Ραδιενεργά

Φαίνεται ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη και οι προοπτικές που δημιουργούνται, συγκινεί όλο και περισσότερο τους ανθρώπους της ενέργειας. Για τη -σοβαρή- εμπλοκή της Kiefer και του Χρήστου Πετρόχειλου σας έχουμε γράψει. Να σας πω τώρα ότι στην ίδρυση της εταιρείας Τεχνητής Νοημοσύνης DeepRunner AI προχώρησαν ο καθηγητής ενεργειακής οικονομίας Κωνσταντίνος Ανδριοσόπουλος, γνωστός από τον εγχώριο ενεργειακό κλάδο και ο επιστήμονας Μάικ Τζαμαλούκας με εμπειρία στην αγορά των ΗΠΑ. Στο εγχείρημα συμμετέχει πλέον και ο πρώην πρόεδρος της ΡΑΑΕΥ, Αθανάσιος Δαγούμας ως επικεφαλής έρευνας και μηχανικής δεδομένων.
Να σημειώσουμε ότι η εταιρεία έχει γραφεία σε Αθήνα, Πάλο Άλτο (ΗΠΑ) και Νέο Δελχί, με στόχο να προσφέρει προηγμένες υπηρεσίες. Στον τομέα της ενέργειας παρέχει λύσεις σε εταιρείες ηλεκτρισμού, διαχειριστές και εταιρείες ΑΠΕ για τη βελτιστοποίηση προσφοράς-ζήτησης, την αυτοματοποίηση της τιμολόγησης και τη διαχείριση συμβολαίων.

Και μιας και πιάσαμε τις κοινωνικές εκδηλώσεις, να σας πω και για το κλίμα που επικράτησε στο εμβληματικό Balthazar της οδού Τσόχα, όπου η Μαρία Ρίτα Γκάλι κάλεσε το βράδυ της Παρασκευής, σε ένα ραντεβού αποχαιρετισμού, τα στελέχη με τα οποία συνεργάστηκε κατά τα 5 χρόνια που έμεινε στο τιμόνι του ΔΕΣΦΑ στη χώρα μας. Μαθαίνω λοιπόν ότι η ίδια ήταν συγκινημένη και ευχαριστούσε διαρκώς τους καλεσμένους της, τόσο τα στελέχη του ΔΕΣΦΑ, όσο και τους ανθρώπους της αγοράς, από τις υποδομές αερίου, τη βιομηχανία του CCS, τους εκπροσώπους της Ρυθμιστικής Αρχής κλπ. Φαίνεται ότι ίσως η κ. Γκάλι, η οποία έδειξε πράγματι αξιοσημείωτη δραστηριότητα και ισχυρά διοικητικά ταλέντα, θα προτιμούσε να συνεχίσει στη χώρα μας. Πάντως, όπως έχετε διαβάσει, ήδη στη θέση της ανέλαβε μια επίσης ισχυρή Ιταλίδα, μια άλλη Μαρία, η κ. Σφερρούτσα, η οποία έχει ξεκινήσει μεθοδικά να ενημερώνεται από τα στελέχη του Διαχειριστή.

Πανηγυρικά ανέλαβε την προεδρία της ΡΑΑΕΥ ο καθηγητής Κωνσταντίνος Τσιμάρας, μιας και αμέσως μετά την επίσημη ανάληψη των καθηκόντων του (αυτού και του αντιπροέδρου του Κλάδου Υδάτων Δημήτρη Ψυχογιού) είχε την ευκαιρία να κάνει «προγραμματικές δηλώσεις» στην κοπή της πίτας της Αρχής, που έγινε την Παρασκευή.

Η Αρχή και τα μέλη της, παλιά και νέα, τιμήθηκαν, τόσο από την πολιτική ηγεσία (Παπασταύρου, Τσάφος, Γιάννης Ανδριανός του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης), όσο και από τους Διαχειριστές (Μανουσάκης του ΑΔΜΗΕ, Μάνος του ΔΕΔΔΗΕ, Ρήγα του ΔΑΠΕΕΠ, Μοργκάντε της ΕΝΑΟΝ, Ζανινότι της ΕΝΑΟΝ ΕΔΑ, Θωμαδάκης από το ΔΕΣΦΑ κ.λπ). Όπως μαθαίνω, το φλουρί έπεσε στον τομέα των Υδάτων, αλλά οι υποσχέσεις του κ. Παπασταύρου για αντιμετώπιση του θέματος της υποστελέχωσης και της «απαγόρευσης» στο να μπορούν να δοθούν ανταγωνιστικές αποδοχές, αφορούσε ολόκληρη τη ΡΑΑΕΥ. Να σας θυμίσω πάντως ότι τέτοιου τύπου υποσχέσεις έχουν δώσει όλοι οι Υπουργοί τα τελευταία 10-12 χρόνια, αλλά αυτό που βλέπουμε είναι τα στελέχη να εγκαταλείπουν την Αρχή μιας και οι αμοιβές στην αγορά είναι πολύ καλύτερες…

