Ραδιενεργά

Έχω μια... υποψία, ότι το κυβερνητικό επιτελείο θα αξιοποιήσει τις ιδιαίτερα χαμηλές ονομαστικές τιμές ρεύματος που ανακοίνωσαν οι προμηθευτές, για να διαφοροποιήσει κατά τι την πολιτική των επιδοτήσεων που εφαρμόζει από το καλοκαίρι και μετά και έτσι να προσαρμοστεί στις πιέσεις της Κομισιόν (βλέπε και το τελευταίο Eurogroup) για "στοχευμένες" και όχι οριζόντιες ενισχύσεις. Τι εννοώ; Ότι κατά πάσα πιθανότητα για τις υψηλές καταναλώσεις (τις πάνω από 500 κιλοβατώρες το μήνα και σίγουρα τις πάνω από 1000 κιλοβατώρες), η επιδότηση για το Φεβρουάριο θα είναι ακόμα και μηδενική.

Όπως έχετε διαβάσει, ο ΑΔΜΗΕ πριν από λίγες μέρες απηύθυνε νέα έκκληση στη ΡΑΕ να αναθεωρήσει εκτάκτως και επειγόντως το WACC στο 8,51% (από 6,1%) , λαμβάνοντας υπ’ όψιν τους επικαιροποιημένους δείκτες. Δεν χωράει αμφιβολία, άλλωστε δεν το κρύβουν στο Διαχειριστή, ότι το θέμα είναι ζωτικής σημασίας για ενεργειακές επενδύσεις που θεωρούνται κρίσιμες στο πλαίσιο του Ενεργειακού Σχεδιασμού. Γιαυτό προφανώς και η πολιτική ηγεσία που ρωτήθηκε από το energypress εκτιμάει ότι θα κλείσει σύντομα με τρόπο ρεαλιστικό και βιώσιμο.

Ρώτησα πάντως σχετικά με τους επικαιροποιημένους δείκτες τους οποίους επικαλείται ο ΑΔΜΗΕ και η απάντηση που πήρα είναι ότι η ΡΑΕ μπορεί, πράγματι, αν θέλει, να αυξήσει το WACC του ΑΔΜΗΕ από το πολύ χαμηλό 6,1% στο βιώσιμο 8,51% που ζητά ο Διαχειριστής, επικαιροποιώντας τρεις μόνο παραμέτρους με βάση τα απολογιστικά δεδομένα του 2022 και τις εκτιμήσεις όλων των ειδικών για τα επόμενα χρόνια. Δείτε παρακάτω τα στοιχεία:

Πρώτον, για την πιο κρίσιμη παράμετρο υπολογισμού του WACC, την απόδοση επένδυσης χωρίς κίνδυνο (risk free rate), η ΡΑΕ έχει εγκρίνει μόλις 0,5%, ενώ ο κρίσιμος αυτός δείκτης (που υπολογίζεται με σημείο αναφοράς το γερμανικό 10ετές ομόλογο), υπερδιπλασιάστηκε το 2022 και έκλεισε κατά μέσο όρο στο 1,1%! Η ανοδική πορεία αυτού του δείκτη προβλέπεται να συνεχιστεί φτάνοντας στο 2,03% σε βάθος τετραετίας.

Δεύτερον, για το Ασφάλιστρο Κινδύνου χώρας (Country Risk premium), η παραδοχή της ΡΑΕ ήταν πάλι ιδιαίτερα χαμηλή (μόλις 1,5%) ενώ το 2022 και αυτός ο δείκτης σχεδόν διπλασιάστηκε και έκλεισε κατά μέσο όρο στο 2,29%, ενώ αναμένεται να φτάσει στο 2,55% σε βάθος τετραετίας. 

Τρίτον, το κόστος δανεισμού. Η παραδοχή της ΡΑΕ για να δώσει WACC 6,1%, ήταν μόλις 2,8%, ενώ ο Διαχειριστής θα δανείζεται (όπως όλες οι εταιρείες) με όλο και υψηλότερα επιτόκια τα επόμενα χρόνια...

