Ραδιενεργά

ΕΛΕΤΑΕΝ και ΕΣΗΑΠΕ είχαν ζητήσει συνάντηση με τον υπουργό Κώστα Σκρέκα για το θέμα του ΕΛΑΠΕ και των ταμειακών του διαθεσίμων υπό το φως της ενεργειακής κρίσης και της διοχέτευσης πόρων στην αδήριτη ανάγκη για επιδότηση των καταναλωτών. Η συνάντηση έγινε την Τετάρτη με τους κυρίους Περιστέρη και Λαδακάκο να εκπροσωπούν, ως πρόεδροι, τους δύο φορείς. Αυτό που μαθαίνω είναι ότι ο υπουργός ήταν απολύτως καθησυχαστικός: «Είμαι συνεχώς πάνω από τους αριθμούς ώστε να μην δημιουργείται κανένα πρόβλημα στις πληρωμές των ΑΠΕ». Πάντως νομοθετική διασφάλιση επ΄αυτού δεν φαίνεται να υπάρχει στον ορίζοντα.

Συζητήθηκαν και άλλα θέματα όπως οι πρώτες Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες για περιοχές Natura που έχουν βγεί σε διαβούλευση, όπου οι φορείς των ΑΠΕ «βλέπουν» προβληματική αντιμετώπιση των θεμάτων ΑΠΕ από τους μελετητές.

Όσο για το νομοσχέδιο με τα θέματα απλοποίησης του αδειοδοτικού,  αποθήκευσης ενέργειας και υπεράκτιων αιολικών, παρότι πάνε δύο μήνες που είχε παρουσιαστεί στο Υπουργικό Συμβούλιο, φαίνεται ότι θα φάμε και το Φεβρουάριο πριν βγεί σε διαβούλευση...

Οι συζητήσεις ανάμεσα σε μεγάλους επενδυτές ΑΠΕ, που έχουν δρομολογημένα projects, και σε εταιρείες προμήθειας ρεύματος αλλά και βιομηχανικούς καταναλωτές, ήταν τους τελευταίους μήνες πολλές και σε κάποιες περιπτώσεις προχωρημένες, με αντικείμενο φυσικά ένα πιθανό διμερές συμβόλαιο. Αυτό που μαθαίνω είναι ότι οι συζητήσεις αυτές έχουν μπεί ουσιαστικά στον πάγο από τη στιγμή που εγκρίθηκε το νέο σχήμα στήριξης των ΑΠΕ. Οι «πράσινοι» επενδυτές δεν θέλουν να δεσμευθούν πριν ξεκαθαρίσει το τοπίο στους διαγωνισμούς, προσδοκώντας προφανώς στο να κλειδώσουν σταθερές ταρίφες. Για να δούμε, λοιπόν, πότε θα έχουμε το πρώτο PPA πέραν των ενδοομιλικών...

Η εκτόξευση των τιμών στο αέριο και στο ρεύμα είναι η μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση, με άμεση επίπτωση στον πολίτη, που έχει γνωρίσει η Ευρώπη τις τελευταίες δεκαετίες. Στη χώρα μας είναι ακόμα μεγαλύτερη καθώς, όπως όλα δείχνουν, η ίδια η δομή της αγοράς έχει οδηγήσει σε αυξήσεις στη λιανική μεγαλύτερες, ποσοστιαία, από τις υπόλοιπες χώρες. Μην κοιτάτε που το ρεύμα στη λιανική στη χώρα μας παρέμενε φθηνότερο από χώρες όπως η Γερμανία ή η Γαλλία. Η διαφορά που καλείται να πληρώσει ο Έλληνας είναι μεγαλύτερη.

