Ραδιενεργά

Εδώ κάποιοι αντιπαραθέτουν ότι "δεν βλέπετε τί γίνεται στην περιοχή, η ΕΝΙ ανακάλυψε το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στη Μεσόγειο! Θα χάσουμε το τρένο..." Πολλή κουβέντα και εδώ! Πέντε χρόνια έχουν περάσει από την ανακάλυψη του Λεβιάθαν και των κοιτασμάτων της Κύπρου, αλλά ακόμη δεν έχει ξεκινήσει η εκμετάλλευση. Και κάτι μου λέει ότι δεν θα ξεκινήσει παρά μόνο όταν και οι τιμές στην αγορά θα την καθιστούν συμφέρουσα, Υπομονή, λοιπόν, χρειάζεται σε όλα τα επίπεδα, εκτός αν μας νοιάζουν, όπως έχει συμβεί πολλές φορές στο παρελθόν, τα επικοινωνιακά παιχνίδια.

Γίνεται αρκετός λόγος για το ότι οι δύο προηγούμενοι υπουργοί ΠΑΠΕΝ δεν έχουν καν ανοίξει τους φακέλους των προσφορών για τα τρία οικόπεδα του Ιονίου και δεν έχουν καν συστήσει Επιτροπή Αξιολόγησης. Προφανώς, όλα αυτά δείχνουν καθυστερήσεις... Ωστόσο, υπάρχει και μια άλλη πολύ σοβαρή πλευρά: με την τιμή του πετρελαίου στα τάρταρα, άντε και ανοίγουν οι προσφορές, συγκροτείται μια Επιτροπή και κάθεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τους όποιους ενδιαφερόμενους (επισήμως μόνο τα ΕΛΠΕ γνωρίζουμε) Πιστεύετε ότι μπορεί να πετύχει όρους συμφέροντες για το Δημόσιο και μάλιστα σε περιοχές αχαρτογράφητες και με μεγάλο ρίσκο; Για να μην βάλουμε και την παράμετρο "υπηρεσιακός ΥΠΑΠΕΝ"... Αυτό ήταν άλλωστε και το επιχείρημα όσων ήταν υπέρ της αναβολής του διαγωνισμού: "μην βιάζεστε, η συγκυρία είναι η χειρότερη δυνατή".

Από τους καθηγητές Η. Κονοφάγο, Ν. Λυγερό, και Α. Φώσκολο λάβαμε το εξής ενδιαφέρον σημείωμα:

Το κοίτασμα Μίνωας που βρίσκεται στο θαλάσσιο οικόπεδο 14 της ελληνικής ΑΟΖ, πρέπει ως στόχος να είναι γεμάτος με φυσικό αέριο, διότι ουσιαστικά κάθεται πάνω στο Olympic field, το οποίο έχει 19 ενεργά λασποηφαίστεια. Κι αυτό σημαίνει ότι ακόμα και τώρα στην εποχή μας βγάζουν φυσικό αέριο. Με άλλα λόγια δεν έχουμε να κάνουμε μόνο με αποθέματα άλλης περιόδου, αλλά με αποθέματα που συνεχίζονται να τροφοδοτούνται.

Ακόμα και με τις συντηρητικές μας εκτιμήσεις αυτό σημαίνει πρακτικά ότι το κοίτασμα Μίνωας θα συμβάλει με άλλα 4 Δις κυβικά μέτρα φυσικού αερίου κι αυτό θα γίνει σε μια περιοχή από την οποία θα περάσει και ο αγωγός φυσικού αερίου East Med που θα τροφοδοτεί την Ευρωπαϊκή Ένωση με τα στρατηγικά αποθέματα της Κύπρου και της Ελλάδας σε συνδυασμό με αυτά του Λιβάνου και του Ισραήλ.