Βρέθηκα την προηγούμενη εβδομάδα στην Παραμυθιά της Θεσπρωτίας, όπου η τοπική (προς το παρόν) εταιρεία Alesco, εγκαινίασε  τον πρώτο στη χώρα ενεργειακά αυτόνομο κόμβο υπερταχείας φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, ισχύος 600 kW. Η εγκατάσταση (με τεχνολογικό εταίρο την Huawei), είναι πρότυπο ενεργειακής αυτονομίας, συνδυάζοντας υπερταχείς φορτιστές, φωτοβολταϊκή παραγωγή και συστήματα αποθήκευσης ενέργειας. Τις λεπτομέρειες τις διαβάσατε ίσως στο σχετικό ρεπορτάζ.

Εκείνο που θέλω να τονίσω εδώ είναι ότι, σε μια περίοδο μεγάλων αλλαγών, με τα φωτοβολταϊκά που έδωσαν κύκλο εργασιών και θέσεις εργασίας σε πολλές μεσαίες και μικρές εταιρείες της περιφέρειας να σημειώνουν «κόπωση», οι 40άρηδες μηχανικοί, ιδιοκτήτες της Alesco (Σταύρος Αλέξης ιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος, Κωνσταντίνος Γούλας Chief Technical Officer) δείχνουν ποιοί και με ποιόν τρόπο θα καταφέρουν να ανταποκριθούν στις ανάγκες των καιρών και να συνεχίσουν τη δυναμική τους πορεία στο ελληνικό ενεργειακό τοπίο.

Τι εννοώ; Ότι η εταιρεία, με έδρα τα Ιωάννινα, έχοντας μια αξιόλογη δραστηριότητα στα φωτοβολταϊκά, μπήκε γρήγορα στα σύγχρονα ενεργειακά trends και κάνει ήδη σπουδαία πορεία, στον τομέα των συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας, στα συστήματα φόρτισης, (ο κόμβος της Παραμυθιάς είναι ο πρώτος από τους 12 υπό κατασκευή σταθμούς ταχυφόρτισης σε πανελλαδικό επίπεδο), αλλά και στα projects ενεργειακής αναβάθμισης κτηρίων, (τομέα στον οποίο θα πέσει πολύ χρήμα τα επόμενα χρόνια) ετοιμάζοντας μια σειρά καταστημάτων ανά τη χώρα.

Το ποτάμι της ενεργειακής μετάβασης και της πράσινης ενέργειας δεν γυρίζει πίσω. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι θα επιβιώσουν όλοι όσοι επιχειρηματικά ανέβηκαν στο τρένο τα εύκολα τελευταία χρόνια της «αφθονίας». Τα πράγματα γίνονται πιο σύνθετα και οι αλλαγές είναι ταχείς και μεγάλες. Για να αναπτυχθεί κανείς σε αυτό το περιβάλλον χρειάζεται να έχει τις κεραίες του αναπεπταμένες και τη φιλοσοφία της καινοτομίας ενταγμένη οργανικά στη λειτουργία του. Αλλιώς θα έχει την τύχη των δεινοσαύρων...

Καλά αποτελέσματα, στα ίδια επίπεδα με εκείνα του 2024 ανακοίνωσε για το 2025 η Energean, παρόλο που οι τιμές στο πετρέλαιο υποχώρησαν κατά 17% σε ετήσια βάση (η εταιρεία έχει εστιάσει στο φυσικό αέριο σε ποσοστό 85% πλέον) αλλά και παρά το γεγονός ότι είχε σταματήσει για περίπου δύο εβδομάδες η παραγωγή στο Ισραήλ, λόγω της πολεμικής αναταραχής με το Ιράν.

Η εταιρεία έχει φέτος γεωτρήσεις ανάπτυξης στο Ισραήλ και στην Κροατία, με τη νέα παραγωγή φυσικού αερίου στο πρώτο εξάμηνο του 2027. Έχει και ερευνητικές στην Αίγυπτο αλλά και στο Block 2 στο Βορειοδυτικό Ιόνιο, δηλαδή στην Ανατ. Μεσόγειο, τον παραδοσιακό χώρο που επιχειρεί. 