Για να έχετε εικόνα, όπως μου έλεγε ένας από τους άριστους γνώστες της αγοράς, προ κρίσης το σύνολο του ετήσιου τζίρου στο ρεύμα ήταν περί τα 4,5 δις. ευρώ. Με βάση τα σημερινά δεδομένα, αν συνεχιστεί η κατάσταση, ο τζίρος θα εκτοξευθεί περίπου στα 11 δις. ευρώ. Αυτή τη διαφορά των 5 – 5,5 δις. ευρώ καλούνται να την πληρώσουν οι καταναλωτές, οικιακοί, εμπορικοί, βιομηχανικοί. Είναι σαν να επιβάλλονται στους Έλληνες πολίτες άλλοι δύο ΕΝΦΙΑ…

Γιαυτό η γνώμη μου είναι ότι το θέμα της ακρίβειας σε ρεύμα, αέριο, αλλά και γενικότερα, είναι εκείνο που θα δημιουργήσει τα μεγαλύτερα προβλήματα στην κυβέρνηση.

Μιας και είμαστε στις μέρες που ανασκοπούμε τις εξελίξεις του 2021, σημειώστε ότι τη χρονιά που πέρασε είχαμε την έκδοση του μεγαλύτερου ομολογιακού (2,5 δισεκ.δολ.) από εταιρεία ελληνικού ενδιαφέροντος, που αποτελεί και τη μεγαλύτερη έκδοση υψηλής απόδοσης στην ιστορία του ενεργειακού τομέα εκτός ΗΠΑ! Ο λόγος για την Energean Israel Financial, θυγατρική κατά 100% του ομίλου της Energean, που με τα χρήματα που «σήκωσε» κάλυψε όλες τις υποχρεώσεις που αφορούν τις μεγάλες αναπτύξεις κοιτασμάτων στο Ισραήλ και στην Αίγυπτο.

Βγάζει πράγματι πολύ γέλιο η πομπώδης ανακοίνωση της ΡΑΕ («απάντηση σε παραπλανητικό δημοσίευμα κλπ κλπ») που ήρθε να μας εγκαλέσει γιατί βάλαμε αυτούσια από τη Διαύγεια την απόφαση της Αρχής. Άλλη δουλειά δεν είχαμε από το να παραπλανούμε τον κόσμο για να πλήξουμε το τεράστιο έργο Δαγούμα...

Αλλά κι αυτός, άλλη δουλειά δεν έχει να κάνει; Εδώ ο κόσμος καίγεται, ειδικά στην ενέργεια, όλη η αγορά μιλάει για τις καθυστερήσεις και την αφλογιστία της ΡΑΕ στην πιο κρίσιμη περίοδο, πολλοί έχουν αγανακτήσει με τα σουσούμια και τα καπρίτσια του Προέδρου και εκείνος, αντί να κοιτάξει να ασχοληθεί με κανά πραγματικό θέμα, βρίσκει το χρόνο και ασχολείται χριστουγεννιάτικα περί όνου σκιάς... Τρία τέσσερα Δελτία Τύπου, τρόπος του λέγειν, εκδίδει όλο το χρόνο, τα τρία είναι για τον πύργο των ξωτικών και το ένα για δήθεν παραπλανητικά δημοσιεύματα. Και κατά τα λοιπά, στήνουμε ολόκληρο συστηματάκι για διαρροή θεμάτων, φιλοτέχνηση προσωπικού προφίλ κλπ. Εντάξει, μπορεί να μην το περίμενε ποτέ ο πρόεδρος να πάρει τέτοια θέση, να του ήρθε απότομα, αλλά του δόθηκε μια ευκαιρία. Ας την αξιοποιήσει. Αρχή άνδρα δείκνυσι δεν λένε; Κι εδώ είμαστε εμείς, να γράψουμε και για τα θετικά...

Μαθαίνω ότι ανανεώθηκε η θητεία για τρία χρόνια των Γενικών Διευθυντών του ΑΔΜΗΕ Μάργαρη, Μίχου, Μανιάτη και Βρεττού. Δηλαδή, ανανεώθηκε η θητεία της  «ομάδας Μανουσάκη». Η ανανέωση γίνεται με βάση τον εφετινό νόμο που πέρασε ο Κώστας Σκρέκας σύμφωνα με τον οποίο την τοποθέτηση των Γενικών Διευθυντών αποφασίζει ο Διευθύνων Σύμβουλος και όχι το Διοικητικό Συμβούλιο.

