Τα μέτρα για την κρίση τραυμάτισαν βαριά την αγορά ρεύματος και αερίου, χωρίς να αγγίζουν τον πυρήνα της

Στο αφιέρωμα της προηγούμενης χρονιάς είχα καταλήξει λέγοντας πως η  προσδοκία μου για το 2022 είναι ότι έστω και τελευταία στιγμή θα ληφθούν οι επιβεβλημένες πολιτικές αποφάσεις, ώστε το ενεργειακό σύστημα να ισορροπήσει και να αποφευχθεί η ενεργειακή φτώχεια.

Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα ακολουθούσε ένας τόσο μακρύς πόλεμος και, στη συνέχεια, όλες οι αποφάσεις θα στόχευαν στη μετατροπή της Ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας σε μια καθαρά ρυθμιζόμενη αγορά, με καθορισμένο περιθώριο κέρδους. Τι έμεινε τελικά στις επιχειρήσεις ενέργειας; Οι εξαγωγές και η αγορά φυσικού αερίου.

Στη συνέχεια, οι εξαγωγές χτυπήθηκαν με την επιβολή φόρου 10 €/MWh στο φυσικό αέριο. Συγχρόνως, η επιβολή φόρου επέφερε μείωση στη λειτουργία των μονάδων και μείωσε σημαντικά τη ζήτηση φυσικού αερίου, δημιουργώντας πρόβλημα και στην εσωτερική αγορά φυσικού αερίου.

Συμπερασματικά, τα μέτρα που ελήφθησαν τραυμάτισαν βαριά την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την αγορά φυσικού αερίου, χωρίς να αγγίζουν τον πυρήνα της κρίσης, που είναι η αύξηση της τιμής του διεθνώς.

Όπως έχει διατυπωθεί πολλές φορές, η προσπάθεια γρήγορης μετάβασης σε μια αγορά χωρίς άνθρακα οδήγησε σε ζήτηση LNG μεγαλύτερη από τις δυνατότητες της παγκόσμιας παραγωγής. Συγχρόνως, ο περιορισμός της χρηματοδότησης επενδύσεων σε υποδομές παραγωγής και μεταφοράς φυσικού αερίου, καθήλωσε την παγκόσμια παραγωγή LNG. Τα προηγούμενα έχουν οδηγήσει σε μια ενεργειακή κρίση χωρίς ορατό τέλος.

Η πρόταση που απομένει είναι η δημιουργία Ευρωπαϊκού Μηχανισμού, ο οποίος θα προβεί σε πολυετή συμφωνία προμήθειας Φυσικού Αερίου και στη συνέχεια θα δράσει ως market maker στα Ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, εξασφαλίζοντας την ομαλή τροφοδοσία.

Επειδή όμως, από ότι αποδείχθηκε, είναι πολύ δύσκολο στο πλαίσιο της επικρατούσας πολιτικής θεώρησης να επέλθει τέτοια συμφωνία, προβλέπεται ότι και το 2023 θα είναι ένα δύσκολο έτος. Το διαμορφούμενο επιχειρηματικό περιβάλλον θα απαιτήσει και πάλι τεράστια κεφάλαια από τις εταιρείες, που καλούνται να καλύψουν όχι μόνο τις επιχειρησιακές ανάγκες, αλλά και μέρος της επιδοματικής πολιτικής, που επιλέχθηκε σαν «λύση» του προβλήματος.

Για μια ακόμη φορά επιβεβαιώθηκε ότι θα επικρατήσουν τα ΑΠΕ, εφόσον όμως αναπτυχθεί οικονομικά βιώσιμη τεχνολογία για την αποθήκευση ενέργειας. Μέχρι τότε, το ηλεκτρικό σύστημα θα στηρίζεται στις μονάδες αερίου, που αποτελούν και τη μοναδική ευέλικτη λύση σήμερα.

Ξεκινούμε λοιπόν το 2023 χωρίς να έχουμε εξασφαλίσει την ενεργειακή σταθερότητα και χωρίς να έχει ξεκινήσει οποιοσδήποτε διάλογος για ειρήνη, που θα περιόριζε σημαντικά την ενεργειακή κρίση. Με δεδομένο ότι οι πολιτικές επιλογές που έχουν απομείνει είναι ελάχιστες, η εκτίμησή μου είναι ότι η ενεργειακή κρίση θα οδηγήσει όλα τα μέρη να συζητήσουν για ειρήνη.

Με αυτή την προσδοκία προχωράμε μπροστά, ατενίζοντας το νέο έτος. Εύχομαι σε όλους να έχουμε μια καλή και δημιουργική χρονιά.

------------------------

Ο κ. Νίκος Ζαχαριάδης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Elpedison

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress για τις προκλήσεις, τους φόβους και τις προσδοκίες στον ενεργειακό τομέα το 2023