Ένα ωραίο που είπε χθες η Αλεξάνδρα Σδούκου στον παρουσιαστή της εκδήλωσης του ΣΠΕΦ Γιώργο Αυτιά: «Ήσασταν ο εφιάλτης μου. Όταν είπα στον υπουργό, τότε, Κωστή Χατζηδάκη ότι είμαστε έτοιμοι για την έναρξη του target model και ότι πρέπει να το επικοινωνήσουμε, μου είπε ότι αν πάει στην εκπομπή του Αυτιά και πεί ότι ξεκινάει το target model δεν θα καταλάβει κανένας τίποτα. Συνεπώς και για το target model και για κάθε δράση στο υπουργείο έπρεπε, κάθε μέρα, να «μεταφράζω» τα δεδομένα με απλά λόγια και τέτοιο τρόπο ώστε να μπορούν να ειπωθούν στην εκπομπή του Αυτιά».

Το είπε ο Γιάννης Γιαρέντης, αλλά το ξέρουν όλοι οι εμπλεκόμενοι στον κλάδο: Όχι ανεργία δεν υπάρχει στον ενεργειακό τομέα, αλλά οι εταιρείες δεν βρίσκουν με τίποτα προσωπικό, κυρίως δε μηχανικούς όλων των βαθμίδων και εργατοτεχνίτες. Πολλές φορές από τον παράγοντα αυτό (βρίσκω, δεν βρίσκω προσωπικό) επηρεάζεται η ίδια η εξέλιξη επενδυτικών projects.

Γράφω με αφορμή την παρουσία τους στην εκδήλωση του ΣΠΕΦ, αλλά πρόκειται για παρατηρήσεις που ισχύουν γενικώς. Πρώτα για δύο κυρίες που είδα ότι έχουν και μεταξύ τους καλή επικοινωνία:

Η Αλεξάνδρα Σδούκου όλα αυτά τα χρόνια που βρίσκεται σε υπεύθυνες θέσεις στον ενεργειακό τομέα, όπου και να εμφανίζεται μιλάει επί της ουσίας, και με μια αμεσότητα πηγαία. Επίσης, ακούει. Ξεχωρίζει, και η «αγορά» την ξεχωρίζει .

Η Πέτη Πέρκα, αναπληρώτρια τομεάρχης του ΣΥΡΙΖΑ για τα ενεργειακά, επίσης ξεχωρίζει διαχρονικά για τη νηφάλια στάση της αλλά και την ουσία των όσων λέει. Κρατάει απόσταση από τις εύκολες τσιρίδες και τους λαϊκιστικούς μηρυκασμούς. Βλέπω ότι αυτή η στάση επίσης αναγνωρίζεται από την «αγορά».

Και μια καλή κουβέντα για το Στέλιο Λουμάκη που... «δεν παίζεται». Είναι ένας από τους καλύτερους ενεργειακούς αναλυτές, ειδικά σε θέματα λειτουργίας της αγοράς. Είναι τυχεροί οι επενδυτές φωτοβολταϊκών που τους εκπροσωπεί ως πρόεδρος και άτυχοι όσοι βρίσκονται σε αντίπαλο στρατόπεδο.

Πάντα έχουν δημοσιογραφικό ενδιαφέρον οι ανακοινώσεις της Energean, καθώς και μεγάλο είναι το εύρος των δραστηριοτήτων της αλλά και πάντα έχουν ειδήσεις για τα ενεργειακά δρώμενα συνολικά στην Ανατολική Μεσόγειο. 

Κάτι ανάλογο συνέβη με την αναλυτική χθεσινή ενημέρωση προς τα χρηματιστήρια του Λονδίνου και του Ισραήλ, η οποία ωστόσο θα μπορούσε να πει κανείς ότι είχε και μια πολιτική διάσταση, με σαφή μηνύματα προς τις κυβερνήσεις της περιοχής τόσο για τις έρευνες υδρογονανθράκων όσο και το σχέδιο του αγωγού φυσικού αερίου East Med.

