Ραδιενεργά

Και σε πρόσφατη συνέντευξή του στην Ελευθερία του Τύπου, ο υπουργός ΠΕΝ Γιώργος Σταθάκης εμφανίστηκε ιδιαίτερα προσεκτικός στις διατυπώσεις του για τις έρευνες υδρογονανθράκων. "Όχι εκτιμήσεις πριν τις γεωτρήσεις, όχι δημιουργία εντυπώσεων, δουλειά" ήταν ουσιαστικά το στίγμα του Υπουργού. Και ελπίζουμε το μήνυμα να γίνεται αντιληπτό και από κάθε σχετιζόμενο στον τομέα, είτε πρόκειται για θεσμικούς φορείς, είτε για καθηγητές είτε για στελέχη επιχειρήσεων, καθώς δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις είτε συνεχών δηλώσεων και εμφανίσεων στα ΜΜΕ, είτε έκφρασης υπερβολικής σιγουριάς για την έκβαση των ερευνών είτε και παράθεσης... κοιτασμάτων επί κοιτασμάτων, χωρίς ακόμη να έχει μπει ούτε ένα τρυπάνι στη Δυτική Ελλάδα είτε στην Κρήτη! Με προσοχή, λοιπόν...

Ενεργοποίησε τα αντανακλαστικά κάποιων, το προηγούμενο σχόλιό μας για τον αποχωρούντα από το τεχνικό κλιμάκιο της τρόικας Κάρλο Βιβιάνι. "Εμείς πάντως δεν υπάρχει περίπτωση να αναπολήσουμε την παρουσία του”, μου λέει ο... γνωστός παράγοντας της ενεργοβόρου βιομηχανίας και κάνει λόγο για την "εχθρική έως παρεξηγήσεως" θέση του πρώην επικεφαλής του τεχνικού κλιμακίου της τρόικας έναντι των θέσεων της βιομηχανίας. Τι να πρωτοθυμηθούμε, λέει, "την παράνομη θεσμοθέτηση του προσωρινού τέλους Διανομής στο φυσικό αέριο, την προσπάθεια να εξαιρεθεί το βιομηχανικό φορτίο από τα ΝΟΜΕ ή τα τόσα άλλα"...

Παρότι ως πληροφορία κυκλοφορούσε από καιρό, τώρα είναι πλέον επιβεβαιωμένο και οριστικό, οπότε το γράφουμε: Ο Κάρλο Βιβιάνι, ο Ιταλός οικονομολόγος που εκπροσωπούσε την Κομισιόν στις διαπραγματεύσεις με την ελληνική κυβέρνηση για τα ενεργειακά των μνημονίων, αλλάζει πόστο και τη θέση του παίρνει άλλο στέλεχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ας μη γράψουμε ακόμα το όνομά της. Ο Βιβιάνι ήταν πολύ καλός γνώστης των ενεργειακών θεμάτων (ήταν στην Ιταλική ΡΑΕ πριν πάει στην Κομισιόν) και είχε φτάσει να ξέρει καλά όχι μόνον τη δομή, τα προβλήματα, τις στρεβλώσεις, τις ανεπάρκειες της ελληνικής αγοράς, αλλά και την ανθρωπογεωγραφία της. Αυτό, όπως καταλαβαίνετε, ήταν και καλό, ήταν και κακό για όσους είχε απέναντί του στη διαπραγμάτευση. Περιττό να πούμε βέβαια ότι τον Βιβιάνι τον είχαν "άχτι" πολλοί από την ελληνική ενεργειακή αγορά. Αρκεί να θυμηθούμε για παράδειγμα το πολεμικό κλίμα με τη βιομηχανία. Τώρα, για την διάδοχό του, η οποία προφανώς θα έλθει σύντομα στην Αθήνα με τα τεχνικά κλιμάκια, δεν ξέρω το βαθμό και το βάθος στο οποίο γνωρίζει τα ενεργειακά, αλλά μου έκανε εντύπωση κάτι που μου είπε – χαριτολογώντας - άνθρωπος  τον οποίο εμπιστεύομαι: «Βιβιάνι θα λέτε και θα κλαίτε…». Να δούμε λοιπόν αν ξέρει τι λέει ο άνθρωπός μου…

