Ραδιενεργά

Ναι μεν οι οικιακοί και εν γένει οι καταναλωτές χαμηλής τάσης θα έχουν έναν μάλλον... ευτυχή Σεπτέμβριο, σε ότι αφορά τις χρεώσεις ρεύματος, αλλά οι επιχειρηματίες της Μέσης Τάσης θα τα βρούν δύσκολα. Γιαυτό άλλωστε βρίσκονται «στα κάγκελα» από την Τρίτη, που ανακοινώθηκαν από την κυβέρνηση οι επιδοτήσεις. Και πως να μην είναι, αφού η επιδότηση που θα δοθεί τον επόμενο μήνα για τις μεγάλες επιχειρήσεις «αντισταθμίζει» λιγότερο από το 50% των ανατιμήσεων στο κόστος τους για ηλεκτρική ενέργεια.

Το ποσοστό αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η αναπροσαρμογή της επιδότησης, έναντι του Αυγούστου, δεν συμβαδίζει με την αύξηση των ονομαστικών χρεώσεων από τους προμηθευτές των εταιρειών. Επομένως, η απορρόφηση των ανατιμήσεων τον Σεπτέμβριο θα είναι σημαντικά μικρότερη συγκριτικά με τον προηγούμενο μήνα.
Πιο συγκεκριμένα, η μεσοσταθμική χρέωση των βιομηχανιών μέσης τάσης τον Αύγουστο κινήθηκε στα επίπεδα των 440 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, η οποία με την επιδότηση αποκλιμακώθηκε στα επίπεδα των 250 ευρώ ανά Μεγαβατώρα.

Για τον Σεπτέμβριο όμως, οι χρεώσεις εκτινάχθηκαν στα 720 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, που θα μειωθούν στα επίπεδα των 380 ευρώ ανά Μεγαβατώρα με την κρατική ενίσχυση. Επομένως, μέσα σε ένα μήνα οι βιομηχανίες θα κληθούν να καταβάλουν ένα «καπέλο» 130 ευρώ για κάθε Μεγαβατώρα που θα καταναλώσουν. Μία αύξηση που, όπως σημειώνουν κύκλοι της κλάδου, πλήττει καίρια την ανταγωνιστικότητα της εγχώριας βιομηχανικής παραγωγής.

Δεν θέλω να σας χαλάσω τη διάθεση, αλλά, με τις μέρες των καλοκαιρινών διακοπών να τελειώνουν για τους περισσότερους από μας, και με την εργασιακή κανονικότητα να επανέρχεται σταδιακά, ίσως τα λόγια του προέδρου Μακρόν να είναι μια ισχυρή προειδοποίηση για το τι περιμένει τους Ευρωπαίους και κατ΄επέκταση τους Έλληνες πολίτες το χειμώνα αυτό: «Βιώνουμε μια μεγάλη ανατροπή» είπε ο Γάλλος πρόεδρος στο πρώτο μεταθερινό υπουργικό συμβούλιο κάνοντας λόγο για «το τέλος της αφθονίας, των βεβαιοτήτων και της ανεμελιάς»…

Αισιόδοξα πράγματα για να ευχηθούμε καλή σεζόν λοιπόν…

Καλός φίλος της στήλης αλλά και καλός γνώστης της αγοράς των ΑΠΕ μου επισημαίνει τα εξής, σχολιάζοντας το σημερινό μας δημοσίευμα για τη «φόρα» των φωτοβολταϊκών:

Τα εγκατεστημένα εν λειτουργία Φωτοβολταϊκά έχουν ήδη ξεπεράσει τα αιολικά πάρκα, αν συνυπολογιστούν τα Φ/Β στέγης με τα υπόλοιπα Φ/Β. Από τα δελτία του ΔΑΠΕΕΠ προκύπτει ότι:

α. Το 2021 εγκαταστάθηκαν 1153 νέα MW ΑΠΕ, από τα οποία  337 Α/Π και 800 Φ/Β

β. Το 2020 εγκαταστάθηκαν   969 νέα MW ΑΠΕ, από τα οποία  512 Α/Π και 443 Φ/Β

γ. Το 2019 εγκαταστάθηκαν   904 νέα MW ΑΠΕ, από τα οποία   747 Α/Π και 147 Φ/Β

δ. Το 2018 εγκαταστάθηκαν   307 νέα MW ΑΠΕ, από τα οποία   235 Α/Π και   48 Φ/Β

Οι αριθμοί αυτοί αποκαλύπτουν την εντυπωσιακή αντιστροφή της αναλογίας εγκατάστασης νέας αιολικής προς νέα φωτοβολταϊκή ισχύ την τελευταία τετραετία στην Ελλάδα. Είναι μια τάση η οποία, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, θα ενισχυθεί περαιτέρω  την επόμενη τριετία.

