Άμεσα στην αγορά τα πρώτα 1,3 εκατ. βαρέλια από τα στρατηγικά αποθέματα που απελευθερώνονται - Το σχέδιο των 12 εβδομάδων του ΥΠΕΝ και η κατανομή ανά εταιρεία

Ενάμισι περίπου εκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου, είναι τα καύσιμα υπό τη μορφή βενζίνης, ντίζελ, jet fuel, μαζούτ και υγραερίου, που καλούνται να ρίξουν άμεσα στη κατανάλωση οι 8 μεγαλύτεροι παίκτες της αγοράς, ώστε να αντιμετωπιστεί ένας τυχόν νέος γύρος διαταραχών στη προσφορά, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για τις τιμές.

Αυτό προβλέπει το εμπροσθοβαρές σχέδιο 12 εβδομάδων του ΥΠΕΝ για την απελευθέρωση των δύο εκατομμυρίων βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα της Ελλάδας, ήτοι 271.370 μετρικών τόνων ισοδύναμου αργού, που ρίχνει το βάρος του στον Απρίλη, με την υπουργική απόφαση να έχει ήδη υπογραφεί, που σημαίνει ότι η αποδέσμευση έχει ξεκινήσει.

Στη πράξη η απόφαση μεταφράζεται σε μια άμεση απελευθέρωση από τη πρώτη κιόλας εβδομάδα της τρίμηνης αυτής διαδικασίας, ενός όγκου κοντά στα 1,3 εκατομμύρια βαρέλια, υπό τη μορφή κάθε τύπου καυσίμου, από βενζίνες, πετρέλαιο κίνησης και jet fuels, μέχρι μαζούτ, υγραέριο και LPG, ώστε να αποκλειστεί κάθε απρόοπτο.

Σύμφωνα με το σχεδιασμό, μετά την πρώτη μεγάλη αποδέσμευση των περίπου 1,3 εκατ. βαρελιών, ο ρυθμός θα πέσει αισθητά και θα διαμορφωθεί σε περίπου 70.000 τόνους τη δεύτερη εβδομάδα, για να σταθεροποιηθεί από εκεί και πέρα γύρω στους 50 - 60.000 τόνους για κάθε μια επόμενη μέχρι και τα μέσα Ιουνίου, οπότε και ολοκληρώνεται το πλάνο.

Η στόχευση του υπουργείου είναι να προλάβει τυχόν δυσάρεστες εκπλήξεις και νέες αναταράξεις στον παγκόσμιο εφοδιασμό, καθώς ναι μεν οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν κάτω από τα 100 δολάρια ενόψει ενός νέου γύρου αμερικανικο-ιρανικών συνομιλιών, αλλά τα Στενά του Ορμούζ είναι πάντα κλειστά, το τοπίο θολό και οι αγορές πιο νευρικές παρά ποτέ, με την αβεβαιότητα να δίνει το τόνο, όπως και ο τίτλος στο άρθρο του Montel.

Τι προβλέπει η κατανομή σε κάθε μια από τις 8 εταιρείες

Η απόφαση του ΥΠΕΝ φέρει τον τίτλο «Αποδέσμευση αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης αργού πετρελαίου ή/και πετρελαιοειδών προϊόντων» και ορίζει τη κατανομή ανά κατηγορία καυσίμου για κάθε μια από τις οκτώ συνολικά εταιρείες που υποχρεούνται να τηρούν ποσότητες ασφαλείας στις αποθήκες τους. Συγκεκριμένα:

• Στη περίπτωση της Helleniq Petroleum SA αναλογεί η αποδέσμευση περίπου 179.854 τόνων αργού.
• Η Motor Oil πρέπει να αποδεσμεύσει 26.383 τόνους ελαφρών καυσίμων (βενζίνες, αεροπορικά), 25.615 τόνων μεσαίων (ντίζελ κίνησης, πετρελαίου θέρμανσης) και περίπου 35.000 τόνων βαρέων καυσίμων (δηλαδή μαζούτ).
• Στην Aegean αναλογούν 989 τόνοι βαρέων καυσίμων.
• Στη Coral 436 τόνοι βενζινών και αεροπορικών, καθώς και 2.423 τόνοι ντίζελ κίνησης και πετρελαίου θέρμανσης.
• Η Coral Products and Trading πρέπει να ρίξει στην αγορά 526 τόνους βαρέων καυσίμων.
• Η Avinoil περίπου 198 τόνους ντίζελ και θέρμανσης.
• Η ΣΕΚΑ (SEKA bunkering stations) που ανεφοδιάζει πλοία, 457 τόνους βαρέου καυσίμου.
• Και η Coral Gas 135 τόνους υγραερίου και LPG.