Πάντως, τόσο με το κλείσιμο της χθεσινής ανακοίνωσης όσο και με τα posts του Μαθιού Ρήγα στα social, η Energean δείχνει ξεκάθαρα να έχει βάλει πλώρη για Δυτική Αφρική. Ο CEO συμμετείχε άλλωστε και στο Africa Energy Week πριν μερικούς μήνες, και στο Invest in Africa Energy τον Απρίλιο, ενώ είδαμε ότι μίλησε και σε ένα από τα μεγαλύτερα ΜΜΕ της Αγκόλας, στη Jornal de Angola, δίνοντας ξεκάθαρο στίγμα: έχει έρθει η ώρα για την Αφρική να αποφασίσει αν θα ανοίξει το παιχνίδι από ένα κλειστό club και σε operators που αποδεδειγμένα πετυχαίνουν ανακαλύψεις και αξιοποιούν κοιτάσματα γρήγορα και αποτελεσματικά. 

Η κυβέρνηση πρέπει να ενημερώσει υπεύθυνα τη βιομηχανία εάν το ιταλικό μοντέλο γίνεται αποδεκτό από την Επιτροπή, μου γράφει φίλος της στήλης από το χώρο της ΕΒΙΚΕΝ με αφορμή το σημερινό μας ρεπορτάζ, και συνεχίζει:

«Η δεύτερη εναλλακτική που παρουσιάζεται, δηλαδή η όποια ενίσχυση να περιοριστεί στην Αντιστάθμιση, με διαπραγμάτευση με την Επιτροπή για να αυξηθεί το ανθρακικό αποτύπωμα της χώρας,  δεν είναι ουσιαστική, καθώς η Αντιστάθμιση είναι κεκτημένο μέτρο και αφορά μόνο 57 μεγάλες βιομηχανίες.

Το CISAF δεν προκρίνεται γιατί έχει συμψηφισμό με τα ποσά της Αντιστάθμισης, μέτρο όμως που αποφάσισε να εφαρμόσει η Γερμανία παρά το γεγονός ότι εφαρμόζει 100% την Αντιστάθμιση.

Ο κανόνας του συμψηφισμού  της επιδότησης CISAF και επιδότησης της Αντιστάθμισης ισχύει εφόσον υπάρχει αλληλεπικάλυψη ως προς το eligible cost. Το eligible cost στην επιδότηση CISAF είναι το 50% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Αυτό σημαίνει ότι η επιδότηση CISAF θα μπορούσε να σωρευθεί με την επιδότηση ETS, εφόσον η τελευταία χορηγηθεί αποκλειστικά για το 50% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας το οποίο δεν μπορεί να επιδοτηθεί μέσω του temporary price relief του CISAF, με βάση τον κανόνα του 50%.

Αξίζει να το επεξεργαστούμε ως εναλλακτική, εφόσον για οποιονδήποτε λόγο δεν προχωρήσει εντέλει το ιταλικό μέτρο».

Δεν περιμέναμε αυτό για να αξιολογήσουμε την αξιοπιστία του ανδρός, αλλά είναι ενδεικτικό: Κατά τη χθεσινή ομιλία του στο Νταβός o πρόεδρος Τραμπ ανέφερε ότι οι Κινέζοι παράγουν και εγκαθιστούν στη χώρα τους κάποια λίγα αιολικά για τα μάτια του κόσμου, τα οποία μάλιστα δεν τα λειτουργούν, ενώ παράγουν και εξάγουν πανάκριβα πάρα πολύ περισσότερες ανεμογεννήτριες σε άλλες χώρες του κόσμου.

Μια γρήγορη αναζήτηση στο διαδίκτυο έδωσε τα ακόλουθα στοιχεία, όσον αφορά την εγχώρια εγκατεστημένη ισχύ και ετήσια παραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας από αιολικά στο τέλος 2024 - αρχές 2025:

Κίνα    :  520 GW,   992 TWh

EU-27 :  231 GW,   475 TWh

ΗΠΑ    : 155  GW,   453 TWh

Το 2024 οι ετήσιες εξαγωγές ανεμογεννήτριες της Κίνας ήταν 5,2 GW.

Επαφές αλλά και συμμετοχή σε κάποιο από τα πολλά πάνελ του κλειστού κύκλου που διοργανώνονται στο πλαίσιο του φετινού 56ου World Economic Forum θα έχει τις επόμενες ημέρες στο Νταβός της Ελβετίας ο Γιώργος Στάσσης.

Εκτός από τα προγραμματισμένα ραντεβού και τις επαφές κατά τη διάρκεια του φόρουμ (19-23 Ιανουαρίου), μαθαίνω ότι ο επικεφαλής της ΔΕΗ θα συμμετάσχει και σε κάποιο από τα πάνελ «κεκλεισμένων των θυρών» που διοργανώνονται στο WEF, με αντικείμενο όχι μόνο το ρόλο του ομίλου στη ΝΑ Ευρώπη, αλλά κυρίως τη νέα εποχή, το μετασχηματισμό των utilities και τις προκλήσεις σε διατλαντικό επίπεδο από το πάντρεμα της ενέργειας με τη τεχνολογία.