Έτσι το κοίτασμα Μίνωας θα παίξει ένα σημαντικό ρόλο, όχι μόνο λόγω του μεγέθους του, αλλά και της θέσης του. Διότι αποτελεί ένα κομμάτι πάνω στην ενεργειακή σκακιέρα που βρίσκεται σε μία στρατηγική θέση. Με αυτόν τον τρόπο θα βοηθήσει επί του πρακτέου στη γεωπολιτική αναβάθμιση της Ελλάδας όχι μόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Είναι λοιπόν απαραίτητο να γίνουν σεισμικές έρευνες μεγαλύτερης ακρίβειας στην περιοχή του κοιτάσματος και 2D και 3D, για να έχουμε μια αποτελεσματική εικόνα που να ετοιμάσει την γεώτρηση, για την εκμετάλλευσή του.

Πόση είναι η αναπόσβεστη αξία παγίων από επενδύσεις; Υπάρχει κάποια μελέτη η οποία να προσδιορίζει αυτό το κόστος και σε ποια βάση; Και σε αυτές τις επενδύσεις τι έχει υπολογιστεί; Για παράδειγμα, έχουν συνυπολογιστεί οι σημαντικές επιδοτήσεις που εξασφαλίστηκαν και δόθηκαν ή η βιομηχανία θα κληθεί να πληρώσει τις αποσβέσεις των... κοινοτικών επιδοτήσεων; Τα ερωτήματα αυτά θέτει προς προβληματισμό, με την υποσημείωση ότι το θέμα του τέλους διανομής δεν έχει κλείσει αλλά παραμένει ορθάνοιχτο για τη βιομηχανία, στέλεχος του κλάδου. Δεν υπάρχει περίπτωση να κάνουμε πίσω, διαμηνύει... 

Δεν ξέρω τι θα γίνει μετά τις εκλογές. Μπορεί αν όλα πάνε - αριστερά; δεξιά; δεν ξέρω τι λένε σε αυτές τις περιπτώσεις…- ο Πάνος Σκουρλέτης να επανέλθει στο ΥΠΑΠΕΝ καθώς νομίζω ότι του άρεσε ο χώρος, αλλά προς το παρόν τουλάχιστον αποχωρεί από το πόστο του για να αναλάβει ο – όποιος - υπηρεσιακός υπουργός. Μέχρι Παρασκευή το αργότερο θα έχει ορκιστεί ο νέος, ο οποίος νομίζω ότι ξέρω ποιος είναι αλλά δεν θα σας τον αποκαλύψω ακόμα. Το πολιτικό παιχνίδι είναι πολύ αβέβαιο και ουδείς γνωρίζει τι τέξεται η επιούσα. Το μόνο που είναι σίγουρο είναι ότι όλα τα ενεργειακά θα μπούν στον πάγο για διάστημα μεγαλύτερο του ενός μήνα. Και βλέπουμε…

Στον Παναγιώτη Λαφαζάνη και τη Λαϊκή Ενότητα καταλήγει κατά τα φαινόμενα ο Νίκος Φωτόπουλος, ο οποίος αποχωρεί σύμφωνα με δημοσιεύματα από το Σύριζα, όπου είχε προσχωρήσει. Μικρό το κακό για την Κουμουνδούρου, αφού η απώλεια Φωτόπουλου θα αναπληρωθεί με εξίσου δυνατό, αν όχι δυνατότερο συνδικαλιστικό χαρτί. Ο λόγος για τον νυν πρόεδρο της ΓΕΝΟΠ, εκ Κοζάνης ορμώμενο, Γιώργο Αδαμίδη, ο οποίος μαθαίνω ότι προσανατολίζεται να υποστηρίξει ανοιχτά στις επερχόμενες εκλογές το κυβερνών κόμμα.

Φωτιές άναψε η ανακοίνωση των ΕΠΑ Θεσσαλονίκης και Θεσσαλίας που υποστηρίζει ότι η λόγω μεταβολή του Τέλους Διανομής δεν πρόκειται να επιφέρει αυξήσεις στις τιμές του φυσικού αερίου στους βιομηχανικούς καταναλωτές που προμηθεύονται φυσικό αέριο από τις ΕΠΑ.