Μια αποστροφή του CEO Μαθιού Ρήγα ήταν χαρακτηριστική: "Ελπίζουμε ότι η εύστροφη πολιτική που έχουμε δει σε χώρες όπως το Ισραήλ και η Αίγυπτος είναι δυνατό να ακολουθηθεί συνολικά στην περιοχή, διασφαλίζοντας την συνέχιση των επενδύσεων που είναι απαραίτητα για την ανάδειξη της αξίας που κρύβεται στο υπέδαφος».

Κοινώς, δείτε τί κάνουν αυτές οι χώρες και κυριαρχούν στους σχεδιασμούς για την αναζήτηση εναλλακτικών πηγών φυσικού αερίου για την Ευρώπη, καθώς η Γηραιά Ήπειρος έχει επιλέξει να απομακρυνθεί από τη Ρωσία. 

Αυτά τα θέματα, βέβαια, δεν είναι άσπρο - μαύρο: για παράδειγμα, η Ιταλία γνωστοποίησε πρόσφατα ότι ανοίγει και πάλι τον τομέα της έρευνας και της ανάπτυξης νέων κοιτασμάτων φυσικού αερίου - μαθαίνω μάλιστα ότι η Energean έχει πρόσβαση σε περίπου 2,5 δισκ. κυβικά μέτρα από αυτά. Από την άλλη, όμως, έρχεται η έκτακτη φορολογία που επέβαλε η Ρώμη συνολικά σε 7.000 επιχειρήσεις και η οποία, όπως αναφέρθηκε στην χθεσινή ενημέρωση, είναι κάπου 87 εκατ. για την Energean. Φυσικά και η εταιρεία θα κάνει νομικά αγώνα εντός και εκτός Ιταλίας για το θέμα.

Μήνυμα ...επαναλαμβανόμενο, όμως, στάλθηκε χτες και για το περίφημο έργο του αγωγού φυσικού αερίου East Med.  Ρωτήθηκε ο Μαθιός Ρήγας πως σχολιάζει τις πληροφορίες για την ενδεχόμενη εγκατάσταση από την Chevron μιας πλωτής μονάδας LNG στο Ισραήλ για εξαγωγή ποσοτήτων αερίου προς τις ευρωπαϊκές αγορές. "Θα σάς απαντήσω, όπως απαντώ και για τον East Med", είπε ο CEO του ομίλου. "Ας το φτιάξουν και θα το χρησιμοποιήσουμε. Εμείς όμως δεν μπορούμε να περιμένουμε για λύσεις που μπορεί να χρειαστούν πέντε και δέκα χρόνια, έχουμε διαθέσιμα περί τα 70 BCM και πρέπει να δούμε πώς θα τα αξιοποιήσουμε κατά τον βέλτιστο και συντομότερο τρόπο προς όφελος των μετόχων μας".

Είναι το περίφημο θέμα του επιχειρηματικού χρόνου που, προφανώς, δεν συμβαδίζει πάντα με τους ευρύτερους γεωστρατηγικούς σχεδιασμούς. Και η Energean πρόκειται να παρουσιάσει μέσα στο πρώτο εξάμηνο του έτους συγκεκριμένο σχέδιο ανάπτυξης των νέων αυτών πόρων, με προτίμηση τις εξαγωγές προς Αίγυπτο ή και Κύπρο και με εναλλακτική λύση την αύξηση των πωλήσεων στην αγορά του Ισραήλ, όπου ήδη έχει υπογράψει συμβόλαια για την πώληση πάνω από 7 δισεκ. κυβικά μέτρα ετησίως σε βιομηχανικά συγκροτήματα και ηλεκτροπαραγωγούς. 

Λοιπόν έχουμε και λέμε: Μέχρι το 2030, σύμφωνα με το ΕΣΕΚ, θα εγκατασταθούν περί τα 8,5 Γιγαβάτ σταθμών αποθήκευσης και περί τα 2,7 Γιγαβάτ υπεράκτιων αιολικών. Πρόκειται για τεχνολογίες που δεν είναι βιώσιμες αφ΄εαυτών και απαιτείται η επενδυτική και λειτουργική ενίσχυσή τους. Θα μπούν επίσης πάνω από 2 Γιγαβάτ νέων μονάδων φυσικού αερίου, τη στιγμή που, κατά το ίδιο διάστημα, η κατανάλωση αερίου θα πέσει από τις 17 Τεραβατώρες, στις 12 Τεραβατώρες. Συνεπώς για να είναι βιώσιμες οι νέες μονάδες χρειάζονται και αυτές κάποιου είδους λειτουργική ενίσχυση.