Σημειωτέον ότι η ΔΕΗ, είναι μαζί με τους ομίλους του Τιτάνα και του Antenna, οι μόνες τρεις ελληνικές παρουσίες που φιγουράρουν στη λίστα των εταιρειών με θεσμική συμμετοχή στο WEF.

Οσο για το σύνθημα του φετινού φόρουμ είναι όχι τυχαία «Το πνεύμα του διαλόγου» ωστόσο οι τελευταίες γεωπολιτικές εξελίξεις μόνο κάτι τέτοιο δεν προμηνύουν. Με την Ευρώπη να ετοιμάζει δασμούς - αντίποινα € 93 δισ στις απειλές Τραμπ για τη Γροιλανδία, είναι προφανές ότι τα φώτα στρέφονται στις συναντήσεις που θα γίνουν με τον Αμερικανό Πρόεδρο, ο οποίος θα βρεθεί στο WEF, δίνοντας το παρών του για πρώτη φορά μετά το 2020, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη σημασία που αποδίδει στη φετινή διοργάνωση. Πέρυσι είχε συμμετάσχει με βιντεοσκοπημένο μήνυμα… 

Από μια πλευρά έχουν μεγάλη πλάκα όσα εξελίσσονται τις τελευταίες ώρες στην Κύπρο. Από μια άλλη, είναι τραγικά.

Το ότι οι κυβερνητικές παλινωδίες, εκεί, οφείλονται σε επιχειρηματικά συμφέροντα που αντιτίθενται ή και σαμποτάρουν την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, είναι κάτι που έχει ειπωθεί πολλές φορές δημόσια, πολύ περισσότερο, δε, σε άτυπες συζητήσεις και από χείλη πολύ υψηλά ιστάμενων προσώπων. Τώρα με το επίμαχο βίντεο που αναστατώνει τη Μεγαλόνησο φαίνεται ότι τα πράγματα παίρνουν πιο συγκεκριμένη μορφή.  

Αν δεν το έχετε δεί, στο βίντεο εμφανίζονται ο πρώην υπουργός Ενέργειας, Γιώργος Λακκοτρύπης, ο διευθυντής του γραφείου του Πρόεδρου της Δημοκρατίας, Χαράλαμπος Χαραλάμπους, και ο διευθυντής του Ομίλου Cyfield, Γιώργος Χρυσοχόος.

Το υλικό φέρεται να αφορά συνομιλίες ιδιωτικού χαρακτήρα και αφήνει σκιές σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης χρημάτων για την προεκλογική εκστρατεία του 2023, αλλά και τους μηχανισμούς απόκτησης πρόσβασης στο περιβάλλον του Προέδρου της Κύπρου αναφορικά με επενδυτικές πρωτοβουλίες. 

Ο διευθυντής της Cyfield, κ. Χρυσοχόος, ακούγεται μεταξύ άλλων να μιλά για τις στενές σχέσεις του με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη. «Αν τον καλέσω τώρα, θα απαντήσει», φέρεται να λέει, ενώ σε άλλο σημείο προσθέτει: «Είναι σαν τη φιλενάδα μου». «Μπορώ να του μιλώ ελεύθερα. Τον βλέπω κάθε δυο βδομάδες», προσθέτοντας πως οι συναντήσεις δεν είναι δημόσιες για να μη δημιουργούνται εντυπώσεις ότι «για αυτό τον βοηθά».

Και πως εμπλέκεται ο κ. Χρυσοχόος με το καλώδιο; Μα είναι ένας από εκείνους που έχουν επανειλημμένα ταχθεί εναντίον, όπως άλλωστε είναι λογικό, αφού ένα από τα projects που προωθεί η κατασκευαστική του εταιρεία είναι η πρώτη μεγάλη ηλεκτροπαραγωγική μονάδα φυσικού αερίου στην Κύπρο.

Τι για έργο φιλόδοξο και εξαιρετικά δαπανηρό έχει μιλήσει, τι για εσφαλμένη επίλυση του προβλήματος επάρκειας, τι για κίνδυνο βιωσιμότητας, τι για επιβάρυνση των καταναλωτών… Όλη την ατζέντα των «εναντίον»…

Θα μου πείς, δικαίωμά του είναι να λέει τη γνώμη του. Σωστά! Αλλά όλοι υποψιάζονται πλέον, μετά το βίντεο, ότι η πειθώ που φαίνεται να είχε στην κυβέρνηση δεν στηριζόταν μόνον στα επιχειρήματά του…

 «Αν πάμε στο Μάρτιο, όπως γράφετε, για μας που είμαστε έτοιμοι και περιμένουμε να ηλεκτρίσουμε τις μπαταρίες μας πως και πως, σημαίνει καταστροφή» μου γράφουν ενδιαφερόμενοι επιχειρηματίες με αφορμή το σημερινό μας ρεπορτάζ. Τι λένε; Διαβάστε:

«Πιθανή, έστω και μικρή, επιπλέον καθυστέρηση δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα μεγάλης απαξίωσης του εξοπλισμού λόγω μη λειτουργίας. Ήδη η εγγυημένη χωρητικότητα, για την οποία έχουμε καταθέσει εγγυητική επιστολή, έχει μειωθεί.