Και αυτό διότι όπως υποστηρίζει εκπρόσωπος της βιομηχανίας, η συγκεκριμένη ανακοίνωση είναι παραπλανητική έως προκλητική αφού δεν περιλαμβάνει ολόκληρη την εικόνα ούτε αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα για όλους τους βιομηχανικούς καταναλωτές. Όπως εξηγεί ο εκπρόσωπος της βιομηχανίας, η ανακοίνωση χωρίς να το διευκρινίζει, αναφέρεται μόνο στους μικρούς βιομηχανικούς καταναλωτές, οι οποίοι δεν είναι επιλέγοντες και οι οποίοι πράγματι δε θα δουν αύξηση. Με τη διαφορά ότι αυτοί οι πελάτες πληρώνουν ήδη 20% ακριβότερα από ότι πληρώνουν οι μεγάλοι καταναλωτές , δηλαδή οι επιλέγοντες. Και για να έχουμε εικόνα για το ποιοι είναι επιλέγοντες, μιλάμε για μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα της βιομηχανίας όπως η υαλουργία ΓΙΟΥΛΑ, η βιομηχανία αλουμινίου ΕΛΒΑΛ , οι χαλυβουργίες κλπ.

“Οι υφιστάμενοι επιλέγοντες πελάτες που είναι 5-6 μεγάλοι καταναλωτές καταδικάζονται σε αφανισμό για να διατηρήσουν τα κέρδη τους τα διεθνή μονοπώλια της Shell και της ΕΝΙ.

Οι βιομηχανία δηλώνει ξεκάθαρα. Θα μας βρούν απέναντι” ξεκαθαρίζει ο εκπρόσωπος της βιομηχανίας. 

Ανάστατοι μαθαίνω είναι οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας μετά την αύξηση κατά 400% (!) που επιβάλλεται στο τέλος διανομής του φυσικού αερίου. Η βιομηχανία κάνει λόγο για αυθαίρετη αύξηση και στοχοποιεί ευθέως για αυτήν συγκεκριμένο εκπρόσωπο της Κομισιόν (Viviani). Το ενδιαφέρον στην υπόθεση είναι ότι η ΕΒΙΚΕΝ είχε τοποθετηθεί για το θέμα με ιδιαίτερα σκληρό τρόπο ήδη από τον περασμένο Οκτώβριο. Να θυμίσουμε ένα μόνο κομμάτι της επιστολής που έχει δημοσιοποιηθεί στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης της ΡΑΕ: Είναι λυπηρό και απογοητευτικό, μετά από έξι χρόνια ύφεσης, η χώρα και η αγορά ενέργειας  να παραμένουν όμηροι μονοπωλίων και ραντιέρηδων … Σε τελική ανάλυση, πού θα πωλούν αέριο οι εταιρείες αυτές όταν θα έχει πια κλείσει και η τελευταία βιομηχανία;

Με ρωτούν κάποιοι πως υποδέχθηκαν στη ΔΕΗ την υποχρεωτική μείωση κατά 50% ως το 2020 του μεριδίου της. Θέλει και ρώτημα ; Προφανώς και έχουν κατεβάσει πλερέζες. Το ίδιο θα έκανε και οποιοσδήποτε στη θέση τους. Στον αντίποδα πάλι, αυτό που ξέρω είναι ότι αν η κυβέρνηση δεν δεχόταν τα ανωτέρω, τότε η Κομισιόν θα κατηγορούσε τη ΔΕΗ για δεσπόζουσα θέση στην αγορά, και θα ζητούσε να πάρουν άμεσα μπροστά οι διαδικασίες για τη Μικρή ΔΕΗ. Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα δήλαδή για τη ΔΕΗ. Κάποιοι θα πρέπει να καταβάλουν ότι το να κρύβει κανείς το πρόβλημα για χρόνια κάτω από το χαλί, μόνο μεγαλύτερο καταφέρνει να το κάνει. 