Και τίθενται τα ερωτήματα: Τι θα σημάνει η επικράτηση μιας τάσης «μονοκαλλιέργειας» φωτοβολταϊκών για το ηλεκτρικό σύστημα, για την αγορά, για τον καταναλωτή;

Οι επιτελείς της ΔΕΗ δεν ανακοίνωσαν κάτι, αλλά οι Γερμανοί το «κάρφωσαν» στα social media. Όπως διαβάζουμε, ο Διευθύνων Σύμβουλος της RWE Μάρκους Κρέμπερ υποδέχτηκε τον πρόεδρο και Διευθύνοντα της ΔΕΗ Γιώργο Στάσση, ο οποίος βρέθηκε την προηγούμενη εβδομάδα στην έδρα του Γερμανικού Κολοσσού στο Έσεν της Γερμανίας, συνοδευόμενος από τον επικεφαλής της ΔΕΗ Ανανεώσιμες Κωνσταντίνο Μαύρο.

Η πρωτοβουλία ήταν του Κρέμπερ και όλοι ομνύουν ότι δεν αφορά κάτι καινούργιο, αλλά ήταν μια επαφή στο πλαίσιο της γνωστής συνεργασίας των δύο πλευρών στον τομέα των ΑΠΕ και ειδικά των φωτοβολταϊκών, όπου έγινε εκτίμηση της πορείας των εν εξελίξει έργων. Παρόλα αυτά, ας το καταγράψουμε...

Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ σχολιάζοντας τις αντιδράσεις των προμηθευτών, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και καθετοποιημένοι παραγωγοί, ότι με τα μέτρα που λαμβάνονται περιορίζεται ο ανταγωνισμός στην αγορά της προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας δήλωσε:

Προκαλεί έκπληξη σε βαθμό πρόκλησης, η επίκληση των προμηθευτών/καθετοποιημένων παραγωγών περί περιορισμού του ανταγωνισμού. Αλήθεια όταν η τιμή στα τιμολόγια υπολογίζεται απολογιστικά βάσει της τιμής που διαμόρφωσαν οι ίδιοι ως παραγωγοί στη χονδρεμπορική αγορά για ποιόν ανταγωνισμό μιλούν;

Περιμέναμε να καταγγείλουν εδώ και δύο έτη την ανύπαρκτη προθεσμιακή αγορά, να καταγγείλουν ότι  σε μια ευρωπαική δήθεν αγορά δεν μπορούν να συνάπτονται  ΡΡΑς με εκκαθάριση εκτός του χρηματιστηρίου ενέργειας.

Η πλειοψηφία των προμηθευτών κρατάει τις βιομηχανίες ΜΤ εγκλωβισμένη στα κυμαινόμενα τιμολόγια, που συναρτώνται άμεσα με την τιμή της αγοράς, μια και η σταθερή τιμή που τους προσέφεραν υπερβαίνει τα 500 ευρώ/MWh.

Για αυτόν τον ανταγωνισμό μιλούν, καταλήγει ο κ. Κοντολέων

Στο γραφείο του υπουργού ΠΕΝ φτάνουν καθημερινά συγκεκριμένοι δείκτες μέσω των οποίων ο κ. Σκρέκας παρακολουθεί την εξέλιξη των αγορών στο χρηματιστήριο ενέργειας και τη συμπεριφορά των παικτών σε αυτές.

Μετά την επιβολή πλαφόν στη DAM, έχει παρατηρηθεί η εξής πρακτική, κυρίως από φορείς ΑΠΕ (ΦΟΣΕ): Υποδηλώνουν δυναμικότητα στην προημερήσια αγορά (δίνουν για παράδειγμα το 50% της δυναμικότητάς τους), και κινούνται με την υπόλοιπη δυναμικότητά τους στην ενδοημερήσια αγορά και στην αγορά εξισορρόπησης. Πληρώνουν έτσι το (σχετικά μικρό) πέναλτι για την αστοχία της δήλωσής τους στη DAM και πληρώνονται αδρά, στην Οριακή Τιμή, για τις ποσότητες που διακινούν στην ενδοημερήσια και στην εξισορρόπησης.

Μου λένε όμως ανώτατοι (πιο ανώτατοι δεν γίνεται) παράγοντες του ΥΠΕΝ, ότι θα τους βγεί ξινό και ότι οι λαθροχείρες θα πληρώσουν αναδρομικά και πολύ ακριβά για τα νόμιμα μεν, «πονηρά» δε, κέρδη. Όπως μου εξηγούν, το ΥΠΕΝ ετοιμάζει μηχανισμό, σύμφωνα με τον οποίο, θα έρχεται εκ των υστέρων και θα επιβάλλει κάποιου είδους κλιμακωτά «πρόστιμα». Αν ένας φορέας είχε λάθος πρόβλεψη έως 10% σε σχέση με την απόκλιση που κατά μέσο όρο είχε ο ΔΑΠΕΕΠ για τη συγκεκριμένη τεχνολογία (αιολικά ή φωτοβολταϊκά), θα επιβάλλεται ένα «πρόστιμο» α. Αν είχε 20%, τότε το «πρόστιμο» θα γίνεται για παράδειγμα 5α. Αν είχε 30%, το «πρόστιμο» θα γίνεται 10α. Και ούτω καθ΄εξής.