Αύριο το πρωί θα αναρτηθεί στο energypress η πρώτη έκδοση του Energy Weekly Review που θα κάνει από εδώ και στο εξής την εβδομαδιαία επισκόπηση της ενεργειακής ειδησεογραφίας όπως προέκυψε μέσα στην εβδομάδα. Το Energy Weekly Review θα το συναντάτε κάθε Σάββατο πρωί ως πρώτο θέμα στο energypress και θα το λαμβάνετε στο mail σας εάν φροντίσετε να μας στείλετε την ταχυδρομική σας διεύθυνση.

Πηγή της αγοράς θέτει τα εξής ερωτήματα - για προβληματισμό όπως λέει - σε σχέση με τις δημοπρασίες και την αποτελεσματικότητά τους, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι σύντομα η όλη υπόθεση θα γυρίσει ως μπούμερανγκ και θα πλήξει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Ποια είναι λοιπόν τα ερωτήματα που θέτει;

Πρώτον πόσο πιθανό είναι να διατηρηθεί η σημερινή μείωση των τιμολογίων στη λιανική στη μετά ΝΟΜΕ εποχή;

Δεύτερον, σε μια πραγματικά ανταγωνιστική αγορά θα υπήρχαν στη λιανική αυτές οι τιμές;

Τρίτον, ανταποκρίνονται αυτές οι τιμές στο κόστος που προκαλεί ένας καταναλωτής στο σύστημα;

Διότι μπορεί ο στόχος των δημοπρασιών να είναι να χαθεί μερίδιο αγοράς από τη ΔΕΗ, το ζητούμενο ωστόσο για τον ίδιο είναι να δούμε τι θα γίνει στην αγορά το 2020 και ποιες θα είναι οι επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία από τα όσα συμβαίνουν σήμερα...  

Έχω την εντύπωση ότι τα πράγματα εξελίσσονται καλά σχετικά με το «αγκάθι» της μη συμμετοχής του demand response (απόκριση στη ζήτηση) στο προτεινόμενο από την ελληνική πλευρά σχέδιο μεταβατικού μηχανισμού αποζημίωσης της ευελιξίας στο ηλεκτρικό σύστημα. Τι σημαίνει αυτό; Ότι οι αντιρρήσεις των κοινοτικών θα μπορούσαν και να καμφθούν και συνεπώς να ανοίξει ο δρόμος για την υιοθέτηση του μηχανισμού τον οποίο περιμένουν οι ηλεκτροπαραγωγοί. Από την άλλη βέβαια, με τα 25.000 ευρώ/MW που έχει προτείνει η ΡΑΕ, (πολύ χαμηλότερα των 45.000 ευρώ/MW του προηγούμενου μηχανισμού), δεν ξέρω πόσο επείγον γίνεται το ζήτημα και για τους ίδιους ακόμα τους ηλεκτροπαραγωγούς…

