ. ευρώ από το σύνολο των 251 εκατ. ευρώ που αποτελούν τις βεβαιωμένες έως σήμερα επενδυτικές του δαπάνες ή η καθυστέρηση να του μεταβιβάσει τις άδειες ιδιοκτήτη και διαχειριστή του GSI, είναι ζητήματα που εκκρεμούν εδώ και μήνες (ή χρόνια). Και πάντως προϋπήρχαν των εμπρηστικών δηλώσεων του Κύπριου Προέδρου.

Είναι ωστόσο η πρώτη φορά που οι κυβερνητικές δηλώσεις δίνουν την εντύπωση πώς τα εμπόδια αυτά είναι τόσο μεγάλα ώστε δύσκολα θα ξεπεραστούν, με ό,τι μήνυμα στέλνει ξανά αυτό για τον GSI.

Η συνέντευξη Χριστοδουλίδη

Και από την άλλη πλευρά θα περίμενε κανείς η Λευκωσία να είναι πολύ πιο προσεκτική, και να αποφεύγει τις δημόσιες δηλώσεις, ειδικά σε μια στιγμή που οι σχέσεις των δύο χωρών παρ' ολίγον να έρθουν σε ρήξη. Εντούτοις, η συνέντευξη του Προέδρου Χριστοδουλίδη, απόσπασμα της οποίας έπαιξε χθες στην ιστοσελίδα huffingtonpost.gr (ολόκληρη θα προβληθεί αύριο) ενισχύει αντί να αμβλύνει τις κυπριακές αντιφάσεις.

Στη συνέντευξη του ο Κύπριος Πρόεδρος, πέραν της αναφοράς ότι οι σχέσεις του ιδίου με τον Κυρ.Μητσοτάκη είναι οι ισχυρότερες που υπήρξαν ποτέ και πως «αυτό το αποδείξαμε» (σσ: με τη κοινή δήλωση στη Ν.Υόρκη), για να δείξει πως η κυβέρνηση του τηρεί τις συμβατικές της υποχρεώσεις, είπε ότι στον προϋπολογισμό για το 2026 που υπέβαλε πρόσφατα ο υπ. Οικονομικών Μ. Κεραυνός, συμπεριέλαβε και άλλα 25 εκατ ευρώ, δηλαδή τη δόση που αφορά το 2026. Δεν ανακοίνωσε ωστόσο την αποδέσμευση της πρώτης δόσης των 25 εκατ που αφορούν το 2025, τα οποία ο υπουργός του κρατά ακόμη δεσμευμένα, κίνηση που ειδικά σε αυτή τη συγκυρία, θα συνέβαλε στο να μειωθεί η καχυποψία στις σχέσεις με την Αθήνα..

Κληθείς να σχολιάσει την στάση του κ. Κεραυνού που αμφισβητεί την βιωσιμότητα του έργου, είπε ότι «για να το επιχορηγήσει η ΕΕ και να το θεωρήσει έργο κοινής ευρωπαϊκής ωφέλειας, φυσικά και είναι βιώσιμο» (σσ: άλλη άποψη έχει ο κ. Κεραυνός), προσθέτοντας ωστόσο ότι η βιωσιμότητα του εξαρτάται από το πόσο γρήγορα κινούμαστε για την υλοποίηση του (εννοώντας προφανώς τις έρευνες βυθού). Διότι η η γραμμή της Λευκωσίας ήταν και παραμένει ακόμη «ξεκινήστε πρώτα οι έρευνες, και μετά πληρώνουμε».

Συνοψίζοντας, τόσο οι μικροπολιτικοί χειρισμοί και υπολογισμοί της Λευκωσίας, όσο και οι χθεσινές δηλώσεις κυβερνητικών αξιωματούχων στην Αθήνα, δείχνουν ότι έχουμε κολλήσει σε μια «γκρίζα ζώνη», η οποία οδηγεί τον GSI ολοταχώς προς τη ματαίωση. Καμία πλευρά δεν θέλει να σκοτώσει ένα έργο τόσο μεγάλης σημασίας, αλλά και καμιά δεν είναι διατεθειμένη να το πάρει πάνω της.

Στην ουσία, οι εκατέρωθεν δημόσιες τοποθετησεις των τελευταίων ωρών δείχνουν ότι έχει ξεκινήσει η αντίστροφη μέτρηση και η διαχείριση παραδοχής του οριστικού αδιεξόδου για ένα project, που κάθε μια από τις δύο πλευρές θα επιχειρήσει να φορτώσει στην άλλη, προκειμένου για ευνόητους λόγους να μην παραδεχτούν ότι το μεγάλο πραγματικό πρόβλημα είναι η Τουρκία. Η τελευταία θα τρίβει πιθανότατα τα χέρια της βλέποντας το έργο να οδηγείται σε ματαίωση, χωρίς καν να χρειαστεί να εμπλακεί μετά τη Κάσο ξανά στο πεδίο..