Ήδη έχουμε υποστεί ένα τεράστιο κόστος λόγω της καθυστέρησης, το οποίο θα χρειαστεί να διεκδικήσουμε, γιατί η ευθύνη βεβαίως δεν είναι δική μας, είναι της πολιτείας και των φορέων της».

Σύμφωνα με όσα μου γράφουν, αυτό που πρέπει να γίνει, δεδομένης της κατάστασης, είναι «ο ΔΑΠΕΕΠ να προχωρήσει σε έκδοση προσωρινού αριθμού μητρώου των έργων, και αντίστοιχα να κάνει ο ΑΔΜΗΕ, ώστε να μπορεί να προχωρήσει η ηλέκτριση.

Τούτο είναι αναγκαίο, διότι το πληροφοριακό σύστημα του ΔΑΠΕΕΠ θα αργήσει να είναι έτοιμο, έως το τέλος Μαρτίου, και θα χρειαστεί να έχουμε από τώρα έναν αριθμό μητρώου, ώστε να γίνει αργότερα η εκκαθάριση των αγοραπωλησιών στη DAM.

Απαιτείται επίσης η απόφαση της ΡΑΕ για τους ΦΟΣΕ μπαταριών, προκειμένου να εγγραφούμε στο Χρηματιστήριο Ενέργειας και να μπορούμε να συμμετέχουμε στις αγορές άμεσα.

Με λίγα λόγια: η ΡΑΑΕΥ να προχωρήσει στις σχετικές αποφάσεις άμεσα, ο ΑΔΜΗΕ και ο ΔΑΠΕΕΠ να χορηγήσουν προσωρινούς αριθμούς μητρώου των έργων και, τέλος, η ΡΑΕ να αποφασίσει για την άμεση επέκταση της άδειας των ΦοΣΕ ΑΠΕ και σε ΦοΣΕ αποθήκευσης».

Ως το σημαντικότερο ενεργειακό έργο που βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε τροχιά υλοποίησης, χαρακτήρισε ο (και εμπνευστής του) Δημήτρης Κοπελούζος την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου και τη μεταφορά στη χώρα μας φθηνού, πράσινου, συνεχούς ροής ρεύματος. Κι αυτό γιατί μπορεί να αποτελέσει καταλύτη για την επαναβιομηχανοποίηση της χώρας, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της, τον εξαγωγικό της επαναπροσανατολισμό, την προσέλκυση νέων επενδύσεων, την εγκατάσταση data centers κ.λπ.

Ο ίδιος μάλιστα παραλλήλισε το σχέδιο GREGY με το ...σχέδιο Μάρσαλ, το αμερικανικό πρόγραμμα βοήθειας που ξεκίνησε στην Ελλάδα το 1948, επισημαίνοντας ότι βασικός πυλώνας του ήταν ο εξηλεκτρισμός της χώρας. Υπενθύμισε ότι για τον σκοπό αυτό ιδρύθηκε η ΔΕΗ, με χρηματοδότηση 94 εκατ. δολαρίων για μονάδες παραγωγής και γραμμές μεταφοράς, ποσό που σε σημερινές τιμές αντιστοιχεί σε περίπου 1,3 δισ. ευρώ. «Με αυτά τα κεφάλαια τέθηκαν τα θεμέλια της ελληνικής βιομηχανίας. Σήμερα, 77 χρόνια μετά, το GREGY, με επένδυση 13 δισ. ευρώ, στοχεύει στη νέα επέκταση της ελληνικής βιομηχανικής παραγωγής», τόνισε.

Φροντίζουμε πριν από εσάς για εσάς! Την παλιά διαφήμιση του Λαμπρόπουλου θυμήθηκε ο Δημήτρης Κοπελούζος μιλώντας χθες στους δημοσιογράφους, αναφερόμενος στο ρόλο που έπαιξε (και παίζει) η ύπαρξη του FSRU της Αλεξανδρούπολης, στη μεγάλη προσέγγιση και συνεργασία που έχει πλέον η χώρα μας με τις Ηνωμένες Πολιτείες στον ενεργειακό τομέα και, κατ΄επέκταση, στις γεωπολιτικές εξελίξεις.

