Το 80% των πράσινων θέσεων εργασίας «απειλεί» η επιβολή δασμών

Σε άμεσο κίνδυνο βρίσκεται το 80% των πράσινων θέσεων εργασίας στην Ελλάδα, με την επιβολή δασμών στα κινεζικά φωτοβολταϊκά, καθώς όπως προειδοποιεί η AFASE θα εκτιναχθεί το κόστος επένδυσης, καθιστώντας την ασύμφορη, καταφέρνοντας έτσι τελειωτικό πλήγμα στην αγορά. Η αγορά των φωτοβολταϊκών στη χώρα μας αποτελεί, τα τελευταία χρόνια, έναν από τους ελάχιστους τομείς της οικονομίας, που αναπτύσσεται και δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας.

Το 2012 παρήγαγε περισσότερο από το 0,5% του ΑΕΠ και συνεισέφερε 600 εκατ. ευρώ τουλάχιστον σε φόρους και ασφαλιστικές εισφορές, ενώ υπολογίζεται ότι συντηρεί 20.000 25.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας. Το μεγαλύτερο ποσοστό των θέσεων αυτών αφορά στους τομείς της εμπορίας, εγκατάστασης και συντήρησης των συστημάτων και τις δορυφορικές προς αυτές υπηρεσίες (downstream industry). Σε ό,τι αφορά στην παραγωγή εξοπλισμού, υπάρχει σημαντική εγχώρια προστιθέμενη αξία στην παραγωγή βάσεων στήριξης, καλωδίων, μετασχηματιστών, πινάκων, επικουρικού εξοπλισμού φωτοβολταϊκών σταθμών, software τηλεμετρίας και εξοπλισμού τηλεπικοινωνιών.

Συγκεκριμένα αναλυτές του ΣΕΦ σημειώνουν, βασιζόμενοι στη μεθοδολογία που χρησιμοποιεί η Διεθνής Συνομοσπονδία Εργατικών Συνδικάτων (ITUC) ότι για κάθε νέο MW φωτοβολταϊκών, η παραγωγή του απαραίτητου εξοπλισμού (πάνελ, βάσεις στήριξης, λοιπός ηλεκτρικός εξοπλισμός) δημιουργεί το 20% των συνολικών θέσεων εργασίας. Το υπόλοιπο 80% δημιουργείται στους τομείς της εμπορίας, εγκατάστασης και συντήρησης των συστημάτων. Επίσης, στην Ελλάδα παράγονται βάσεις στήριξης, καλώδια, μετασχηματιστές, πίνακες, λογισμικό κ.λπ.

Όπως επισημαίνει η AFASE (Alliance for Affordable Solar Energy in Europe), η επιβολή δασμών στα κινεζικά φωτοβολταϊκά δεν βοηθάει στην αναβίωση της ελληνικής παραγωγής panels, δεδομένου ότι το υψηλό κόστος παραγωγής τους επιβάλλει τιμές πώλησης εντελώς ασύμφορες υπό τις υφιστάμενες στη χώρα μας χαμηλές εγγυημένες τιμές πώλησης ηλεκτρικού ρεύματος, οι οποίες ενδέχεται να μειωθούν περαιτέρω. Η ελληνική πλευρά πρέπει να λάβει υπόψη της και το ρεύμα επενδύσεων στην εγχώρια αγορά των φωτοβολταϊκών, το οποίο εκδηλώνεται από κινεζικά funds. Η χρήση κινεζικών panels στις επενδύσεις αυτές αποτελεί βασικό κίνητρο για τους επενδυτές (οι οποίοι στις πλείστες των περιπτώσεων είναι οι ίδιοι παραγωγοί panels), αλλά και αναγκαία προϋπόθεση για τη χρηματοδότηση των επενδύσεών τους από κινεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Ευρωπαϊκή βιομηχανία

Είναι εξαιρετικά αμφίβολο εάν η επιβολή δασμών θα επιτύχει το βασικό της στόχο που είναι η ενίσχυση των ευρωπαϊκών βιομηχανιών του κλάδου. Αυτό οφείλεται στο ότι η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων βασίζεται είτε στο ότι παράγουν εξ ολοκλήρου τα panels τους στην Κίνα είτε στο ότι χρησιμοποιούν κινεζικές πρώτες ύλες (cells ή/και wafers). Και στις δύο περιπτώσεις, η επιβολή δασμών θα αυξήσει το κόστος τους μειώνοντας αντιστοίχως την ανταγωνιστικότητά τους. Ταυτόχρονα, επειδή η αύξηση των τιμών των panels, που παράγουν οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες, η οποία αποτελεί και τον προφανή στόχο της όλης διαδικασίας anti-dumping και anti-subsidy, θα σημάνει την αύξηση του κόστους της επένδυσης, η οποία, σε συνδυασμό με τη μείωση των εγγυημένων τιμών αγοράς της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας, θα μειώσει τις προσδοκώμενες αποδόσεις αποθαρρύνοντας τους επενδυτές.

