ACER-CEER: "Όχι" σε συνέχιση του πλαφόν της ηλεκτροπαραγωγής - Στα CfD και τα προθεσμιακά συμβόλαια η λύση - Τι προτείνουν για τη νέα αρχιτεκτονική της αγοράς

Τις θέσεις τους για τη νέα αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρισμού ανέλυσαν οι δύο ευρωπαϊκοί ρυθμιστές, ACER και CEER, στα πλαίσια της σχετικής διαβούλευσης της Κομισιόν.

Οι ρυθμιστές λένε "όχι" στη συνέχιση του υφιστάμενου πλαφόν για τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, σημειώνοντας όμως ότι χρειάζεται χρόνος για εναλλακτικές λύσεις και προκύπτει ένα κενό στο μεσοδιάστημα. Σε κάθε περίπτωση, η οριστική λύση που αναζητείται έχει να κάνει με ένα μόνιμο μηχανισμό που θα τίθεται σε ισχύ σε περιόδους υψηλής μεταβλητότητας των τιμών ώστε να μη χρειάζονται πρόχειρα μέτρα κάθε φορά. Μια πιθανή επιλογή είναι να εφαρμόζεται πλαφόν με βάση ένα καλάθι οριακών τεχνολογιών. Το εν λόγω πλαφόν θα πρέπει να είναι ομοιόμορφο πανευρωπαϊκά.

Στο ευρύτερο θέμα της οριακής τιμολόγησης, οι ρυθμιστές για ακόμη μια φορά την υπερασπίζονται ως βασικό χαρακτηριστικό της ευρωπαϊκής αγοράς και δεν βλέπουν βιώσιμες εναλλακτικές, σαν αυτές που έχουν προταθεί από φορείς της αγοράς.

Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά:

"Γίνεται συχνά η υπόθεση ότι αν κινηθούμε από ένα μοντέλο pay-as-cleared προς ένα μοντέλο pay-as-bid θα μειωθεί το κόστος των καταναλωτών διότι οι τεχνολογίες χαμηλού μεταβλητού κόστους θα κάνουν προσφορές σε πολύ χαμηλή τιμή. Μια τέτοια υπόθεση δεν στέκει διότι στις βραχυπρόθεσμες αγορές οι παίκτες τείνουν να υποβάλουν προσφορές στην αναμενόμενη τιμή που θα θέσει η οριακή τεχνολογία, κάτι που θα οδηγούσε σε προβλήματα που σχετίζονται κυρίως με την πρόβλεψη της τιμής αυτής".

Αντί αυτού, η λύση βρίσκεται εν μέρει στη διεύρυνση των συμβολαίων PPA και CfD ως χρηματοοικονομικά προϊόντα όπου θα έχουν ελεύθερη πρόσβαση οι παίκτες και θα ενισχύσουν το ρόλο των προθεσμιακών αγορών με θετικά οφέλη. Μάλιστα, η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να καταστεί υποχρεωτική η συμμετοχή των παραγωγών και προμηθευτών στα διμερή συμβόλαια και τα CfD.

"Ναι" στις προθεσμιακές αγορές αντί για τα διμερή συμβόλαια

Συγκεκριμένα σε ότι έχει να κάνει με τα διμερή συμβόλαια (ΡΡΑ) οι δύο ρυθμιστές εμφανίζονται αρνητικοί απέναντί τους ως έχουν στην παρούσα φάση και προτιμούν την υιοθέτηση χρηματιστηριακών προθεσμιακών προϊόντων από τους παίκτες της αγοράς.

Δεδομένου του ότι οι προθεσμιακές αγορές χαρακτηρίζονται σήμερα από χαμηλή ρευστότητα στην Ευρώπη, οι ρυθμιστές πιστεύουν ότι ευθύνεται η δομή της αγοράς και οι κανόνες για την αντασφάλιση που απομακρύνουν τους παίκτες από τις συγκεκριμένες λύσεις.