Εξήγησε, με λίγα λόγια, ότι η στρατηγική των ΗΠΑ για υποκατάσταση του Ρωσικού αερίου στην Ευρώπη με δικό τους υγροποιημένο αέριο, δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί μέσω της χώρας μας, εάν δεν υπήρχε διαθέσιμη η πολύτιμη υποδομή του FSRU της Αλεξανδρούπολης που λειτούργησε μόλις πέρυσι. Εάν δηλαδή ο ίδιος και ο Όμιλός του δεν είχαν δρομολογήσει έγκαιρα την επένδυση αυτή, διαβλέποντας από πολύ νωρίς την ανάγκη για σταθμό αεριοποίησης, παρότι, όπως παραδέχτηκε, δεν είχαν προβλέψει, όπως και κανείς άλλωστε, ότι θα έρθουν τα πάνω κάτω και η Ευρώπη θα αποδεσμευθεί πλήρως από το Ρωσικό αέριο.

«Όλα αυτά τα μεγάλα και σημαντικά που βλέπετε να γίνονται στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις το τελευταίο διάστημα, δεν θα μπορούσαν να γίνουν αν δεν υπήρχε το FSRU, όσο και να το ήθελαν οι δύο πλευρές» είπε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής του Ομίλου Κοπελούζου.

Συμπληρώνει, στο σημερινό μας ρεπορτάζ, ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ Αντώνης Κοντολέων:

«Το έλλειμμα του ΕΛΑΠΕ  είναι γεγονός. Ένας σοβαρός λόγος όμως είναι ότι ακόμη και σήμερα δεν χρεώνεται-εισπράττεται ορθά το ΕΤΜΕΑΡ.

Υπάρχει ως γνωστόν μια ενιαία χρέωση ΕΤΜΕΑΡ, χρέωση βάσης, ίση με 17 €/MWh που έπρεπε να χρεώνεται σε όλους τους καταναλωτές πλην εκείνων που δικαιούνται μειωμένου ΕΤΜΕΑΡ βάσει των Κατευθυντηρίων γραμμών για κρατικές ενισχύσεις. Όμως η μεν χρέωση στους καταναλωτές ΥΤ, που δεν δικαιούνται μειωμένο ΕΤΜΕΑΡ είναι 2.47€/MWh αντί 17€/MWh, για δε τους καταναλωτές της ΜΤ, που δεν δικαιούνται μειωμένο ΕΤΜΕΑΡ  είναι 8.78 €/MWh αντί των 17€/MWh. 

Αποτέλεσμα 70 εκ €/έτος δεν χρεώνονται ορθά ούτε εισπράττονται και συντελούν στο έλλειμμα. Το ερώτημα μας είναι γιατί συνεχίζουμε μέχρι και σήμερα αυτή την τακτική, αφού γνωρίζουμε ποιοί καταναλωτές δικαιούνται μειωμένο ΕΤΜΕΑΡ;»  

Προπαρασκευαστική ήταν η χθεσινή telco της Ομάδας Εργασίας για το Κάθετο Διάδρομο με συμμετοχή υπηρεσιακών στελεχών των αρμόδιων υπουργείων των εμπλεκόμενων χωρών, και με στόχο να εντοπιστούν οι κρίσιμες εκκρεμότητες ενόψει των επόμενων επαφών που θα λάβουν χώρα σε υψηλότερο επίπεδο. Ο λόγος για το working group στο οποίο συμφώνησαν να συσταθεί τη περασμένη εβδομάδα ο αμερικανός υπ. Ενέργειας Κρις Ραίτ με τον έλληνα ομόλογο του κατά τις επαφές τους στην Ουάσινγκτον, με αντικείμενο να επιτευχθεί μια ρυθμιστική ενοποίηση μεταξύ των πέντε χωρών, ώστε ο κάθε προμηθευτής να μη χρειάζεται να αντιμετωπίζει τέσσερα ή πέντε διαφορετικά καθεστώτα κατά μήκος της διαδρομής. Τη ταχύτητα ωστόσο με την οποία κινούνται τα πράγματα και το ενδιαφέρον που αποδίδει η αμερικανική πλευρά στο Κάθετο Διάδρομο δείχνει το πιθανό νέο ραντεβού των εμπλεκομένων υπουργών τους πρώτους μήνες του 2026. «Μπορεί στο πρώτο τρίμηνο του 2026 να γίνει και νέα συνάντηση των υπουργών των κρατών του Κάθετου Διαδρόμου στην Ουάσινγκτον. Η αμερικανική κυβέρνηση επιθυμεί την άμεση υλοποίηση αυτών των συμφωνιών», είπε χθες μιλώντας στην ΕΡΤ, ο κ. Παπασταύρου.

«Σήμα» για ταύτιση με τη «σκληρή γραμμή» κατά του καλωδίου Ελλάδας – Κύπρου, έδωσε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, με τον ανασχηματισμό που ανακοίνωσε πριν από λίγη ώρα. Στο πλαίσιο του ανασχηματισμού, αποχωρεί από θέση του ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Γιώργος Παπαναστασίου, μία από τις πιο θετικές «φωνές» στην κυπριακή κυβέρνηση για το GSI.