Θα δούμε βεβαίως και το τελικό κείμενο και θα έχουμε την ακριβή εικόνα, αλλά νομίζω ότι με βάση αυτά που γνωρίζουμε για το τρίτο μνημόνιο με τους θεσμούς, όσον αφορά στα ενεργειακά, μπορούμε να κάνουμε κάποιες παρατηρήσεις: Τα μέτρα για την απελευθέρωση της αγοράς φυσικού αερίου είχαν προεξοφληθεί και πάντως δεν αποτελούσαν κόκκινη γραμμή. Στα καυτά όμως θέματα η κυβέρνηση απέφυγε την ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ και απέφυγε επίσης την άμεση αναφορά στη "μικρή ΔΕΗ". Ακόμα και η αναφορά στις δημοπρασίες NOME είναι "δια της πλαγίας".  Θα μπορούσε δηλαδή να πεί κανείς ότι το ενεργειακό πακέτο του μνημονίου είναι μάλλον soft. Πιστεύω ότι αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη στάση που κράτησε κατά τις διαπραγματεύσεις η νέα ηγεσία του ΥΠΑΠΕΝ. Δεν εννοώ ότι... αντιστάθηκε στις πιέσεις των ξένων και τα λοιπά. Αυτά είναι μόνον για κατανάλωση... Εννοώ ότι σε αντίθεση με τη γραμμή Λαφαζάνη (σύμφωνα με την οποία δεν αναγνωρίζουμε τους τροϊκανούς, δεν συναντιόμαστε μαζί τους και συνεπώς, στην πραγματικότητα, ότι έρθει ας έρθει...) το υπουργείο επί Σκουρλέτη ενεπλάκη ουσιαστικά στη διαπραγμάτευση και κατέθεσε συγκεκριμένες και "δουλεμένες" προτάσεις μέσα στο πλαίσιο των όσων είχαν συμφωνηθεί στη Σύνοδο Κορυφής. Αυτό, ως φαίνεται, έφερε σε ρεαλιστικότερη βάση την όλη συζήτηση και είχε θετικό αποτέλεσμα. Τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, γιατί όπως θα έχετε καταλάβει, από την εφαρμογή, ή όχι, όσων προβλέπονται στο μνημόνιο, θα εξαρτηθούν πολλά από εκείνα που έχουμε να δούμε στο ενεργειακό μέλλον της χώρας..

Αν έχω καταλάβει καλά, οι εκπρόσωποι των τεσσάρων θεσμών (μακάρι να γίνουν περισσότεροι είπε χθες ο Αλέξης Τσίπρας -εννοώντας να εκπροσωπηθεί και το ευρωκοινοβούλιο- ) δεν έχουν τις ίδιες ευαισθησίες. Άλλος δηλαδή ενδιαφέρεται και πιέζει για το ένα θέμα, άλλος για το άλλο κ.ο.κ. Για παράδειγμα, το ΔΝΤ είναι κέρβερος στα εργασιακά και στο ασφαλιστικό. Αντίθετα στα δικά μας, τα ενεργειακά, δεν δείχνει να έχει κάποιο ενδιαφέρον. Εδώ τον πρώτο ρόλο τον έχει η Κομισιόν, η οποία βέβαια έχει μέσω του κ. Κάρλο Βιβιάνι, πολύ εμπεριστατωμένη άποψη για τα ελληνικά ενεργειακά πράγματα. Καλό ή κακό είναι αυτό; Ανάλογα από το ποιος είσαι και από ποιά πλευρά το βλέπεις…

Πάνω που συνέρχονταν από τις ζημιές της διετίας 2013-2014 τα Ελληνικά Πετρέλαια, στη νέα διοίκηση, πριν καλά καλά εγκατασταθεί, έχουν "σκάσει" στη σειρά κάμποσα σοβαρά ζητήματα. Πρώτα, το τραγικό δυστύχημα με τους 4 νεκρούς στον Ασπρόπυργο... Μετά η «βαβούρα» για τις αμοιβές του προέδρου. Στη συνέχεια η δικαστική δικαίωση πρώην εργαζομένων στον Πρίνο και η σε βάρος τους (όπως και της Calfrac) επιδίκαση 5 εκατ. ευρώ, τώρα τα δημοσιεύματα για «μαύρο» πετρέλαιο στην Ελευσίνα... Ούτε να τους είχανε ματιάσει…