Αύξηση τιμών

Οι ανταποδοτικοί δασμοί -ανεξαρτήτως του επιπέδου- θα αυξήσουν τεχνητά την τιμή των ηλιακών συστοιχιών, με αποτέλεσμα να τις καταστήσουν λιγότερο ελκυστικές. Αυτό θα έχει σοβαρές συνέπειες για την ευρωπαϊκή αγορά ηλιακής ενέργειας, η οποία αυξάνεται κατά 40% κάθε χρόνο.

Σύμφωνα με την έρευνα της Prognos, ενός ανεξάρτητου ινστιτούτου οικονομικών ερευνών που εδρεύει στη Βασιλεία / Ελβετία, ακόμη και ένας δασμολογικός συντελεστής 20% θα κόστιζε στην ευρωπαϊκή οικονομία έως και 175.500 θέσεις εργασίας και 18,4 δισ. ευρώ προστιθέμενης αξίας κατά τα επόμενα τρία χρόνια.

Συνεπώς, η ευρωπαϊκή αγορά θα συρρικνωθεί έτι περαιτέρω, περιορίζοντας αντιστοίχως και το δυνητικό πεδίο πωλήσεων των ευρωπαϊκών φωτοβολταϊκών βιομηχανιών, ενώ οι τελευταίες θα απολέσουν σε σημαντικό βαθμό την ανταγωνιστικότητά τους στις εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης αγορές, στις οποίες, την ίδια στιγμή, θα εντοπίζουν πλέον το ενδιαφέρον τους οι Κινέζοι παραγωγοί, αποκλεισμένοι από την Ευρώπη λόγω των δασμών.

Ένα ηχηρό παράδειγμα της επίπτωσης της επιβολής προκαταρκτικών δασμών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποτελεί η εταιρεία Gehrlicher Solar AG (GSAG), μια από τις παλαιότερες στον κλάδο καθώς και από τα πρώτα μέλη της AFASE, η οποία ανακοίνωσε πτώχευση στις 9 Ιουλίου ως άμεσο αποτέλεσμα της «Πανευρωπαϊκής επιβολής δασμών στα κινεζικά πάνελ καθώς και της γενικότερης επιδείνωσης της αγοράς στην Ευρώπη».

Τον Δεκέμβριο η απόφαση

Την περίοδο αυτή βρίσκεται σε εξέλιξη, στο πλαίσιο της λειτουργίας και των αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η διαδικασία anti-dumping και anti-subsidy, η οποία αφορά σε βασικά στοιχεία εξοπλισμού φωτοβολταϊκών συστημάτων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, και συγκεκριμένα πλαισίων (panels), κυψελών (cells) και πλακιδίων (wafers) κρυσταλλικού πυριτίου καταγωγής ή προέλευσης Κίνας.

Σε επίπεδο διαδικασιών, η τελική απόφαση για την επιβολή οριστικών δασμών αντιντάμπινγκ στους κινέζικους ηλιακούς συλλέκτες θα γίνει τον Δεκέμβριο. Σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες, τα κράτη-μέλη θα λάβουν την τελική απόφαση επί της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Κάθε κράτος-μέλος της Ε.Ε. έχει μία ψήφο. Μια πρόταση της Επιτροπής να επιβάλει μέτρα αντιντάμπινγκ και/ή κατά των επιδοτήσεων μπορεί να μπλοκαριστεί από τα 15 κράτη-μέλη της Ε.Ε. που αντιτίθενται ρητά στην πρόταση αυτή.

Να σημειωθεί πως μέχρι στιγμής, 18 κράτη-μέλη της Ε.Ε. αντιτίθενται στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να επιβάλει προκαταρκτικούς δασμούς στους κινέζικους ηλιακούς συλλέκτες.

(Ημερησία, Κ. Ζακυνθινός, 3/8/2013)