Η ουσία της παρέμβασης του ΥΠΕΝ είναι, όχι απλώς να «επιστραφούν» και με το παραπάνω τα κέρδη από την πρακτική αυτή, αλλά να δημιουργηθεί και πολύ σοβαρό αντικίνητρο για όσους έχουν τέτοιες ιδέες αξιοποίησης της κρίσης ως... ευκαιρία.

Επειδή μας έχουν τρελάνει στα τηλέφωνα κάτοχοι φωτοβολταϊκών πάρκων που ανησυχούν για το αν θα κληθούν να πληρώνουν, από εδώ και πέρα, Ειδικό Τέλος ΑΠΕ, με βάση τα όσα περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ για τα υπεράκτια, να σας πούμε και από εδώ, όσα τους λέμε και στο τηλέφωνο:

Πρώτον, στο διαδίκτυο μπορεί να γράφει ο καθένας ό,τι του καπνίσει και ό,τι κατάλαβε, ή ό,τι νομίζει ότι θα κάνει ντόρο, και να σας το σερβίρει δωρεάν. Συνεπώς μη δίνετε βάση σε όσα πιθανόν διαβάζετε, παρά μόνον αν πρόκειται για έγκυρο μέσο. Και έγκυρο μέσο στα θέματα αυτά είναι το energypress. Γάλατα υπάρχουν πολλά, Νουνού όμως ένα! Τελεία.

Δεύτερον, για τους υφιστάμενους σταθμούς φωτοβολταϊκών, μεγάλους και μικρούς, δεν επέρχεται καμία αλλαγή. Ούτε πλήρωναν, ούτε θα πληρώνουν Ειδικό Τέλος. Δεύτερη τελεία.

Τρίτον, για τα νέα φωτοβολταϊκά, οι σταθμοί κάτω από 1 Μεγαβάτ, (όπως και οι σταθμοί στις στέγες και οι σταθμοί αυτοπαραγωγών με ενεργειακό συμψηφισμό), επίσης δεν θα υποχρεωθούν να πληρώνουν το Ειδικό Τέλος.

Για να έχετε και μόνοι σας την εικόνα, διαβάστε εδώ ολόκληρο το άρθρο 82 του νομοσχεδίου.

Επίσης, διαβάστε εδώ τις παρατηρήσεις του ΣΕΦ για βελτίωση των προβλέψεων του νομοσχεδίου.

Μαθαίνω ότι στις προσκλήσεις που έχει κάνει το ΥΠΕΝ σε φορείς της ενεργειακής αγοράς για συναντήσεις με τους εμπειρογνώμονες του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας που γίνονται αυτές τις μέρες, δεν έχει περιληφθεί ο φορέας που εκπροσωπεί τους προμηθευτές ρεύματος, δηλαδή ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ). Από αβλεψία υποθέτω, γιατί σε αυτή την περίοδο, όπου όλα καταλήγουν στο πως θα φτάσει η ενέργεια με επάρκεια και ανεκτή τιμή στον καταναλωτή, αν δεν κληθούν οι προμηθευτές… ποιος θα κληθεί;  

Πάντως οι δραματικές εξελίξεις στις αγορές και η παράταση στην ανακοίνωση των τιμολογίων Αυγούστου δείχνουν «με το καλημέρα» το αδύνατο σημείο του μοντέλου που νομοθέτησε η κυβέρνηση ως παρέμβαση για να αμβλύνει το βάρος των καταναλωτών. Η "Αχίλλειος πτέρνα" είναι η αδυναμία, μέσα σε τόσο απροσδιόριστες και ευμετάβλητες συνθήκες, να προβλέψουν οι προμηθευτές την εξέλιξη των τιμών με ορίζοντα 1-2 μηνών. Αυτή η δυσκολία, θα έχει ως αποτέλεσμα να ενσωματωθεί στις τιμές το ρίσκο, αλλά και το κόστος των κινήσεων αντιστάθμισης που πρέπει να κάνουν.

Από την άλλη, όπως μου έλεγε πολύ ισχυρός επιχειρηματίας, από τη στιγμή που για πολιτικούς λόγους θέλεις να καταργήσεις τη ρήτρα αναπροσαρμογής (δηλαδή την εκ των υστέρων ενσωμάτωση στην τιμή της όποιας αύξησης κόστους), δεν έχεις και πολλά εργαλεία. Υποχρεώνεσαι να πας στην εκ των προτέρων εκτίμηση και ενσωμάτωση του αυξημένου κόστους.