Δεν έχει σιγάσει ακόμα, όπως φαίνεται, η εσωκομματική κόντρα στη ΝΔ για τις αντιδράσεις της ΔΑΚΕ για τη «μικρή ΔΕΗ» την περίοδο της κυβέρνησης Σαμαρά, παρά το γεγονός ότι η σημερινή ηγεσία του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης επιχειρεί συστηματικά να τεκμηριώσει τη θέση ότι, σε περίπτωση που υιοθετούνταν τότε το σχέδιο, η επιχείρηση σήμερα θα ήταν σε πολύ καλύτερη κατάσταση και δε θα αντιμετώπιζε τις κολοσσιαίες δυσκολίες που επέφερε η πολιτική που υιοθετήθηκε στη συνέχεια. Μια ακόμα αφορμή για την εκδήλωση των αντιπαραθέσεων σχετικά με αυτό το θέμα προέκυψε κατά τη διάρκεια της προχθεσινής συνεδρίασης του Τομέα Ενέργειας της ΝΔ, όπως αναφέρει το ρεπορτάζ του e-ptolemeos.gr.  Αυτή τη φορά, πρωταγωνιστές ήταν ο Παντελής Καραλευθέρης (εκπρόσωπος εργαζομένων στο ΔΣ της ΔΕΗ και Πολιτευτής της ΝΔ) και ο Φώτης Ζυγούρης (Δημοτικός Σύμβουλος Σερβίων-Βελβεντού και Πολιτευτής της ΝΔ). Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, όταν η συζήτηση έφτασε στο ιδιοκτησιακό της ΔΕΗ, ο Φ. Ζυγούρης αναφέρθηκε στους λόγους για τους οποίους δεν «πέρασε» το σχέδιο της Μικρής ΔΕΗ επί Σαμαρά, επισημαίνοντας πως ένας από αυτούς ήταν οι αντιδράσεις των συνδικαλιστών της ΔΑΚΕ. Ο Π. Καραλευθέρης δεν άργησε να σηκώσει το γάντι και να απαντήσει σε υψηλούς τόνους, όπως αναφέρει το δημοσίευμα. Ο κ. Καραλευθέρης σημείωσε ότι ο κ. Ζυγούρης δεν γνωρίζει καν τι συνέβη τότε και πως καλά θα κάνει να ενημερωθεί για την τότε αντίδραση των εργαζομένων, η οποία προέκυψε λόγω της επιχειρούμενης παραχώρησης των εδαφών και των νερών, αλλά και της αναγκαστικής μεταφοράς των εργαζομένων στους νέους ιδιοκτήτες.

Είναι η διασκέδασή τους… Τα παιδιά στο «ροή» μου δείχνανε γελώντας τα πειραγμένα ρολόγια (γιατί βλέπεις η άτιμη η τεχνολογία αφήνει ίχνη ανεξίτηλα, ειδικά όταν δεν έχεις ιδέα) και τους είπα ότι κακώς γελάνε. Μέχρι και ο Αϊνστάιν έλεγε ότι «ο χρόνος δεν υπάρχει, είναι μια ανθρώπινη επινόηση και εξυπηρετεί ανθρώπινες ανάγκες». Και από ανάγκες την σήμερον ημέρα, άλλο τίποτα… Το καλύτερο όμως το είπε η γραφίστριά μας: Γιατί δεν το δίνει το ρολόι για να πάρει κομπολόι; Να μετράει τους καημούς και τους αναστεναγμούς; Και θυμηθήκαμε τι λέει παρακάτω ο στίχος του τραγουδιού που τραγουδάει ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης: Τι να το κάνω τέτοιο ρολόι; κάθε του χτύπος και μοιρολόι!

Με αφορμή τις προσφυγές στο ΣτΕ που οδήγησαν, προς ώρας, σε πάγωμα τις επενδύσεις αιολικών πάρκων στην περιοχή του Καφηρέα, επιστολή που έφτασε στο energypress από κατοίκους της περιοχής υποστηρίζει ότι η τοπική κοινότητα είναι υπέρ της πραγματοποίησης επενδύσεων, οι οποίες αναμένεται να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας, να δημιουργήσουν άμεσα και έμμεσα έσοδα για το Δήμο και να συμβάλλουν στην ανάπτυξη του τόπου, όπως η συγκεκριμένη.Σύμφωνα με την επιστολή, όσοι ονομαζόμενοι οικολόγοι «προσπαθούν να μπλοκάρουν (άγνωστο τι είδους συμφέροντα εξυπηρετούν) τις επενδύσεις», εκπροσωπούν αποκλειστικά και μόνο τους εαυτούς τους. «Δεν είναι τίμιο και αποδεκτό, πέντε-δέκα “φωτισμένα άτομα”, να καπελώνουν τη βούληση των πολλών χιλιάδων συμπολιτών», σημειώνουν οι διαμαρτυρόμενοι.