Εν ολίγοις, να ξέρουμε ότι η ενεργειακή μετάβαση έχει κόστος και αυτό το κόστος θα κληθούμε να το πληρώσουμε. Πρόκειται για αναπότρεπτη εξέλιξη γιατί και το να μην προχωρήσουμε στις αλλαγές επίσης θα έχει κόστος, πιθανόν και μεγαλύτερο. Εννοώ οικονομικό, γιατί το περιβαλλοντικό και κλιματικό κόστος σαφώς θα είναι μεγαλύτερο. Αλλά, επαναλαμβάνω, να το έχουμε υπόψη μας...

Η πρόταση για το νέο ΕΣΕΚ που παρουσίασε ο κ. Σκρέκας είναι σαφές ότι έχει μια πολύ συντηρητική να μην πούμε αρνητική αντιμετώπιση των χερσαίων αιολικών, «δίνοντας» μόνον 2 Γιγαβάτ από τώρα έως το 2030 και συνολικά, από σήμερα μέχρι το 2050, μόλις 5 Γιγαβάτ μαζί με το repowering των παλιών έργων. Να σκεφτείτε ότι 2 Γιγαβάτ είναι ήδη, σχεδόν, τα έργα των διαγωνισμών, τα περισσότερα υπό κατασκευή.

Φαίνεται ότι η κυβέρνηση, με πολιτικά κριτήρια -ίσως και μικροπολιτικά θα έλεγε κάποιος-, έχει αποφασίσει να μην πάει κόντρα στη βούληση τοπικών κοινωνιών που έχουν ξεσηκωθεί, τις περισσότερες φορές χωρίς πραγματικό λόγο, κατά της εγκατάστασης αιολικών στην περιοχή τους. Το βλέπει κανείς αυτό και με τα «απάτητα βουνά» που επεκτείνονται, αλλά και με τα όσα αφήνονται να διαρρεύσουν σχετικά με τις προβλέψεις του νέου Ειδικού Χωροταξικού Σχεδίου για τις ΑΠΕ.

Από την άλλη το νέο ΕΣΕΚ είναι μάλλον υπερφιλόδοξο στους στόχους για τα υπεράκτια αιολικά (2,7 GW μέχρι το 2030 και 17 GW μέχρι το 2050). Είναι σαν να λέει, «από εδώ και πέρα τέρμα τα χερσαία αιολικά, όλοι στις θάλασσες...»

Θα είναι όμως έτσι στην πράξη; Νομίζω ότι ανεξάρτητα από το τι προβλέπει το ΕΣΕΚ, εάν υπάρχουν ώριμα έργα στην αγορά των χερσαίων, θα δούμε τους στόχους να ανατρέπονται, δεδομένου επιπλέον ότι τα offshore στοιχίζουν πολύ περισσότερο. Δεν είναι η πρώτη φορά, άλλωστε, που αναθεωρούνται οι στόχοι από την ίδια τη δυναμική της αγοράς...

Όταν μιλάμε, στο νέο ΕΣΕΚ, για μείωση της ετήσιας κατανάλωσης αερίου από τις 17 Τεραβατώρες σήμερα, στις 12 Τεραβατώρες το 2030, έχει νόημα να γίνονται επενδύσεις από τις ΕΔΑ (δηλαδή τη ΔΕΠΑ Υποδομών) για επέκταση των δικτύων διανομής φυσικού αερίου ανά τη χώρα; Ρωτήθηκε ο Κώστας Σκρέκας από τους δημοσιογράφους και απάντησε ότι ναι, έχει νόημα, γιατί τα δίκτυα φτιάχνονται με τη δυνατότητα να μεταφέρουν και άλλα αέρια, όπως βιομεθάνιο (ήδη) και υδρογόνο οσονούπω. Συνεπώς αποτελούν επενδύσεις ενταγμένες στην ενεργειακή μετάβαση.