Παρεμπιπτόντως την Παρασκευή (τελευταία εργάσιμη πριν την ανακοίνωση των τιμολογίων τους την Κυριακή 10 Ιουλίου), τα στελέχη των εταιρειών προμήθειας έτρεχαν και δεν έφταναν. Όχι μόνον γιατί είχε προηγηθεί μια τεράστια προσπάθεια να προσαρμοστούν τεχνικά, αλλά κυρίως γιατί είχαν κάνει ήδη κινήσεις αντιστάθμισης και κάλυψης θέσεων ενόψει της ανακοίνωσης των τιμών Αυγούστου. Μέχρι που ήρθε η επιστολή Σκρέκα με τη νέα ημερομηνία...

Στο παραπέντε ο κ. Σκρέκας μετέθεσε κατά δύο εβδομάδες την ημερομηνία κατά την οποία θα πρέπει να ανακοινώσουν οι προμηθευτές ρεύματος την ενιαία χρέωση των πελατών τους για τον Αύγουστο. Η τεράστια αναταραχή στην Ευρώπη, που ξεκινάει από την αβεβαιότητα για το αν στις 21 Ιουλίου θα επαναφέρουν σε λειτουργία οι Ρώσοι τον αγωγό Nord Stream 1 μετά την προγραμματισμένη διακοπή για συντήρηση είναι η αιτία. Αλλά η απόφαση για παράταση της προθεσμίας ελήφθη όταν ο κ. Σκρέκας επικοινώνησε με τον επικεφαλής ηλεκτρικής εταιρείας, ο οποίος τον ενημέρωσε ότι υπό αυτές τις συνθήκες, η τιμή που πρέπει να ανακοινώσει θα πλησιάζει να έχει το 6 μπροστά... Ποιάς εταιρείας; Νομίζω ότι μπορείτε να καταλάβετε...

Τελικώς η ΡΑΕ, παρά το γεγονός ότι τόσο το ΤΑΙΠΕΔ, που είναι ο φορέας του διαγωνισμού για την υπόγεια αποθήκη φυσικού αερίου στην Καβάλα, όσο και οι ενδιαφερόμενοι επενδυτές ΔΕΣΦΑ-ΓΕΚ/Τέρνα και Energean επεσήμαναν ότι θα πρέπει, όπως έχει συμβεί και με άλλες υποδομές (λ.χ. Ρεβυθούσα) η κοινωνικοποίηση να προσεγγίσει το 100%, επέμεινε στην αρχική της πρόταση για 50%.

Ουσιαστικά η Αρχή "πέταξε το μπαλάκι" στην Πολιτεία, ζητώντας της να βοηθήσει τους επενδυτές να καλύψουν το κόστος επένδυσης, διατηρώντας ίσης με αυτό αξίας αποθέματα ασφαλείας, αλλά και στους επενδυτές, προκειμένου αυτοί να αναζητήσουν πρόσθετους πόρους σε ευρωπαϊκά προγράμματα. Η ίδια η Αρχή, με αυτόν τον τρόπου, παραδέχεται ότι αν δεν υπάρξει κρατική βοήθεια και ένταξη σε κάποιο ευρωπαϊκό πρόγραμμα, το έργο δεν βγαίνει, αφού ο επενδυτής θα μπει μέσα, οπότε για ποιο λόγο να κάνει την επένδυση... 

Αλλά ακόμη και αυτό το εγγυημένο έσοδο κάθε άλλο παρά φτάνει το 50% με βάση τις σημερινές συνθήκες. Η ΡΑΕ βάζει ουσιαστικά ταβάνι στα 160 εκατ. , θεωρώντας ότι το κόστος επένδυσης είναι στα 320 εκατ. αλλά με ...τιμές 2020! Είναι χαρακτηριστικό ότι με τις τρέχουσες τιμές φυσικού αερίου, αυτό το κόστος το προσεγγίζει μόνο η προμήθεια του λεγόμενου cushion gas, του αερίου που χρησιμοποιείται ως βάση για τη λειτουργία της αποθήκης, το οποίο η ΡΑΕ με τιμές αερίου 2020 (δηλαδή, υποπολλαπλάσιες των σημερινών) το υπολογίζει στα ...47 με 60 εκατ. ευρώ!

Και, φυσικά, όλη η αλυσίδα υλικών, εργολάβων, προμηθειών κλπ σε σχέση με το 2020 είναι κατά πολύ ακριβότερη. Εν κατακλείδι, η ΡΑΕ "προστατεύει" τους καταναλωτές, αλλά ...αποθήκη φυσικού αερίου πολύ δύσκολα θα δούμε υπό τις παρούσες συνθήκες!

Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ Αντώνης Κοντολέων σχολιάζοντας  τη διαρροή περί ενδεχόμενης απόσυρσης του αιτήματος της κυβέρνησης για την έγκριση από την Επιτροπή των μηχανισμών Στρατηγικής εφεδρείας των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ και υπηρεσιών Διακοπτόμενου φορτίου της Ζήτησης δήλωσε:

Η διαθεσιμότητα όλων ανεξαιρέτως των λιγνιτικών μονάδων αποτελεί σημαντική παράμετρο στην εξασφάλιση της επάρκειας ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα στην ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο ενεργειακής κρίσης που διανύουμε. Η εμπορική συνεχής λειτουργία πολλών λιγνιτικών μονάδων, όπως των τεσσάρων μονάδων του Αγ. Δημητρίου Ι-IV, δεν είναι δυνατή καθώς υπάρχουν περιορισμοί υπέρβασης περιβαλλοντικών ορίων (SOX, NOX και σκόνη). Αντίθετα περιορίζεται σε περιορισμένο αριθμό ωρών λειτουργίας των λιγνιτικών μονάδων ετησίως. Επομένως αδυνατούμε να αντιληφθούμε τη σκοπιμότητα μιας τέτοιας αλλαγής στην ενεργειακή πολιτική.

Η απόσυρση επίσης του αιτήματος παράτασης της υπηρεσίας Διακοπτόμενου φορτίου την ίδια στιγμή που προωθείται προφανώς η έγκριση μηχανισμού CRM, μας βρίσκει κάθετα αντίθετους καθώς δεν συνοδεύεται από πρόταση ενός ξέχωρου μηχανισμού που να εξασφαλίζει την ισότιμη  με δίκαιους όρους συμμετοχή της ζήτησης σε όλες τις αγορές   

Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ κληθείς να σχολιάσει την ανακοίνωση του χρηματιστηρίου ενέργειας για τη δημιουργία πλατφόρμας δημοπράτησης πράσινων ΡΡΑ  ανάμεσα «σε μικρότερους παραγωγούς και  καταναλωτές που δεν έχουν τη δυνατότητα να διαπραγματευτούν με αρκετά μεγαλύτερα αντισυμβαλλόμενα μέρη για    μακροχρόνιες συμβάσεις (από 7 έως 20 χρόνια) αγοραπωλησίας ενέργειας.» δήλωσε :

Η ιδέα δεν είναι νέα, έχει ανακοινωθεί εδώ και καιρό χωρίς όμως να δοθούν περισσότερες λεπτομέρειες ως προς το σχεδιασμό της. Σίγουρα η πλατφόρμα από μόνη της δεν μπορεί να εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση των μονάδων ΑΠΕ που θα συμμετάσχουν, καθώς μιλάει για αγοραστές με μικρές καταναλώσεις που δεν μπορούν να δεσμευτούν για μεγάλη χρονική διάρκεια και χωρίς αξιόλογη χρηματοοικονομική επάρκεια (ανάγκη έκδοσης εγγυητικών επιστολών στο πλαίσιο του ΡΡΑ) και απέναντι μικρούς παραγωγούς ΑΠΕ που ασφαλώς προτιμούν την κρατική εξασφάλιση από τον ανταγωνισμό στην αγορά.

Άρα η πλατφόρμα θα συμπληρώνεται με κάποιο είδος κρατικής επιδότησης, παρόμοιο με τις λειτουργικές ενισχύσεις που δίδονται σε όσες ΑΠΕ συμμετέχουν στους διαγωνισμούς, όπως ο προσεχής τον Σεπτέμβριο για 1.000MW για τους οποίους έχει δοθεί έγκριση από την Κομισιόν. 

Παρόμοιο σχήμα δεν λειτουργεί στην Ευρώπη, οπότε ας περιμένουμε τις λεπτομέρειες για να τοποθετηθούμε αναλυτικά.

Το σκεπτικό των RES PPA, τα οποία υποστηρίζονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποσκοπούν στη μείωση της κρατικής παρέμβασης  και στην ανάπτυξη και χρηματοδότηση νέων ΑΠΕ στη βάση ιδιωτικών συμβάσεων με κατάλληλους αγοραστές που έχουν solid balance sheet και είναι ικανοί και πρόθυμοι  να δεσμευτούν  μακροπρόθεσμα και για σημαντικές ποσότητες, καθιστώντας έτσι τα νέα  ΑΠΕ bankable.

Η πρώτη μας ανάγνωση είναι ότι η παρέμβαση αυτή θα καθυστερήσει ακόμα περισσότερο την πολυπόθητη και πολυδιαφημισμένη θετική επίδραση των νέων ΑΠΕ στις τιμές ρεύματος για όλους, συγχρόνως αφαιρώντας από την ευαίσθητη ενεργειακά βιομηχανία μας το μοναδικό εργαλείο που μπορεί να επιτρέψει την επιβίωσή της.