“Έχουμε φέρει την προστασία του περιβάλλοντος και του κλίματος από το περιθώριο της πολιτικής ατζέντας στο κέντρο της αναζήτησης για το πώς η κοινωνία μας μπορεί να προχωρήσει στο μέλλον”. Αυτή η δήλωση του πρωθυπουργού θα έπρεπε κανονικά να χαροποιεί τους ανθρώπους που νοιάζονται για την προστασία του κλίματος και την ανάπτυξη των ΑΠΕ. Αρκεί βέβαια να αντανακλά την πραγματικότητα. Πως ακριβώς ήρθε η προστασία του κλίματος “από το περιθώριο της πολιτικής ατζέντας στο κέντρο”, όταν ήταν η κυβέρνηση του κ. Τσίπρα που ξήλωσε την “Κλιματική Αλλαγή” από την επωνυμία του αρμόδιου υπουργείου; Κι αν αυτό είναι απλώς συμβολικό, ας δούμε πόση ήταν η νέα εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ τις τελευταίες τρεις διετίες (όλες σε περίοδο κρίσης). Τη διετία 2011-2012 εγκαταστάθηκαν 1.785 MW νέων ΑΠΕ, το 2013-2014 1.296 MW και την περίοδο 2015-2016 426 MW. Τελικά, είτε μας αρέσει είτε όχι, όλοι κρινόμαστε από αυτά που κάνουμε και όχι από τα λόγια ή έστω τις προθέσεις.

Αν δε με απατά η μνήμη μου, σύσσωμη η κυβέρνηση ωρυόταν, για να κατευνάσει αντιδράσεις, ότι αναγκάστηκε να προχωρήσει το σχέδιο πώλησης λιγνιτικού δυναμικού της ΔΕΗ γιατί βρέθηκε με τα χέρια δεμένα από την απόφαση του Ευρωδικαστηρίου για τους λιγνίτες. Οι κυβερνητικοί, μάλιστα, διαρρήγνυαν τότε τα ιμάτιά τους, ότι ουδεμία σχέση έχουν οι πωλήσεις με τις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές για το άνοιγμα της αγοράς. Εύλογη είναι, λοιπόν, η απορία: από πού κι ως που, αν έτσι είχαν τα πράγματα, η συζήτηση με τη DG Comp στις Βρυξέλλες αφορά το πώς θα διευκολύνουν οι πωλήσεις το άνοιγμα της αγοράς; Και κάτι ακόμα: αφού το Ευρωδικαστήριο υποχρεώνει σε μέτρα για τους λιγνίτες και μόνο, πως συσχετίζεται η συζήτηση με την έρευνα της  DG Comp για τα νερά, όπως από πολλά κανάλια διαρρέεται τις τελευταίες ημέρες; Οι απαντήσεις, βέβαια, είναι προφανείς...

Ιδιαίτερα δραστήριος αποδεικνύεται το τελευταίο διάστημα ο πρέσβης των ΗΠΑ Geoffrey Pyatt, ο οποίος φαίνεται ότι έχει πάρει επ’ ώμου την προώθηση του σχεδίου για το FSRU στην Αλεξανδρούπολη. Δεν είναι μόνο οι αλλεπάλληλες σχετικές αναφορές του σε συνέδρια και συνεντεύξεις για τη σημασία που αποδίδει στο έργο η αμερικανική πλευρά. Ο κ. πρέσβης κινείται και μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας για το σκοπό αυτό. Χθες, για παράδειγμα, μετέφερε εκ νέου το αμερικανικό ενδιαφέρον στη συνάντηση που είχε με υπουργό Υποδομών Χρήστο Σπίρτζη. Εν τω μεταξύ, η επανένταξη του έργου στη λίστα των έργων κοινού ενδιαφέροντος της ΕΕ, εκκρεμεί, με τους οιωνούς, όπως πληροφορούμαστε, να είναι μάλλον θετικοί.

Δεν υπάρχει το παραμικρό θέμα καθυστέρησης. Η ολομέλεια της ΡΑΕ έχει λάβει την απόφαση με την οποία έχουν δοθεί οι κατευθύνσεις, αλλά η εκπόνηση των κωδίκων είναι δουλειά των Διαχειριστών που οφείλουν έγκαιρα να παραδώσουν. Αυτή είναι η θέση, σύμφωνα με όσα πληροφορούμαι, με την οποία προσεγγίζει η Αρχή τις αιτιάσεις των Διαχειριστών σχετικά με τους κώδικες του target model. Το ζήτημα σε κάθε περίπτωση παραμένει. Με βάση τις δεσμεύσεις που έχουμε αναλάβει προς τους θεσμούς, τον Οκτώβριο οι κώδικες πρέπει να είναι έτοιμοι ώστε να βγούν σε διαβούλευση...