Εκτός όλων των άλλων που σας γράψαμε σχετικά με το κυβερνητικό «καψώνι» προς τους προμηθευτές στην υπόθεση των επιδοτήσεων των επιχειρήσεων έως 35kVA, υπάρχει, με ενημερώνουν, και μία ακόμα σημαντική παράμετρος. Κάποιες (λίγες) εταιρείες, δεν είχαν προχωρήσει στη χορήγηση των έξτρα επιδοτήσεων (όπως ζητούσε το ΥΠΕΝ με την επιστολή του και όπως έκαναν όλοι οι υπόλοιποι), περιμένοντας να βγεί πρώτα η επίσημη κυβερνητική ΚΥΑ και να πάρουν τα κονδύλια... Συνεπώς δεν είναι όλοι οι προμηθευτές στην ίδια αφετηρία και εγείρεται θέμα ίσων όρων ανταγωνισμού...

Θέμα παράλληλου ΔΕΔΔΗΕ ή κάποιας άλλης λύσης, εκτός Διαχειριστή, για την ανάπτυξη του δικτύου δημόσιων φορτιστών ηλεκτρικών αυτοκινήτων έθεσε ο υπουργός Μεταφορών Κώστας Καραμανλής στο συνέδριο της ΗΑΕΕ, και παρά λίγο να γίνει... διπλωματικό επεισόδιο.

Τι είπε ο Καραμανλής; «Είναι κρίσιμο το τι θα κάνουμε με το ζήτημα της φέρουσας ικανότητας του δικτύου, κατά πόσο μπορούν να μπουν φορτιστές παντού. Πρέπει να σκεφτούμε εκτός του αυστηρού πλαισίου. Καλός ο ΔΕΔΔΗΕ, αλλά αν δεν μπορεί, τότε πρέπει να βρούμε άλλους τρόπους και τους επεξεργαζόμαστε. Σύντομα θα έχουμε ευχάριστες ανακοινώσεις».

Πρώτος απάντησε λίγο αργότερα ο ίδιος ο κ. Τάσσος Μάνος ο οποίος είπε ρητά ότι «δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα με τη δυνατότητα του δικτύου του ΔΕΔΔΗΕ να "σηκώσει" τους φορτιστές που χρειάζονται για το μέλλον της ηλεκτροκίνησης στη χώρα μας. Ακόμα και με τον αυξημένο στόχο του ΕΣΕΚ για 800.000 οχήματα, δεν τίθεται θέμα επάρκειας του δικτύου διανομής. Μάλιστα, το δίκτυο είναι σε θέση να καλύψει ακόμα και παραπάνω αριθμούς». 

Στη συνέχεια ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας έδωσε ουσιαστικά «ψήφο εμπιστοσύνης» στη διοίκηση του ΔΕΔΔΗΕ λέγοντας κολακευτικά λόγια αλλά και δηλώνοντας ότι «έχουμε ένα ΔΕΔΔΗΕ που φυσικά και μπορεί να υποστηρίξει την ανάγκη επέκτασης του δικτύου φόρτισης». Για να εξηγήσει ότι «αν μιλάγαμε για το ΔΕΔΔΗΕ ως το 2018, όταν υπήρχαν ελλείψεις και οι επενδύσεις ήταν μόλις 100-150 εκατ. ευρώ ετησίως, τότε πράγματι θα ήταν δύσκολο να ανταποκριθεί στις ανάγκες. Όμως, πλέον με τη νέα διοίκηση έχουν αυξηθεί οι ετήσιες επενδύσεις στα 250 εκατ. ευρώ και εν τέλει στα 500 εκατ. μετά από δύο χρόνια. Έτσι το δίκτυο και ο ΔΕΔΔΗΕ μπορεί άριστα να ανταπεξέλθει».