Υπάρχει μια νομοθετική πρωτοβουλία επί Χατζηδάκη που ήρθε στο πλαίσιο της απλοποίησης του αδειδοτικού ΑΠΕ και στην ουσία έχει δημιουργήσει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στους επενδυτές. Αυτό είναι η υποχρέωση νέας ΑΕΠΟ από το μηδέν όταν γίνεται τροποποίηση των όρων της άδειας, ακόμα και αν πρόκειται να μικρύνει η συνολική ισχύς ή και το πολύγωνο εγκατάστασης των αιολικών ή των φωτοβολταϊκών. Όπως επισήμαναν χθες οι εκπρόσωποι της ΕΛΕΤΑΕΝ και του ΕΣΗΑΠΕ, σχετικά με το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ, σε αυτό δεν περιλαμβάνονται ρυθμίσεις οι οποίες θα απλοποιούν το μεγαλύτερο «αγκάθι» της αδειοδοτικής διαδικασίας που είναι η λήψη ή η τροποποίηση ΑΕΠΟ. Όπως επεσήμανε ο αντιπρόεδρος του ΕΣΗΑΠΕ κ. Θανάσης Τσαντίλας, τη διετία από το 2018 έως το 2020, από τα 1.450 MW αιολικών πάρκων που εξασφάλισαν "ταρίφα" στις δημοπρασίες της ΡΑΕ, μόνο 250 MW έχουν κατασκευαστεί, παρότι διέθεταν ΑΕΠΟ (Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων), όρους σύνδεσης , είχαν εξασφαλίσει «ταρίφα» και είχαν καταβάλει και τις απαιτούμενες εγγυητικές επιστολές. Και αυτό κυρίως επειδή πρέπει να προχωρήσουν σε τροποποίηση της ΑΕΠΟ, η οποία είναι εξίσου χρονοβόρα σαν να την έβγαζες από την αρχή. Όπως εξηγούν οι επενδυτές, η τροποποίηση είναι απαραίτητη στα περισσότερα έργα, αφού απαιτούνται χρόνια για να ωριμάσουν και να πάρουν ΑΕΠΟ, και στο διάστημα αυτό η τεχνολογία έχει πλέον αλλάξει, πράγμα που σημαίνει ότι απαιτούνται, για παράδειγμα, λιγότερες ανεμογεννήτριες με μεγαλύτερη ισχύ η κάθε μία. Και μαζί με την αλλαγή των τεχνικών προϋποθέσεων μπλέκεις σε ένα νέο λαβύρινθο για τη νέα ΑΕΠΟ…

Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ Αντώνης Κοντολέων αναφορικά με τη θέσπιση πλαφόν στους παραγωγούς, σημειώνει σε σημείωμά του προς το energypress ότι αποτελεί μια θετική εξέλιξη, πλην όμως εντοπίζει ένα πρόβλημα που θα δημιουργηθεί στα ΡΡΑ της βιομηχανίας με παραγωγούς ΑΠΕ, το οποίο προκύπτει ως αποτέλεσμα της μη δυνατότητας να  συνάπτονται διμερή συμβόλαια με φυσική παράδοση χωρίς η ενέργεια να περάσει υποχρεωτικά μέσα από το χρηματιστήριο και χωρίς οι συναλλαγές να γίνουν στην οριακή τιμή (ΟΤΣ).

Αναφορικά με τις αντιδράσεις των προμηθευτών ακόμα και κάποιων μεταξύ των καθετοποιημένων ως προς τη δυσκολία διαμόρφωσης των προσφορών τους λόγω αβεβαιότητας πρόβλεψης των τιμών για το επόμενο δίμηνο, δήλωσε ότι "επιβεβαιώνεται η ανάγκη λειτουργίας και στη χώρα μας προθεσμιακής αγοράς με ικανή ρευστότητα, όπως συμβαίνει σε όλες τις ευνομούμενες αγορές.  Δεν φταίει λοιπόν η ρύθμιση της κυβέρνησης, αλλά η στρεβλή λειτουργία της αγοράς".

Όχι μόνον δεν αυξήθηκε το wacc του ΑΔΜΗΕ σε 7,5% (από 6,9% που ήταν μέχρι τώρα) όπως είχε εισηγηθεί ο Διαχειριστής, αλλά οι πληροφορίες λένε ότι κατά τη χθεσινή ολομέλεια της Αρχής ελήφθη απόφαση για μείωση, στην τρέχουσα ρυθμιστική τετραετία, στο 6,1%. Θα δούμε τι έλαβε υπόψη η Αρχή και τι όχι, αλλά θυμάμαι ότι ο ΑΔΜΗΕ έλεγε ότι το Έσοδο δεν έχει αναπροσαρμοστεί κατάλληλα ώστε ο Διαχειριστής να εισπράττει τα προβλεπόμενα, τόσο για τα έργα που έχει ήδη ολοκληρώσει και ηλεκτρίσει, όσο και για τις αυξημένες λειτουργικές του δαπάνες. Και επιπλέον έχουμε ραγδαία μεταβολή των μακροοικονομικών συνθηκών, πράγμα που αποτυπώνεται στο κόστος δανεισμού για να γίνουν τα έργα.