Εγώ το αντιλαμβάνομαι και ως ένα ακόμα σαφές μήνυμα της κυβέρνησης προς τους Κινέζους για το ποιος κυβερνάει τον ΑΔΜΗΕ. Διότι θα έχετε αντιληφθεί ότι η όλη υπόθεση σχετικά με τα διοικητικά του Διαχειριστή αφορά κάτι πολύ ευρύτερο και ουσιωδέστερο από το αν θα μείνει ή θα φύγει ο Μανουσάκης. Μιλάμε για το αν θα επιτραπεί στους Κινέζους να έχουν το «κουμάντο» στα κρίσιμα θέματα των τεχνολογικών αποφάσεων και τον έλεγχο του Αττική – Κρήτη, μιας από τις πιο κρίσιμες υποδομές της χώρας. Και εδώ φαίνεται ότι κυβέρνηση και management του ΑΔΜΗΕ είναι από την ίδια πλευρά και -προς ώρας τουλάχιστον- εμφανίζονται ως «μπετόν». Αυτό εξηγεί και γιατί είναι τόσο απόλυτη η στήριξη της κυβέρνησης στον τοποθετημένο επί ΣΥΡΙΖΑ Μανουσάκη, παρά τη γκρίνια κάποιων δικών της οι οποίοι, περιοριζόμενοι στα «κυβικά» τους, βλέπουν το δέντρο και χάνουν το δάσος.

Πέρασαν 2 εβδομάδες σχεδόν από την παρουσία υψηλόβαθμων στελεχών του Norwegian Offshore Wind Cluster (NOWC) και τις επαφές που είχαν με κυβερνητικούς και επιχειρηματικούς παράγοντες για τα πλωτά αιολικά. Ο στόχος των 2GW μέχρι το 2030, άλλωστε, μόνο αδιάφορους δεν αφήνει μερικούς από τους πιο σημαντικούς “παίκτες” της συγκεκριμένης αγοράς, στην οποία η Νορβηγία πρωταγωνιστεί. Αυτά, όμως, είναι λίγο-πολύ γνωστά. Αυτό που έχω να σας πω επιπλέον είναι ότι, όπως μαθαίνω, ο κ. Tor-Arne Johnsen, Bussiness Developer στο NOWC, που ορίστηκε από το cluster ως σημείο επαφής για τις νορβηγικές εταιρείες που ενδιαφέρονται για τις προοπτικές της ελληνικής αγοράς έχει ήδη γίνει δέκτης αρκετών ερωτημάτων και κρούσεων, μετά την επιστροφή της αποστολής στη Νορβηγία. Και είμαι σίγουρος ότι τα αντιμετωπίζει με καλή διάθεση, αφού φαίνεται πως πέρασε καλά το τριήμερο που βρέθηκε στην Αθήνα. Λέω τριήμερο, γιατί μια ατυχία με την πτήση ανάγκασε την αποστολή να παρατείνει κατά μια μέρα την παραμονή της, με αποτέλεσμα να έχουν την ευκαιρία να κάνουν και λίγο τουρισμό, ανεβαίνοντας, μεταξύ άλλων, στην Ακρόπολη.

Η ιδιαίτερα προβληματική κατάσταση που επικρατούσε επί μήνες στην Καβάλα μετά την κατάληψη των εγκαταστάσεων της KAVALA OIL από τους εργαζόμενους και την "έξωση" της διοίκησης, φαίνεται ότι έλαβε τέλος με την επέμβαση της αστυνομίας. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Πρίνος μπαίνει σε λειτουργία. Αντίθετα, όπως πληροφορούμαι, η διαδικασία επανόδου στην παραγωγή θα είναι μακρά και θα προηγηθούν έλεγχοι, μεταξύ των οποίων από την ΕΔΕΥ και τον Νηογνόμωνα...

Από τον πρόεδρο της ΕΒΙΚΕΝ Αντώνη Κοντολέοντα:

«Η σύγκλιση των τιμών μεταξύ της ελληνικής αγοράς και των υπόλοιπων ευρωπαϊκών αγορών δεν αποτελεί δικαιολογία για την εκτός ορίων πραγματικού κόστους παραγωγής αύξηση των τιμών στην ελληνική αγορά.  