«...Και γιατί δεν φτιάχνουμε παραπάνω δίκτυα ώστε να μπορούμε να απορροφήσουμε ακόμα περισσότερες ΑΠΕ και να μην έχουμε το συνωστισμό επενδυτών για όρους σύνδεσης;» Αυτό λένε κάποιοι (ορισμένοι, δε, είναι από εκείνους που έχουν υπεύθυνες θέσεις...) χωρίς να λογαριάζουν, πρώτον ότι τα δίκτυα κοστίζουν, δεύτερον και κυριότερο ότι το παραγόμενο από τις ΑΠΕ ρεύμα κάτι πρέπει να το κάνεις, δεν μπορείς να εγκαταστήσεις αιολικά και φωτοβολταϊκά που δεν θα μπορούν να «μπαίνουν» στο σύστημα. Και, τέλος, ας αξιοποιηθούν σωστά τα υφιστάμενα και τα προγραμματισμένα έργα δικτύου και μετά βλέπουμε...

Όπως έχετε διαβάσει, εκείνοι που επιδίδονται στο κυνήγι της ανά μήνα φθηνότερης τιμής στο ρεύμα, καταφέρνουν να ηλεκτροδοτούνται σε πραγματικά χαμηλά τιμολόγια. Το γεγονός φαίνεται ότι το έχουν συνειδητοποιήσει αρκετοί καταναλωτές και έχει αρχίσει να δημιουργείται κάποια κινητικότητα. Ε, αυτό έχει ανάψει τα αίματα και ανάμεσα στις εταιρείες προμήθειας που θέλουν φυσικά να αξιοποιήσουν τη συγκυρία. Μαθαίνω επί παραδείγματι ότι κάποιοι «σφάζονται» στο Συμβούλιο Ελέγχου για τα εκατέρωθεν διαφημιστικά μηνύματα σχετικά με το ποιός δικαιούται να δηλώνει ότι είναι «ο φθηνότερος πάροχος ρεύματος»...

Είχαμε το βουνό των αιτήσεων για σταθμούς ΑΠΕ, τώρα σχηματίζεται ένα ακόμα βουνό από αιτήσεις για σταθμούς αποθήκευσης. Όπως είδατε στο μητρώο της ΡΑΕ μιλάμε για κοντά στα 20 Γιγαβάτ όταν οι υπερφιλόδοξοι στόχοι του νέου ΕΣΕΚ θα «βλέπουν» 8-8,5 Γιγαβάτ το 2030. Νέες επιχειρηματικές μάχες λοιπόν για το ποιός θα προλάβει. Ας θυμηθούμε πάντως και όσα είχε πεί ο καθηγητής Σταύρος Παπαθανασίου στη συνέντευξη που μας είχε παραχωρήσει: «Σε πρώτη φάση να μην βιαστούμε να εγκαταστήσουμε έργα αποθήκευσης μεγαλύτερου όγκου που θα τα πληρώσουμε πανάκριβα».

Μου κάνει εντύπωση το γεγονός ότι δεν φαίνεται να αξιολογείται ως σημαντικό θέμα από τους αρμοδίους η πρωτιά της χώρας μας στη χονδρεμπορική του ρεύματος το 2022. Δεν μιλάμε για τον τρέχοντα Ιανουάριο όπου έχουμε τις τεράστιες αποκλίσεις από τις ευρωπαϊκές χώρες. Αυτό μπορεί να εξηγηθεί με βάση κάποιες υπαρκτές ιδιαιτερότητες και άλλωστε σημασία έχουν οι μέσοι όροι, όχι οι αποκλίσεις ενός διαστήματος. Ούτε μιλάμε για τις εύκολες αντιπολιτευτικές κορώνες που κατά κανόνα συσκοτίζουν, με υπερβολές και ανακρίβειες, παρά φωτίζουν το πρόβλημα. Μιλάμε για κάτι που, όπως δείχνουν οι μέσοι όροι του 2022, αποτελεί δομικό πρόβλημα του τρόπου λειτουργίας της ηλεκτρικής αγοράς στη χώρα μας, στο πλαίσιο πάντα του target model που δεν ισχύει μόνον εδώ αλλά σε όλη την Ευρώπη.  Οι τιμές στη λιανική είναι άλλο θέμα. Ακόμα και οι φθηνότεροι να είμαστε λόγω των επιδοτήσεων (κεφαλαιώδες για τον καταναλωτή αλλά εδώ, πέραν του ότι οι επιδοτήσεις δεν καλύπτουν τους πάντες, αναφερόμαστε σε κάτι άλλο) δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να ανησυχούμε όταν στη χονδρική έχουμε αυτή την αρνητική πρωτιά. Φταίει το σύστημα; Φταίει η δομή της αγοράς; Φταίνε οι πρακτικές των συμμετεχόντων; Για τόσα και τόσα ανατίθενται μελέτες επί μελετών. Μήπως πρέπει να μελετηθεί διεξοδικά και η ηλεκτρική μας αγορά στο σύνολό της;