Συνεχώς βρισκόμαστε απολογούμενοι  για καθυστερήσεις, αλλά εμείς έχουμε στείλει ότι ήταν να στείλουμε και είναι η ολομέλεια της ΡΑΕ που καθυστερεί να ανταποκριθεί και να δώσει κατευθύνσεις απαραίτητες για τη συνέχεια. Αυτά μαθαίνω ότι ακούγονται από την πλευρά των Διαχειριστών σχετικά με την πρόοδο στην εκπόνηση των κωδίκων για το target model. Να υπενθυμίσω, αν έχει διαφύγει, ότι με βάση τις δεσμεύσεις που έχουμε αναλάβει προς τους θεσμούς, τον Οκτώβριο οι κώδικες πρέπει να είναι έτοιμοι ώστε να βγούν σε διαβούλευση.  

Μαθαίνω ότι οι συζητήσεις του γάλλου προέδρου Μακρόν στην Αθήνα δεν περιορίστηκαν μόνο στους υδρογονάνθρακες και τις ... ΑΠΕ. Εκτός από το ενδιαφέρον των γαλλικών εταιρειών για εξορύξεις και για αιολικά πάρκα, ο Γάλλος πρόεδρος είχε στις βαλίτσες του και το θέμα του ΔΕΣΦΑ, όπου θυμίζουμε αναμένεται από το ΤΑΙΠΕΔ η ανακοίνωση της short list, εντός της εβδομάδας πιθανότατα. Και ενώ η πιάτσα βοά ότι έχει αποκλειστεί η κοινοπραξία της GRT Gas με τη ρουμανική Transgaz, τα ραντάρ μου έπιασαν ότι ο Μακρόν έθεσε το θέμα και στην κυβέρνηση. Κάποιοι μάλιστα συνδέουν άμεσα την αναβολή του ΤΑΙΠΕΔ (οι ανακοινώσεις επρόκειτο να γίνουν την περασμένη εβδομάδα) με την επίσκεψη του Γάλλου προέδρου. Για την ιστορία να σας αναφέρω ότι υπάρχει όντως θέμα με την πιστοποίηση της GRT που την αφήνει εκτός νυμφώνος. Ωστόσο απομένει να δούμε και πως θα αντιδράσουν τόσο οι ίδιοι οι Γάλλοι όσο και το ΤΑΙΠΕΔ που είναι λογικό να θέλει όσο το δυνατόν περισσότερους υποψήφιους... 

Επειδή θορυβήθηκαν στο χώρο των αιολικών μετά το σημερινό μας δημοσίευμα σχετικά με τους διαγωνισμούς ΑΠΕ, θεωρώντας ότι είναι πολύ μικρή η δυναμικότητα που αναλογεί στον κλάδο, να διευκρινίσουμε ότι τα 100 MW ανά  έτος  είναι η κατ΄ελάχιστον ισχύς που θα βγαίνει σε διαγωνισμό. Άρα αν υπάρχει επενδυτικό ενδιαφέρον προφανώς η ισχύς θα ανεβαίνει. Επίσης έχουν να συμμετέχουν στα 200 MW των μικτών διαγωνισμών, αλλά και στα περίπου 300 MW των «μη ώριμων» έργων… 

Με ικανοποιητικούς ρυθμούς, μαθαίνω, προχωράει η εκπόνηση των κωδίκων του target model με τη βοήθεια του συμβούλου που έχει προσλάβει η ΡΑΕ για τη δουλειά αυτή. Είναι δύσκολη δουλειά, πρέπει να δουν λεπτομερειακά τα θέματα, με το capling, τι κάνουν οι άλλες χώρες κ.λπ. Τι έχει να γίνει; Αποτύπωση των κρίσιμων ρυθμιστικών θεμάτων, ανάλυση των επιλογών για τα ζητήματα αυτά και αξιολόγηση της συμβατότητας των κωδίκων με τις σχετικές αποφάσεις και Κανονισμούς της ΕΕ. Η εφαρμογή των κωδίκων θα καθορίσει τη λειτουργία της αναμορφωμένης αγοράς. Οπότε η συμβατότητα των υπό διαμόρφωση αγορών στην Ελλάδα με τις αγορές των γειτονικών συστημάτων στο πλαίσιο της σύζευξης τους είναι από τα κορυφαία ζητήματα. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι δύσκολα θα βγούν οι κώδικες σε διαβούλευση πριν από το τέλος του χρόνου…