Η σημερινή τιμή των 415,9 Ευρώ/MWH στην ελληνική αγορά εφαρμόζεται στο 100% της κατανάλωσης (mandatory pool), ενώ στην υπόλοιπη Ευρώπη εφαρμόζεται μόνο στην ενέργεια που διακινήθηκε μέσα από τη spot αγορά και δεν αφορά την ενέργεια που διακινείται μέσα από τα διμερή συμβόλαια.

Και προφανώς δεν αφορά τα οικιακά τιμολόγια. Σε καμία χώρα ευρωπαϊκή τα οικιακά τιμολόγια δεν περιέχουν ρήτρα αναπροσαρμογής συνδεδεμένη με τις τιμές στην αγορά.

Η αγορά μας είναι εξαγωγική, άρα η διαμόρφωση της τιμής οφείλεται κύρια στις προσφορές των οριακών μονάδων.

Επιμένουμε, η ΡΑΕ οφείλει να δημοσιοποιήσει άμεσα τη μέση τιμή εισαγωγής του φ.α στη χώρα μας».

Η προσφυγή της ΔΕΗ με την οποία ζητούσε να ακυρωθεί η απόφαση του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης που δεν έκανε δεκτή την προσφορά της στη Σύμπραξη Δημόσιου Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) για την ανάπτυξη υποδομών υπερυψηλής ευρυζωνικότητας απορρίφθηκε από την Αρχή Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών (ΑΕΠΠ). Παρόλα αυτά, όπως μαθαίνω, η ΔΕΗ θα προχωρήσει το έργο ακόμα και μόνη της. Έχει δικαίωμα να προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας αλλά δεν έχει αποφασιστεί ακόμα αν θα κάνει μια τέτοια κίνηση. Το βέβαιο είναι ότι θα προχωρήσει κανονικά στην ανάπτυξη ευρυζωνικών δικτύων.

Στη φωτογραφία ο Αλέξης Τσίπρας κάνει δηλώσεις προσερχόμενος στη σύνοδο των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών στις Βρυξέλλες. Άψογο σακάκι με μεγάλα πέτα και ψηλά την πόντα και στο φόντο η εικόνα μιας σύγχρονης ανεμογεννήτριας. Από τη γκρίνια των συντρόφων του για το χειροποίητο σακάκι τον σώζουν φαντάζομαι η απουσία γραβάτας και το alternative δέσιμο του κασκόλ. Για το ότι φωτογραφήθηκε όμως μπροστά στο σύγχρονο δαίμονα, μια ανεμογεννήτρια από εκείνες που απειλούν να καταστρέψουν το περιβάλλον στην πατρίδα μας, τι θα απολογηθεί ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ στα εκατοντάδες μέλη του που πρωταγωνιστούν στα αντιΑΠΕ κινήματα ανά την επικράτεια;

tsipras.jpg

Η θητεία του Μάνου Μανουσάκη στη θέση του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου του ΑΔΜΗΕ λήγει τον ερχόμενο Ιούνιο. Ωστόσο το θέμα της ανανέωσης έχει κλείσει ήδη και ο ισχυρός άντρας του Διαχειριστή θα παραμείνει στο τιμόνι της εταιρείας για μια νέα θητεία 3 ετών. Δεν πρόκειται για φήμη, ούτε για εκτίμηση, αλλά για επίσημη γνωστοποίηση της κυβέρνησης προς τη διοίκηση της ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών και προς τους Κινέζους στρατηγικούς εταίρους της State Grid, με αναφορές σε «πολύ επιτυχή αποτελέσματα κατά τη διάρκεια της θητείας του». Οι πληροφορίες αναφέρουν, μάλιστα, ότι πιθανότατα θα συνεχίσει τη δουλειά της όλη η επιτελική ομάδα του ΑΔΜΗΕ που πλαισιώνει τον κ. Μανουσάκη.