Δεν ξέρω αν αυτό, με βάση τα ΣΥΡΙΖΑϊκά κριτήρια αξιολόγησης, είναι καλό ή κακό, αλλά εγώ οφείλω να σημειώσω ότι η εικόνα που υπάρχει στον επιχειρηματικό κόσμο για τη σημερινή διοίκηση του ΤΑΙΠΕΔ είναι πολύ καλή. Καλύτερη από εκείνη που υπήρχε για τις προηγούμενες διοικήσεις επί… γνήσιων μνημονιακών κυβερνήσεων. Ο ίδιος, δε, ο κ. Πιτσιόρλας θεωρείται πολύ αποτελεσματικός. Να δούμε αν στην πράξη θα επιβεβαιωθούν οι προσδοκίες…

Με βάση τουλάχιστον τις κουβέντες που έχω κάνει, βλέπω ότι για τον Πάνο Σκουρλέτη η ενεργειακή πιάτσα κρατάει στάση αναμονής. Σίγουρα έκαναν καλή εντύπωση, τόσο η αλλαγή ύφους μετά την «στριφνή και αγοραφοβική» περίοδο Λαφαζάνη, όσο και το γεγονός ότι ο νέος υπουργός εμφανίζεται αποφασισμένος να ασχοληθεί με τα πολλά ανοιχτά θέματα που παραμένουν ανέγγιχτα επί μήνες… Αναμένονται όμως οι επί της ουσίας κινήσεις για να φανεί προς τα πού πάνε τα πράγματα.  Σε κάθε περίπτωση να σας υπενθυμίσω ότι μιλάμε για μια κυβέρνηση εκ των πραγμάτων μεταβατική, για ένα υπουργείο που έχει μεγάλα και άμεσα θέματα να διαπραγματευθεί ενόψει μνημονίου, και για μια εποχή που λέγεται… κατακαλόκαιρο!

Και μιας και ο λόγος περί χαμηλών τιμών πετρελαίου, μην νομίζετε ότι το γαϊτανάκι των απολύσεων διεθνώς έχει σταματήσει... Μόλις χτες είδαμε ότι η 2η μεγαλύτερη αμερικανική πετρελαϊκή, η Chevron, διώχνει 1.500 εργαζόμενους, δηλαδή περίπου το 2% του εργατικού της δυναμικού. Και σε ένα πρόσφατο απολογιστικό ρεπορτάζ τους, οι Financial Times αναφέρουν ότι οι oil majors έχουν ήδη κόψει επενδυτικά σχέδια που ξεπερνούν 200 δισεκατομμύρια δολάρια! Αν αναλογιστούμε ότι, μετά από μια περίοδο σχετικής σταθεροποίησης γύρω από τα 65 δολάρια ανά βαρέλι, το brent στο τελευταίο δίμηνο έχει χάσει 20%, όλα αυτά κάθε άλλο παρά εκπλήσσουν και, βεβαίως, αναδεικνύουν πόσο μεγάλο ρίσκο έχει ο χώρος.

To διάβαζα χτες στο Reuters: δύο πολύ μεγάλες εταιρείες, η αμερικανική Marathon και η αυστριακή OMV επιστρέφουν στην κροατική κυβέρνηση εφτά (!) θαλάσσια οικόπεδα, τα οποία είχαν κερδίσει στο πλαίσιο του τελευταίου διαγωνισμού που πραγματοποίησε προ έτους η χώρα. Ο λόγος: από τη μια η μεγάλη πτώση των τιμών πετρελαίου που καθιστούν ασύμφορη την έρευνα σε αχαρτογράφητες περιοχές με μεγάλα θαλάσσια βάθη και από την άλλη το ρίσκο που συνεπάγιονται οι αμφισβητήσεις για τα θαλάσσια σύνορα ανάμεσα στην Κροατία και στο Μαυροβούνιο. Όλα αυτά λίγο πιο μακριά από εμάς, για να μας θυμίζουν και τα του οίκου μας...