Παρόλα αυτά, ο ACER και ο CEER διαφωνούν με την υποχρέωση των προμηθευτών να αντασφαλίζονται για μέρος της παραγωγής τους. Αν και ένα τέτοιο μέτρο θα είχε θετικό αντίκτυπο στη ρευστότητα της προθεσμιακής αγοράς, θα οδηγούσε παράλληλα σε αρνητικές επιδράσεις για τους καταναλωτές και τον ανταγωνισμό. Εν δυνάμει εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση που ένα κράτος-μέλος επιδείξει ότι αντιμετωπίζει επαρκώς τις επιπτώσεις αυτές.

Ως λύση για τις προθεσμιακές αγορές προκρίνεται η δημιουργία εικονικών hubs με δικαιώματα μεταφοράς σε περιφερειακό επίπεδο, η εφαρμογή προγραμμάτων στήριξης καταναλωτών με μικρότερο αντίκτυπο και η προσαρμογή των απαιτήσεων για τους συμμετέχοντες.

"Όχι" στην υποχρεωτική χρήση CfD

Οι δύο ρυθμιστές επαναλαμβάνουν τη στήριξή τους για τα συμβόλαια CfD (Contract for Difference), επισημαίνοντας όμως ότι χρειάζεται πιο έξυπνος σχεδιασμός τους με βάση προκαθορισμένο όγκο παραγωγής και όχι την ονομαστική παραγωγή, ένα ελάχιστο όριο τιμής και δυνατότητα επαναπώλησής τους ως προθεσμιακά προϊόντα.

Δίχως τις παραπάνω βελτιώσεις, ο ACER και ο CEER δεν προκρίνουν την αναγκαστική χρήση των CfD.

Σχετικά με τις τεχνολογίες που μπορούν να μετέχουν στα CfD τονίζεται ότι δεν μπορούν να συγκαταλέγονται μονάδες αποθήκευσης, υδροηλεκτρικά, μονάδες αερίου ή διαχείρισης ζήτησης λόγω του μεταβλητού κόστους που τις χαρακτηρίζουν.

Οι μελλοντικές επιδοτήσεις ρεύματος περνούν μέσα από τα συμβόλαια CfD

Μια νέα ιδέα που προτείνουν οι ACER-CEER αφορά την πιο εκλογικευμένη στήριξη των Ευρωπαίων καταναλωτών ηλεκτρικού ρεύματος σε περιόδους υψηλών τιμών.

Η ίδια η Κομισιόν έχει προειδοποιήσει ήδη τις κυβερνήσεις ότι η οριζόντια και αδιάκριτη στήριξη δεν μπορεί να συνεχιστεί και οι επιδοτήσεις πρέπει να είναι πιο στοχευμένες από εδώ και πέρα με έμφαση στις ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες και όσους κατορθώνουν να μειώσουν την κατανάλωσή τους.

Στα πλαίσια αυτά, προτάσσονται από τους ρυθμιστές τα συμβόλαια CfD μεταξύ παραγωγών και καταναλωτών, τα οποία προβλέπουν ότι σε περίπτωση ανόδου της τιμής επιστρέφεται το πλέονασμα στους καταναλωτές και αντιστρόφως.

Ο ACER ανέφερε ότι η γενίκευση αυτής της στρατηγικής θα μπορούσε να έχει αποτελέσματα αρκεί να μην κάμπτονται τα κίνητρα για διαχείριση της ζήτησης. Επίσης, θεωρεί ότι αν τα CfD εμπορεύονται στην προθεσμιακή αγορά, τότε τα οφέλη καταλήγουν στους καταναλωτές. 

Τέλος, σε ότι έχει να κάνει με την ανάπτυξη των ΑΠΕ, η απάντηση που δίνουν οι ρυθμιστές είναι ότι περνάει μέσα από την απευθείας συμμετοχή τους στην αγορά, τη βελτιστοποίηση της διασυνοριακής δυναμικότητας και τις ενεργειακές κοινότητες.