Αν μιλάγαμε για μια οποιαδήποτε εταιρεία του ιδιωτικού τομέα η ανανέωση θητείας θα ήταν ίσως αυτονόητη καθώς όλοι αναγνωρίζουν ότι ο ΑΔΜΗΕ κατά τα τελευταία τεσσερισήμισι χρόνια μεταμορφώθηκε, κυριολεκτικά, προς το καλύτερο. Όμως μιλάμε για μια επιχείρηση με ισχυρό το ρόλο του δημοσίου και δεν είναι συνηθισμένο να κρατάει η μια κυβέρνηση τα στελέχη που τοποθετήθηκαν από την προηγούμενη, και μάλιστα σε θέσεις «περιζήτητες» από τους κομματικούς «αξιοποιήσιμους».

Υπό αυτήν την έννοια, η κίνηση πρέπει να καταγραφεί ως ένα βήμα προς ένα σύγχρονο τρόπο διακυβέρνησης, και βέβαια να πιστωθεί στους αποφασίζοντες οι οποίοι, μη γελιέστε, κατοικοεδρεύουν στο Μέγαρο Μαξίμου.

Μέχρι τώρα μιλάγαμε για το ποιός πληρώνει το επιπλέον κόστος για τις ΑΠΕ. Τα πράγματα πλέον έχουν αλλάξει άρδην και όσοι ασχολούμαστε με τα ενεργειακά ξέρουμε ότι οι ΑΠΕ, κατά την εν εξελίξει κρίση ακρίβειας, έδωσαν στην κυβέρνηση τη δυνατότητα να επιδοτήσει τους λογαριασμούς των καταναλωτών, καθώς παράγουν ρεύμα πολύ πολύ φθηνότερο από τη χονδρεμπορική. Έχει σημασία όμως να το επισημαίνει και ο υπουργός, του οποίου το ακροατήριο είναι μεγάλο και μαζικό.

Μιλώντας στην Βουλή κατά τη συζήτηση για το νομοσχέδιο για την απολιγνιτοποίησης, ο Κώστας Σκρέκας εξήγησε ότι η Κυβέρνηση διαθέτει για την ενίσχυση των καταναλωτών τα πλεονάσματα που δημιουργούντα χάρη στο πολύ χαμηλότερο κόστος των ΑΠΕ. Διαβάστε από τα πρακτικά της Βουλής: «Λόγω του ότι πια οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας παράγουν ηλεκτρική ενέργεια με πολύ χαμηλότερο κόστος από αυτό το οποίο διαμορφώνεται στη χρηματιστηριακή αγορά, εκεί δημιουργούνται πλεονάσματα. Αυτά, λοιπόν, ερχόμαστε εμείς, τα περισσεύματα, τα υπερπλεονάσματα, και τα κατευθύνουμε ειδικά προς τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας των Ελλήνων καταναλωτών, έτσι ώστε μέχρι τις 300 KWh που καταναλώνει ένα μέσο νοικοκυριό, αυτό να μην επιβαρυνθεί πολύ δυσβάσταχτης και πολύ μεγάλης αύξησης του κόστους».

Η συζήτηση δεν έχει αναπτυχθεί σημαντικά στη χώρα μας, καθώς το θέμα θεωρείται «ταμπού». Ο ίδιος ο πρωθυπουργός όταν ρωτήθηκε μετά την τελευταία σύνοδο κορυφής αισθάνθηκε υποχρεωμένος να αναφέρει δύο ή τρείς φορές ότι στην Ελλάδα δεν τίθεται θέμα αξιοποίησης της πυρηνικής ενέργειας, παρότι η χώρα μας τάχθηκε με τις χώρες που θεωρούν ότι πρέπει να θεωρούνται «πράσινες» οι επενδύσεις σε φυσικό αέριο και σε πυρηνική ενέργεια.

Παρόλα αυτά οι εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι, αργά ή γρήγορα, θα τεθεί και στη χώρα μας με μεγαλύτερη επιμονή το ερώτημα της πυρηνικής απάντησης στα διλήμματα της ενεργειακής μετάβασης, πολλώ μάλλον όταν η τεχνολογία στον τομέα αυτό έχει γίνει πιο ευέλικτη.

«Οι όροι της συζήτησης για την πυρηνική ενέργεια στην Ευρώπη αλλάζουν, ως αποτέλεσμα του κλιματικού επείγοντος και τεχνολογικών εξελίξεων όπως οι μικροί τμηματικοί αντιδραστήρες», συνοψίζει την επικρατούσα τάση η επίτροπος ενέργειας, Κάντρι Σίμσον.