Απεσύρθη άρον, άρον από το σχέδιο σύμβασης που καλείται να εγκρίνει σήμερα το εποπτικό συμβούλιο του ΑΔΜΗΕ, η πρόβλεψη για … αποζημίωση σε περίπτωση πρόωρης λήξης της θητείας του προέδρου και του διευθύνοντος συμβούλου. Βοήθησε βέβαια την απόσυρση και το γεγονός ότι το θέμα διέρρευσε στον τύπο. Αλλά όπως και να χει το πράγμα αποζημίωση δεν προβλεπόταν για όλους τους προηγούμενους, ούτε μπορεί να προβλεφθεί τώρα, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για στελέχη της εταιρείας που όταν λήξει η θητεία τους θα επιστρέψουν στις θέσεις τους. Λογική και ορθή λοιπόν η απόσυρση… 

Χέρια αλλάζει η καυτή πατάτα της ιδιωτικοποίησης της ΔΕΗ. Τελευταίος, μετά το Λαφαζάνη, ο διάδοχός του στο ΥΠΑΠΕΝ Παναγιώτης Σκουρλέτης που δεν θα ήθελε βέβαια να είναι αυτός που θα πουλήσει τη ΔΕΗ ή θυγατρικές της.  "Ας μην προτρέχουν διάφοροι να προδικάζουν τι θα γίνει από εδώ και πέρα, και ο νοών νοείτω", είπε χθες, για να συμπληρώσει πως "για την κυβέρνηση παραμένει στρατηγικό ζήτημα η υπεράσπιση του δημοσίου χαρακτήρα της ΔΕΗ και όλων των θυγατρικών της" . Τι εννοούσε άραγε ο υπουργός; Εντάξει, να δεχθώ ότι η κυβέρνηση θα εξαντλήσει κάθε περιθώριο να μη περάσει σε ιδιώτες ο ΑΔΜΗΕ, αφού θεωρητικά της δίνεται η δυνατότητα. Που θα βρεί όμως το δημόσιο τα λεφτά που χρειάζονται; Δεν το γνωρίζω. Αλλά μήπως γνωρίζει και ο Σκουρλέτης πόσο καιρό θα καθήσει στην ηλεκτρική καρέκλα του ΥΠΑΠΕΝ;

Είδαμε την επιχειρηματική κόντρα για τις σεισμικές έρευνες που επιχείρησε να πραγματοποιήσει η Energean στην ανενεργό παραχώρηση του Θρακικού Πελάγους και συνάντησε την αντίδραση των ΕΛΠΕ που έχουν το 25% στην παραχωρησιούχο κοινοπραξία. H Energean τονίζει ότι ακολούθησε τη διεθνή πρακτική, πήρε όλες τια άδειες και το ΟΚ της καναδικής Calfrac που έχει το 75%, ενώ τα ΕΛΠΕ φωνάζουν ότι παρακάμφθηκαν και ότι θα έπρεπε να έχει υπογραφεί συμφωνία ανάμεσα και στις τρεις εταιρείες. Το θέμα θα έχει, προφανέστατα, δικαστική συνέχεια, ωστόσο από την μη διενέργεια των σεισμικών ερευνών έχασαν, τελικά, όλοι. Όχι μόνο οι εταιρείες που "πρωταγωνιστούν" στην κόντρα, αλλά και το ελληνικό Δημόσιο, στο οποίο περιέρχονται τελικά όλα τα δεδομένα -και, εν προκειμένω, για μια περιοχή, όπως ο Άθως, που οι γεωλόγοι θεωρούν περίπου ως φιλέτο για υδρογονάνθρακες... 

Για να μην έχετε αγωνία, και επειδή η ανακοίνωση του ανασχηματισμού θα καθυστερήσει λόγω των πυρκαγιών που βρίσκονται σε εξέλιξη, να σας ενημερώσω ότι η τοποθέτηση του Πάνου Σκουρλέτη στο ΥΠΑΠΕΝ, στη θέση του στρατηγού Λαφαζάνη έχει κλειδώσει. Βεβαίως, όπως έχουν έρθει τα πράγματα, μιλάμε για μια μεταβατική κυβέρνηση και μάλιστα μέσα στο κατακαλόκαιρο. Οπότε μην περιμένετε να προλάβει ο νέος υπουργός να προχωρήσει ουσιωδώς κάτι…