Αν και μένει να φανεί ποια θα είναι η στάση του αντικαταστάτη του (του πρώην Υπουργού Υγείας Μιχάλη Δαμιανού), την ίδια στιγμή διατηρεί τη θέση του Υπουργού Οικονομικών ο Μάκης Κεραυνός. Υπενθυμίζεται ότι ο κ. Κεραυνός έχει ταχθεί αναφανδόν κατά του έργου, επικαλούμενος μάλιστα δύο μελέτες ξένων εμπειρογνωμόνων που, σύμφωνα με τον ίδιο, αποδεικνύουν πως το πρότζεκτ είναι μη βιώσιμο οικονομικά.

Τα όσα είπε χθες στη συνέντευξη τύπου ο Pier Lorenzo Dell’Orco, Διευθύνων Σύμβουλος της Italgas Reti και Προέδρος του Δ.Σ. της «δικής» μας Enaon, είναι χαρακτηριστικά του ζωηρού debate που διεξάγεται στην Ευρώπη σχετικά με τη χρήση του φυσικού αερίου στους καυστήρες θέρμανσης των κτηρίων.  

Παρά τις αρχικές βεβαιότητες των Βρυξελλών ότι η ενεργειακή μετάβαση στα κτίρια θα «λυθεί» με έναν οριζόντιο εξηλεκτρισμό, η πραγματικότητα φαίνεται να τους προλαβαίνει. Η συζήτηση γύρω από το ETS2 και τις νέες απαιτήσεις για θέρμανση ανοίγει ξανά, με την Κομισιόν να κάνει τα πρώτα βήματα πίσω από το αυστηρό πλαίσιο που είχε αρχικά θέσει. Το νέο προσχέδιο για το Eco Labelling, αίρει ουσιαστικά την πλήρη απαγόρευση των καυστήρων φυσικού αερίου μετά το 2029.

«Αν το ETS2 μετατραπεί σε μηχανισμό τιμωρίας αντί σε εργαλείο εξορθολογισμού, τότε το μόνο που θα πετύχει είναι να επιβαρύνει νοικοκυριά και βιομηχανία, σπρώχνοντας την αγορά σε αδιέξοδα» είπε ο κ. Dell’Orco. Σύμφωνα με τον ίδιο, συστήματα που μπορούν να λειτουργήσουν με βιομεθάνιο, υδρογόνο ή συνθετικά αέρια δεν γίνεται να αντιμετωπίζονται σαν λέβητες αποκλειστικά ορυκτών καυσίμων.

Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ωστόσο, ότι αν η Ευρώπη αποφασίσει να ρίξει νερό στο κρασί της, όσον αφορά την ενεργειακή μετάβαση και τις κλιματικές πολιτικές, δεν νομίζω ότι θα το κάνει με πανηγυρικές διακηρύξεις. Μάλλον δια της διολισθήσεως θα το κάνει, και δια της παράτασης των αυστηρών προθεσμιών…

Το καλώδιο Ελλάδας - Κύπρου, αν και όποτε γίνει, είναι σαφές πως θα αφορά ένα εντελώς διαφορετικό έργο απ’ αυτό για το οποίο μιλούσαμε ως σήμερα. Με πιθανώς περισσότερους και νέους επενδυτές, κάτω από την «ομπρέλα» του Διαδρόμου Ινδίας - Μ.Ανατολής - Ευρώπης (IMEC), ίσως με αλλαγές στην όδευση, χωρίς να αποκλείεται και μια διαφορετική κατανομή δαπανών μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου (CBCA).

Τα πάντα είναι στον αέρα. Το μόνο βέβαιο αυτή τη στιγμή είναι ότι τα οφέλη του GSI υπερτερούν των όποιων μειονεκτημάτων του.

Δεν το λέμε εμείς, αλλά ο Επίτροπος Γιόργκενσεν, που απαντώντας στην ερωτήση του κύπριου ευρωβουλευτή Μιχάλη Χατζηπαντέλα, διευκρινίζει ότι το έργο δεν χρειάζεται νέα ανάλυση κόστους - οφέλους.

Διότι όπως γράφει ο κ. Γιόργκενσεν «όταν ένα έργο συμπεριλαμβάνεται στη λίστα των PCI, αυτό σημαίνει ότι συμμορφώνεται με τα κριτήρια του Κανονισμού, δηλαδή τα συνολικά οφέλη υπερτερούν του κόστους του».