Τούτων δοθέντων, η σημασία της νέας ταξονομίας που αναμένεται να υιοθετήσει η Ε.Ε. στα τέλη του έτους, με την οποία θα τίθενται τα κριτήρια αποδοχής για τις πυρηνικές μονάδες και τις μονάδες αερίου, δηλαδή ποιες επενδύσεις θα είναι αποδεκτές ως "πράσινες" αποκτώντας πρόσβαση σε χρηματοδότηση και ποιες όχι, αναδεικνύεται σε μια κεντρικότατη και κρισιμότατη ευρωπαϊκή στρατηγική.

Η Κομισιόν αντιμετωπίζει μια δύσκολη πρόκληση, καθώς πρέπει να διασφαλίσει την πολιτική στήριξη στις επενδύσεις σε φυσικό αέριο και πυρηνική ενέργεια, να μη «βαφτίσει» πράσινες επενδύσεις επισφαλείς για το περιβάλλον, αλλά ούτε και να υποτιμήσει τη μείωση των εκπομπών ρύπων.

Σε κάθε περίπτωση, οι νέοι κανόνες θα καθορίσουν εν πολλοίς το μέλλον των ενεργειακών επενδύσεων στις επόμενες δεκαετίες και συνεπώς η συζήτηση μας αφορά και με το παραπάνω.

Όπως καλά καταλάβατε, μπορεί να υπήρξε κάποια μικρή πρόοδος σε πολιτικό επίπεδο αλλά σίγουρα συμφωνία με τους Ρώσους δεν έχουμε. Αυτό σημαίνει ότι η διαπραγμάτευση συνεχίζεται στο επίπεδο ΔΕΠΑ με GAZPROM. Που έχουμε μείνει; Φαίνεται ότι το 100% σύνδεση με το δείκτη TTF που έχουν ζητήσει οι Ρώσοι έχει γίνει τώρα 80% TTF – 20% oil, αλλά με παράλληλη τροποποίηση στις συμβολαιοποιημένες ποσότητες μέχρι το 2026. Ας μην προτρέχουμε ωστόσο. Οι συζητήσεις συνεχίζονται…

Τις τελευταίες ημέρες η ΡΑΕ είχε επαφές με τους «παίκτες» που εισάγουν φυσικό αέριο στη χώρα μας για να πάρει στοιχεία σχετικά με την επάρκεια της αγοράς ενόψει του χειμώνα και υπό το φως των εξελίξεων στη διεθνή ενεργειακή αγορά. Τι πρόεκυψε; Αυτό που ξέρουμε όλοι χωρίς να κάνουμε... επαφές. Ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα επάρκειας στο αέριο, όπως άλλωστε προκύπτει από τα συμβόλαια της ΔΕΠΑ και τα slots που έχουν κλείσει οι εισαγωγείς στη Ρεβυθούσα. Με μια κουβέντα, αέριο υπάρχει, αρκεί να έχεις λεφτά να το πληρώσεις...

Νομίζω είναι χαρακτηριστικό. Αύριο Τρίτη έρχονται στην Αθήνα υψηλόβαθμοι εκπρόσωποι του NOWC, του εθνικού Νορβηγικού Συνδέσμου για τα θαλάσσια αιολικά (Norwegian Offshore Wind Cluster) στο οποίο συμμετέχουν περί τις 300 εταιρείες από όλους τους τομείς επιχειρηματικής δραστηριοποίησης σχετικά με την ανάπτυξη, εγκατάσταση και εκμετάλλευση θαλάσσιων αιολικών. Η Νορβηγική πρεσβεία έχει οργανώσει συνάντηση εργασίας στην οποία έχουν κληθεί περίπου 15 ελληνικές εταιρείες που έχουν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, ισχυρή παρουσία στον τομέα των αιολικών στη χώρα μας, μεταξύ των οποίων οι εταιρείες: ΤΕΡΝΑ, ΔΕΗ, Κοπελούζος, MOTOR OIL, ΕΛΠΕ, ΕΛΛΑΚΤΩΡ, INTRAKAT, ΕΝΤΕΚΑ κ.λπ.