Έχετε ενημερωθεί για τις εκδηλώσεις που οργανώνει η ΡΑΕ στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο της ΔΕΘ. Να σας ενημερώσω τώρα ότι στην καταληκτική εκδήλωση της μεθεπόμενης Κυριακής που είναι μια διαδραστική εκδήλωση για τους μαθητές, προκειμένου να αποκτήσουν ενεργειακή συνείδηση, θα συμμετέχει και ο Σάκης Ρουβάς. Δεν ξέρω λεπτομέρειες, αλλά μην πεί κανείς τι δουλειά έχει ο Ρουβάς σε μια τέτοια εκδήλωση... Ο γνωστός τραγουδιστής είναι άμεσα εμπλεκόμενος στον τομέα της ενέργειας ως επενδυτής στο βιοαέριο, αλλά και μέλος του σχετικού συνδέσμου. Και είναι και πολύ σοβαρός απ΄ότι μου λένε. Να στοιχηματίσω ότι θα είναι η μαζικότερη εκδήλωση της ΔΕΘ; Δεν νομίζω ότι χρειάζεται…

Σύμμαχοι στην πρόταση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας για το μηχανισμό ευελιξίας φαίνεται ότι θα είναι οι ενεργοβόρες βιομηχανίες. Όπως μου εξηγούσε ο γνωστός πλέον κύκλος της βιομηχανίας, ως καταναλωτής εκφράζει την απόλυτη συμφωνία με τις προτάσεις του ρυθμιστή που θεωρεί ότι είναι τεκμηριωμένες και ότι θα συμβάλουν και στην επίτευξη της εξασφάλισης της διαθεσιμότητας ισχύος. Αυτό επιτυγχάνεται και με την πρόταση για υποχρέωση για ύπαρξη εναλλακτικού καυσίμου ή αποθέματος φυσικού αερίου, λέει. Θεωρούμε ότι είναι πολύ καλή η πρόταση της ΡΑΕ και θα την στηρίξουμε, σημειώνει χαρακτηριστικά.  

Διαβάζοντας την λίστα με τους Γάλλους επιχειρηματίες που θα συνοδεύουν τον Μακρόν, και την οποία διέρρευσαν την Δευτέρα κυβερνητικές πηγές, γράψαμε ότι τελικά η αποστολή δεν θα έχει EDF. Οπως και να το κάνουμε, για τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ, η παρουσία ή απουσία των Γάλλων κάτι λέει, ενόψει και του market test για την πώληση μονάδων της ΔΕΗ. Προχθές όμως, η εφημερίδα Le Figaro σε ένα μεγάλο αφιέρωμα για το επενδυτικό ενδιαφέρον των Γάλλων και στην στρατηγική σημασία της επίσκεψης, μας πληροφόρησε ότι τελικά ανάμεσα στους επιχειρηματίες που θα τον συνοδεύσουν στην Αθήνα θα είναι και ο επικεφαλής της EDF. Χθες ωστόσο το ΑΠΕ-ΜΠΕ δημοσίευσε την αναλυτική λίστα των 39 επιχειρηματιών που καταφτάνουν σήμερα μαζί με τον Μακρόν, όπως αυτή δόθηκε από την γαλλική προεδρία. Οι μόνες γαλλικές παρουσίες στην ενέργεια είναι των Engie δια του προέδρου της Girard Mestrallet, και Total δια του προέδρου της Patrick Pouyanne. Η EDF δεν συμπεριλαμβάνεται. Από μας, με το καλό να έρθει η EDF, και κυρίως στο market test, όχι στο ταξίδι. Αλλά προς το παρόν δεν προκύπτει ρε παιδιά... Τι να κάνουμε;