Υπάρχει κίνδυνος για το ίδιο το επενδυτικό πρόγραμμα; Αυτό διαφαίνεται από όσα έχουν αναφέρει κύκλοι του Διαχειριστή, τη στιγμή μάλιστα που όλοι μιλάνε για την ανάγκη να επιταχυνθεί το εγκεκριμένο από τη ΡΑΕ επενδυτικό του πρόγραμμα ύψους 5 δισ. ευρώ έως το 2030 για να επιτευχθούν οι φιλόδοξοι στόχοι που θα αποτυπωθούν στο νέο ΕΣΕΚ.

Πρέπει να επισημανθεί, δε, ότι, ενώ το ύψος του wacc είναι κρίσιμο για την οικονομική βιωσιμότητα του Διαχειριστή ώστε να υλοποιεί απρόσκοπτα τις επενδύσεις του, ελάχιστη είναι η επίπτωση που έχει στον λογαριασμό του τελικού καταναλωτή.  Όπως έχετε ίσως διαβάσει, 1% χαμηλότερο wacc μεταφράζεται σε ετήσιο όφελος μόλις 1,70 με 2 ευρώ για έναν οικιακό καταναλωτή.

Και το ερώτημα είναι, τι συμφέρει τον καταναλωτή; Να γλιτώσει τα 2 ευρώ το χρόνο, ή να γίνουν ομαλά οι διασυνδέσεις που θα μειώσουν πολλαπλάσια τις ΥΚΩ και το ενεργειακό κόστος;

Δώστε βάση σε αυτά που είπε ο Γ. Περιστέρης στη Γενική Συνέλευση της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή για να έχετε μια αίσθηση αυτού που βλέπουμε συνολικά στην επιχειρηματική κοινότητα σχετικά με το πολυαναμενόμενο θεσμικό πλαίσιο για τα θαλάσσια αιολικά πάρκα:

"Το 2010 κι ενώ είχαν δρομολογηθεί σημαντικές ιδιωτικές επενδύσεις στα θαλάσσια αιολικά πάρκα από Έλληνες και διεθνείς επενδυτές, που θα είχαν πολλαπλασιαστικά οφέλη για την ελληνική οικονομία και την ελληνική βιομηχανία, με μία ακατανόητη απόφασή της η τότε κυβέρνηση πάγωσε κάθε δραστηριότητα στον τομέα. Βρισκόμαστε σήμερα, 12 χρόνια μετά, ακόμα στο ίδιο σημείο. Κι ακόμα ψάχνουμε να βρούμε το άριστο, σε βάρος αυτού που μπορεί άμεσα να υλοποιηθεί και να φέρει ανάπτυξη και άμεσα οικονομικά οφέλη. Ας προχωρήσουμε επιτέλους με τις επενδύσεις που είχαν από το 2010 δρομολογηθεί κι ας δούμε και στην πορεία τι καλύτερο μπορούμε να κάνουμε. Αλλιώς θα συνεχίσουμε να βλέπουμε τα χρόνια να περνούν  χωρίς τίποτα τελικά να γίνεται".

Οι ενεργειακές κοινότητες είναι θεσμός που ανθεί σε άλλες χώρες και έχει ουσιαστικά αποτελέσματα σε αυτό που λέμε ενεργειακή δημοκρατία, δίνοντας δυνατότητες να εμπλακούν στην υπόθεση Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας άτομα και φορείς που δεν θα μπορούσαν αλλιώς. Στη χώρα μας, με το προφανές ταλέντο να ευτελίζουμε ακόμα και δοκιμασμένα σχήματα, οι ενεργειακές κοινότητες χρησιμοποιήθηκαν από πολλούς ως παράδρομοι για να ξεπεραστούν δυσκολίες και να βρεθούν μπροστά οι «έξυπνοι». Ειδικά από τη στιγμή που δόθηκε η δυνατότητα να μετατρέπονται σε Ανώνυμες Εταιρείες και να πωλούνται. Αλλά αυτό που μου διηγήθηκε άνθρωπος του χώρου δεν έχει προηγούμενο: Μεγάλο ιδιωτικό project ΑΠΕ μετατράπηκε σε ενεργειακή κοινότητα, πήρε τις  προτεραιότητες και τα προνόμια που επιφύλασσε ο νόμος στα συνεργατικά σχήματα και στη συνέχεια πουλήθηκε στους ίδιους αρχικούς ιδιώτες! Ας μην απορούν λοιπόν οι μέτοχοι πραγματικών κοινοτήτων που σταδιακά αντί για προνόμια θα θεσμοθετούνται εμπόδια στην ανάπτυξή τους...