Η Νορβηγία όπως ξέρετε είναι πολύ μπροστά στα Offshore και ο τομέας είναι ήδη μια ισχυρή οικονομική δραστηριότητα. Εδώ έχουμε ακόμα δρόμο, αλλά το πράγμα κινείται και οι Νορβηγοί θέλουν να πιάσουν θέση και να γνωρίσουν κόσμο. Φανταστείτε τι θα γίνει όταν προχωρήσουμε με το θεσμικό πλαίσιο, την προετοιμασία των οικοπέδων κλπ.

Οι προμηθευτές το ξέρουν καλά, αλλά έχει τη σημασία του ότι το επισήμανε ρητά και η γενική γραμματέας του ΥΠΕΝ Αλεξάνδρα Σδούκου. Όπως είπε χθες στο ΙΕΝΕ, οι προμηθευτές πρέπει να προχωρήσουν σε εξατομικευμένους διακανονισμούς οφειλών των πελατών τους, για να αποφευχθεί ένα νέο κύμα ληξιπρόθεσμων λογαριασμών ρεύματος και φυσικού αερίου, λόγω της ενεργειακής κρίσης.

Επειδή είναι εξαιρετικά επίκαιρη η συζήτηση, σημειώστε ότι σε χθεσινό πάνελ στο συνέδριο του ΙΕΝΕ, τόσο ο επικεφαλής του Χρηματιστηρίου Ενέργειας καθηγητής Γιώργος Ιωάννου, όσο και οι Γιάννης Γιαννακόπουλος της Protergia και Ανδρέας Πετροπουλέας της Elpedison εμφανίστηκαν αντίθετοι σε παρεμβάσεις στον τρόπο λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας που θα οδηγήσουν στη δημιουργία ενός target model “αλλά ελληνικά”.

Ο κ. Ιωάννου τόνισε ότι οι ΑΠΕ μαζί με την αποθήκευση αποτελούν το μέλλον, ενώ για την αγορά προθεσμιακών συμβολαίων είπε ότι προσπαθεί να βρει τον βηματισμό της. «Υπάρχει αντιστάθμιση κινδύνου. Υπάρχουν εργαλεία» δήλωσε ο κ. Ιωάννου, καλώντας σε μεγαλύτερη  συμμετοχή στην εν λόγω αγορά.      

Βλέπω ότι στον τομέα των ΑΠΕ γίνεται κυριολεκτικά χαμός σε ό,τι αφορά τη μετακίνηση στελεχών από εταιρεία σε εταιρεία. Τα καταρτισμένα στελέχη, ειδικά στην ανάπτυξη των έργων, αιολικών και φωτοβολταϊκών, είναι πολύτιμα και η ζήτηση είναι τεράστια. Λάβετε υπόψη ότι έχουν έρθει στην Αθήνα και ανοίγουν γραφεία πάρα πολλές ξένες εταιρείες που δραστηριοποιούνται ήδη ή ετοιμάζονται να δραστηριοποιηθούν. Παράλληλα τόσο οι εγχώριες όσο και οι ξένες εταιρείες που είναι από παλιά στην Ελλάδα, ενισχύουν τη στελέχωσή τους γιατί οι δουλειές έχουν ανοίξει. Ποιό είναι το αποτέλεσμα; Να «χτυπάει» η μία εταιρεία τα στελέχη της άλλης και βέβαια να αυξάνουν και τα κασέ. Το απολύτως ελπιδοφόρο είναι ότι, τουλάχιστον στις ΑΠΕ, το brain drain μετατρέπεται σταδιακά σε brain gain, αφού έχουμε επιστροφή στη χώρα μας πολλών νέων επιστημόνων που βρίσκουν πλέον καλές και (σχετικώς ή απολύτως) καλοπληρωμένες δουλειές...  Σημειώστε, δε, ότι οι κλάδοι που δουλεύουν μαζί με την ανάπτυξη των ΑΠΕ είναι πάρα πολλοί, ειδικά στον τομέα των υπηρεσιών.