Εντός 3 μηνών η αναπλήρωση

Η απόφαση ορίζει ότι κατά τη διαδικασία της αποδέσμευσης, δηλαδή μέχρι και τα μέσα Ιουνίου, η υποχρέωση της Ελλάδας για τήρηση στρατηγικών αποθεμάτων τουλάχιστον 90 ημερών, δύναται να μειωθεί στις 83 ημέρες καθαρών εισαγωγών.

Η ανάκτηση ωστόσο των ανωτέρω ποσοτήτων αποθεμάτων εκτάκτου ανάγκης που θα αποδεσμευτούν, θα πρέπει να υλοποιηθεί σε χρονικό διάστημα το αργότερο 3 μηνών από την ολοκλήρωση της διάθεσης.

Κατά την απελευθέρωση των ανωτέρω ποσοτήτων, η υποχρέωση τήρησης αποθεμάτων έκτακτου ανάγκης για κάθε έναν από τους 8 προαναφερόμενους υπόχρεους, θα μειωθεί κατά τις αναγραφόμενες ποσότητες, σύμφωνα με τα χρονοδιαγράμματα αποδέσμευσης που έχουν υποβληθεί.

Της υπουργικής απόφασης είχε προηγηθεί η εισήγηση της Επιτροπής Διαχείρισης Σοβαρών Διαταραχών Εφοδιασμού σε Αργό Πετρέλαιο ή και Πετρελαιοειδή και φυσικά η σύσκεψη με τα διυλιστήρια πριν το Πάσχα στο ΥΠΕΝ, υπό τον υπουργό Σταύρο Παπασταύρου.

«Δεν έχει διαπιστωθεί ιδιαίτερο έλλειμμα»

«Δεν έχει διαπιστωθεί ακόμη κάποιο ιδιαίτερο έλλειμμα στην αγορά, άρα δεν αναμένουμε πάντα με βάση τα μέχρι τώρα δεδομένα κάτι δραματικό», εξηγούν αρμόδιες πηγές, που δεν κρύβουν ωστόσο ότι η μεγαλύτερη ανησυχία τους σε επίπεδο τιμών αφορά το ντίζελ κίνησης, καθώς βρίσκεται ιστορικά στο «κόκκινο» και χτυπά ευθέως τα μεταφορικά.

H τιμή του καυσίμου, από την οποία μπορεί εύκολα να πυροδοτηθεί ένα πληθωριστικό ντόμινο στην οικονομία έχει πιάσει ιστορικά ρεκόρ, αφού υπό κανονικές συνθήκες η πρώτη ύλη προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από το Περσικό.

Η τελευταία πανελλαδική τιμοληψία που αφορά τη Τετάρτη δείχνει τιμή 2,018 ευρώ το λίτρο, που σημαίνει 45 λεπτά πάνω από εκείνη πριν την έναρξη του πολέμου με αύξηση 29%, χωρίς να διαφαίνονται σημάδια αποκλιμάκωσης. Τα σκαμπανεβάσματα του μπρεντ που κινούνταν ξανά χθες πάνω από τα 98 δολάρια δεν δικαιολογούν αισιοδοξία.

Στην «πορτοκαλί ζώνη» από πλευράς ανησυχίας, βρίσκεται σύμφωνα με τις ίδες πηγές η βενζίνη (2,045 πανελλαδικά), στη λογική ότι τα 2 ευρώ ανά λίτρο μπορεί να είναι υψηλά επίπεδα, αλλά όχι πρωτοφανή, όπως στη περίπτωση του ντίζελ.

Ανεξαρτήτως του προληπτικού χαρακτήρα της αποδέσμευσης έχει τη σημασία του το γεγονός ότι για τα μεγέθη της ελληνικής αγοράς τα 2 εκατ. βαρέλια αργού είναι μια διόλου ευκαταφρόνητη ποσότητα.

Αντιστοιχούν στην εθνική κατανάλωση καυσίμων μιας περίπου εβδομάδας (300-310.000 βαρέλια την ημέρα) ή στο 13% περίπου του συνόλου των στρατηγικών αποθεμάτων της χώρας που σήμερα υπολογίζονται σε 14-15 εκατ. βαρέλια.