Η απάντηση του Επιτρόπου χαλάει το επίσημο αφήγημα και επαναφέρει το ερώτημα: Τι εξυπηρετεί η απόφαση Αθήνας και Λευκωσίας το Νοέμβριο που πάγωσαν και επίσημα κάθε διαδικασία, προτάσσοντας την ανάγκη επανεξέτασης των βασικών του οικονομικοτεχνικών παραμέτρων;

Το επιχείρημα πως η κίνηση συνδέονταν με την έλευση νέων επενδυτών, προφανώς και δεν στέκει, όπως σας έχουμε ξαναγράψει. Οι πάντες αντιλαμβάνονται ότι δεν φταίνε τα «ξεπερασμένα δεδομένα» (σσ: η μελέτη του 2016) που δεν κάνουν ουρά οι επενδυτές έξω από τη πόρτα του ΑΔΜΗΕ.

Η αιτία είναι ότι η μια από τις δύο εμπλεκόμενες χώρες (Κύπρος) δεν έχει ξεκαθαρίσει αν θέλει το έργο, και κυρίως ότι η Τουρκία έχει κάνει σαφές πως «κανένα έργο δεν γίνεται στην Ανατολική Μεσόγειο χωρίς την άδεια ή τη συναίνεσή της».

Το σίριαλ επομένως δεν τελειώνει εδώ. Οταν με το καλό γίνει η μελέτη επικαιροποίησης των παραμέτρων του έργου (σσ: διαγωνισμός για την εξεύρεση του οίκου που θα την εκπονήσει δεν έχει ακόμη προκηρυχθεί) και ξεκινήσει η αναζήτηση επενδυτών, θα πρέπει να δοθεί και το «πράσινο φως» για την έκδοση των αναγκαίων NAVTEX.

Αν ούτε τότε επανεκκινήσουν οι έρευνες, θα επηρεαστεί αρνητικά και το κλίμα σε σχέση με την αναζήτηση επενδυτών…

Ρωτήθηκε χθες στο συνέδριο του Ελληνοαμερικανικού επιμελητηρίου ο Νίκος Τσάφος αν, με τη χώρα μας «δεμένη» τώρα με το αμερικανικό LNG, φοβάται την περίπτωση να αλλάξουν τα πράγματα, να σταματήσει ο πόλεμος στην Ουκρανία και να επανέλθουν οι ροές ρωσικού αερίου προς την Ευρώπη. Η απάντησή του ήταν κάτι παραπάνω από απόλυτη: «Ο παλαιός κόσμος έχει πεθάνει. Δεν θα επιτρέψουμε να γυρίσουμε εκεί που είμασταν. Οι τωρινές γενιές που έζησαν την ενεργειακή κρίση των τελευταίων χρόνων δεν πρόκειται να την ξαναζήσουν».

Εξίσου απόλυτος ήταν και στην ερώτηση αν η χώρα μας έχει αλλάξει πολιτική όσον αφορά την ενεργειακή μετάβαση: «Δεν υπάρχει καμία μεταστροφή στο θέμα της ενεργειακής μετάβασης, υπάρχει επέκτασή της. Βασικοί άξονες της πολιτικής μας, να συνεχίσουμε την αξιοποίηση του ανανεώσιμου δυναμικού μας και τη μετατροπή της χώρας σε εξαγωγέα πράσινης ενέργειας».

Θα μου πείς, δηλώσεις είναι! Λόγια!... Ναι αλλά και το να λέγονται δημόσια αυτά τα λόγια, έχει τη σημασία του...

Μιας και λέμε για τα λεγόμενα του Τσάφου, την έριξε τη «μπηχτή» του προς την ελληνική βιομηχανία ο υφυπουργός. Η ερώτηση αφορούσε το θέμα των μέτρων για το ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας, για το οποίο, όπως διαβάζετε στο σχετικό ρεπορτάζ μας, φαίνεται ότι θα έχουμε πολύ σύντομα ανακοινώσεις. Αν έχει ένα δυνατό σημείο ο κ. Τσάφος είναι η ανάλυση και η τεκμηρίωση. Για ό,τι τον ρωτήσεις θα σου δείξει τα σχετικά διαγράμματα που αποτυπώνουν τα δεδομένα.

Ερωτώμενος λοιπόν για τη βιομηχανία, δεν μπορούσε φυσκά να βγάλει το λάπτοπ, ανέφερε όμως τα στοιχεία που δείχνουν, όπως είπε, ότι η ελληνική βιομηχανία δεν είναι σε «δραματική» κατάσταση όπως ακούγεται, αλλά αντίθετα δείχνει αξιοθαύμαστη ανθεκτικότητα, καθώς την περίοδο 2019-2024 είναι 1^η  στην Ευρώπη σε αύξηση της απασχόλησης, 3^η σε αύξηση της εγχώριας προστιθέμενης αξίας και 5^η σε αύξηση της παραγωγής. Ας δούμε τι γίνεται και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, κατέληξε ο υφυπουργός...