Δεν ξέρω αν θυμάστε ότι το Νοέμβριο παρουσιάστηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο σχέδιο νόμου για τη βελτίωση της διαχείρισης των υδάτων και των αστικών αποβλήτων, με την επέκταση των αρμοδιοτήτων της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας ως προς τις υπηρεσίες αυτές. Τότε δεν είχαν δοθεί λεπτομέρειες για το θέμα, αλλά σιγά σιγά πλησιάζει η ώρα που το νομοσχέδιο θα δοθεί σε διαβούλευση. Γιατί το αναφέρω; Διότι βλέπω μια ανησυχία στην οδό Πειραιώς και θα έλεγα ότι δεν είναι χωρίς λόγο...

Η νέα Ρυθμιστική Αρχή είναι βέβαιον ότι θα έχει αύξηση μελών ώστε να εμπλουτιστεί με στελέχη κατάλληλα για τους δύο καινούργιους τομείς (ύδατα και απόβλητα),  αλλά δεν νομίζω ότι η Ολομέλεια θα τριπλασιαστεί. Αυτό σημαίνει πιθανότατα ότι κάποιοι εκ των 6 σημερινών μελών (αφήνω έξω τον πρόεδρο), θα δούν τη θητεία τους να λήγει πριν τη... λήξη της. Αν λογαριάσει κανείς και το γεγονός ότι η Αρχή ανασυγκροτείται και συνεπώς υπάρχει ακόμα και η δυνατότητα να επαναπροκηρυχθούν όλες οι θέσεις, τότε γίνεται απολύτως κατανοητό γιατί υπάρχει η ανησυχία για την οποία σας μίλησα...

Το μάθαμε κάπως αργά, αλλά έστω και τώρα να το σημειώσουμε: Ως International Manager of the Year 2022 βραβεύθηκε ο Δρ Άλεξ Παπαλεξόπουλος, CEO & Ιδρυτής, ECCO International, Inc, ένας άνθρωπος γνωστός στον τομέα της ενέργειας στη χώρα μας και βέβαια πολύ γνωστός και στους αναγνώστες του energypress καθώς πολλές φορές έχετε διαβάσει άρθρα του, συνεντεύξεις κ.λπ. Η λαμπρή τελετή απονομής στους νικητές του πιο καταξιωμένου βραβείου της ελληνικής επιχειρηματικής κοινότητας πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 13 Δεκεμβρίου, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Συγχαρητήρια!

Όπως ξέρετε, το 2022 ο ΣΕΦ, ο Σύνδεσμος Εταιρειών Φωτοβολταϊκών, έγινε 20 ετών. Αντί λοιπόν να κάνει ετήσιο απολογισμό, με το τέλος της χρονιάς έκανε ένα συνοπτικό απολογισμό 20ετίας... Από τις 5-6 εταιρείες του 2002 που προσπαθούσαν να επιβιώσουν σε μια αγορά ολίγων εκατοντάδων κιλοβάτ, έως το 2022 που ο κλάδος εγκατέστησε 1,34 Γιγαβάτ φωτοβολταϊκών.

Δείτε εδώ το μικρό βίντεο που συνοψίζει την 20χρονη πορεία του ΣΕΦ.