Καταρχάς να πω ότι η ΔΕΠΑ Εμπορίας έκανε άριστα που έδωσε το αναλυτικό σημείωμα σχετικά με την εξέλιξη των οικονομικών μεγεθών της, και ας είναι περίπλοκα αυτά τα θέματα για όσους δεν τα παρακολουθούν στενά. Η πληροφορία να είναι διαθέσιμη και από εκεί και πέρα ας κάνει ο καθένας (κυβέρνηση, αντιπολίτευση, δημοσιογράφοι) τη δική του δουλειά. Από αυτά που βλέπω θα σημειώσω προς ώρας δύο πράγματα:

Πρώτον, ότι το 2021 η εταιρεία αύξησε το μερίδιο αγοράς της κατά 41%, από 39% το 2020 σε 55%, το 2021. Αυτό δεν είναι αποτέλεσμα της κρίσης (που ενέσκηψε το τελευταίο τρίμηνο), αλλά προφανώς άλλων χειρισμών της διοίκησης, περιλαμβανομένης και της διαπραγμάτευσης με τη Ρωσία το 2020 που έδωσε τη δυνατότητα στη ΔΕΠΑ να είναι ανταγωνιστική και να αυξήσει μερίδια. Η εταιρεία θα είχε λοιπόν, μόνον από την αύξηση του μεριδίου της, σημαντικά επιπλέον κέρδη τη χρονιά αυτή, τα οποία αυξήθηκαν έτι περαιτέρω από τη μεγάλη άνοδο  των τιμών του φυσικού αερίου το διάστημα Οκτωβρίου – Δεκεμβρίου 2021.

Δεύτερον, ότι από τη διαπραγμάτευση και τη συμφωνία με τους Ρώσους που έγινε το 2021 για την τιμολόγηση του 2022, βλέπουμε τώρα και πράγματα που τότε δεν έγιναν γνωστά, όπως ότι κερδίσαμε, καθώς φαίνεται, 120 εκατ. ευρώ που δεν ήταν καθόλου δεδομένα. Αντιγράφω: «Ήδη από τον Αύγουστο του 2021 η Gazprom κατέθεσε επίσημο αίτημα ( price revision) στην ΔΕΠΑ Εμπορίας για αλλαγές στον τρόπο τιμολόγησης, με ισχύ των αλλαγών από τον ίδιο μήνα, το οποίο συνοδευόταν με  αλλαγές  στο σύνολο των όρων της σύμβασης μέχρι το 2026. Στο πλαίσιο αυτών των όρων ξεκίνησαν εμπορικές Διαπραγματεύσεις μεταξύ των δυο πλευρών οι οποίες ολοκληρώθηκαν με επιτυχία στις 27/12/2021. Τυχόν αποτυχία τους θα οδηγούσε σε διεθνή διαιτησία, όπως προβλέπεται από την σύμβαση, με χρονικό ορίζοντα 2 ή 3 ετών για να ολοκληρωθεί. Αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων ήταν μεταξύ άλλων ότι η ΔΕΠΑ Εμπορίας απέρριψε και η πλευρά της Gazprom αποδέχτηκε να μην αναπροσαρμοστεί ο τρόπος τιμολόγησης της σύμβασης για το διάστημα 8/21 έως 12/21. Έτσι, η εταιρία απέτρεψε τον κίνδυνο να επιστρέψει έως 120 εκατομμύρια ευρώ στον προμηθευτή της».

Αυτά που καταγράφει το πόρισμα της ΡΑΕ για τις ζημιές που έχει υποστεί ο κλάδος προμήθειας ρεύματος είναι κοινό μυστικό για τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ, αλλά είναι η μισή εικόνα. Η άλλη μισή είναι η τεράστια ρευστότητα που χρειάστηκαν και συνεχίζουν να χρειάζονται οι εταιρείες, γεγονός που τις κάνει, αφενός μεν να «αιμορραγούν»  περαιτέρω, αφετέρου δε να λειτουργούν για πολύ μακρύ διάστημα υπό συνθήκες ασφυξίας. Όπως και να έχει, πάντως, τώρα και με τη «βούλα» της ΡΑΕ, τα δεδομένα είναι πάνω στο τραπέζι και συνεπώς κανείς δεν δικαιούται να λέει ότι δεν γνώριζε. Παρεμπιπτόντως, η πρόσφατη επιστολή του ΕΣΠΕΝ, μπορεί να ξαναδιαβαστεί…