Ήμουν παρών στις 22 Νοεμβρίου στο 5ο Athens Investment Forum και θυμάμαι ότι οι περισσότεροι έδειξαν κάποια δυσπιστία όταν ο Κωνσταντίνος Ξιφαράς της ΔΕΠΑ Εμπορίας απάντησε σε σχετική ερώτηση ότι «βλέπει» μια τιμή αερίου από τα 80 ευρώ τη μεγαβατώρα μέχρι τα 120 ευρώ για το επόμενο εξάμηνο -οκτάμηνο με βάση τα έως εκείνη τη στιγμή δεδομένα. Η πρόβλεψη φαίνεται ότι επιβεβαιώνεται και με το παραπάνω, με τις τιμές να κινούνται τώρα σε επίπεδα λίγο πάνω από τα 80 ευρώ. Έχω διαπιστώσει ότι γενικά πέφτει μέσα στις εκτιμήσεις του ο Ξιφαράς και προφανώς δεν είναι μάντης, απλά παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και τις αγορές, σε διεθνές επίπεδο, πράγμα που του δίνει τη δυνατότητα να βλέπει τις τάσεις.

Με την ευκαιρία, και επειδή ανέτρεξα στο βίντεο της εκδήλωσης, καταγράφω και τα υπόλοιπα που είπε ο CEO της ΔΕΠΑ Εμπορίας ερωτώμενος σχετικά με το που στηρίζει τις εκτιμήσεις του:

«Είναι γεγονός ότι κάθε μήνας που περνάει η τιμή του φυσικού αερίου πέφτει κατά 10-15%. Προφανώς οι καλές καιρικές συνθήκες παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο. Ακόμα, η υψηλή αποθήκευση που είναι αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη  στο 95-97%. Επίσης το γεγονός ότι η Ασία δεν έχει πάρει μπρος ως οικονομία και ειδικά η Κίνα λόγω των αυστηρών μέτρων που ακόμα συντηρεί λόγω Covid. Μάλιστα και εκεί η αποθήκευση είναι σε ιστορικά υψηλά κοντά στο 99%. Άρα υπάρχει μία περίσσεια lng αυτή τη στιγμή που κινείται γύρω από την Ευρώπη. Αυτό, παράλληλα με τη ζήτηση που υπάρχει σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης για να παρθούν κάποια μέτρα πάνω στους κόμβους όπως είναι το TTF, πιέζει τις τιμές προς τα κάτω. Είναι δεδομένο ότι όσο μπαίνουμε στη χειμερινή περίοδο θα δούμε καταρχήν τις αποθήκες σιγά-σιγά να αδειάζουν και επίσης θα υπάρξει μεγαλύτερη κατανάλωση. Με τη νέα περίοδο μετά το Μάρτιο που θα πρέπει να ξαναγεμίσουν οι αποθήκες είναι πολύ πιθανό να δούμε τις τιμές να ανεβαίνουν».

Και σχετικά με το μελλοντικό ρόλο του αερίου: «Επειδή το αέριο έχει δαιμονοποιηθεί τον τελευταίο χρόνο λόγω της αυξημένης τιμής, πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι μέχρι τώρα ήταν από τα πιο πράσινα ορυκτά καύσιμα και είναι ακόμα. Επιπλέον ήταν το πιο φθηνό. Η  ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας στήθηκε πάνω στην ανταγωνιστικότητα του αερίου. Όλες οι βιομηχανίες είχαν φθηνή ενέργεια λόγω του χαμηλού κόστους. Και βέβαια θεωρώ δεδομένο ότι το αέριο μετά το 2026-2027 θα επανέλθει σε ιστορικά χαμηλές τιμές. Γιατί και η διείσδυση των ΑΠΕ σε όλη την Ευρώπη θα είναι πολύ μεγαλύτερη και πολύ πιο έντονη και παράλληλα θα έχουμε τη χρήση του υδρογόνου. Επομένως το αέριο θα έχει εξισορροπητικό ρόλο για τα επόμενα 15-20 χρόνια, θα είναι αρκετά χαμηλά και θα είναι ανταγωνιστικό. Είναι δεδομένο αυτό. Νομίζω ότι η φωτογραφία της στιγμής αδικεί το αέριο».