Παρουσιάστηκε το σχέδιο νόμου για τους Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών - Τι προβλέπεται για τις περιοχές NATURA

Συνέντευξη Τύπου παραχώρησε σήμερα ο Αν. ΥΠΕΝ, Σωκράτης Φάμελλου, με θέμα το υπό κατάθεση στη Βουλή νομοσχέδιο για τους Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών. 

(Δείτε την παρουσίαση που έγινε στη συνέντευξη τύπου στο συνοδευτικό αρχείο)

Το σχέδιο νόμου παράχθηκε στο πλαίσιο των εργασιών δωδεκαμελούς Ομάδας Εργασίας, στην οποία συμμετείχαν στελέχη του γραφείου του Αν. Υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας, του γραφείου της Γενικής Γραμματέως του ΥΠΕΝ, του Τμήματος Βιοποικιλότητας και Προστατευόμενων Περιοχών του ΥΠΕΝ, του Τμήματος Δασικών Προστατευόμενων Περιοχών και Δασικής Αναψυχής της Γεν. Διεύθυνσης Ανάπτυξης & Προστασίας Δασών & Αγροπεριβάλλοντος (ΥΠΕΝ), της Επιτροπής Φύση 2000, των περιβαλλοντικών ΜΚΟ, του δικτύου των προέδρων των ΔΣ των Φορέων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών, του Πανελλαδικού Συλλόγου Εργαζομένων ΦΔΠΠ «Ελληνική Φύση» και δύο ειδικοί επιστήμονες. Η ομάδα εργασίας συνεδρίασε πέντε φορές στο διάστημα Ιουλίου – Νοεμβρίου 2017.

Το σχέδιο νόμου τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στο διάστημα 13-22 Νοεμβρίου 2017, έλαβε 504 σχόλια από 231 σχολιαστές και επιπλέον σχόλια από υπηρεσίες και φορείς. Στη συνέχεια έγινε νομοτεχνική επεξεργασία σε συνεργασία με την ΚΕΝΕ και τη Γενική Γραμματεία της Κυβέρνησης, καθώς και με τα συναρμόδια Υπουργεία.

Με το σχέδιο νόμου προβλέπεται η κάλυψη του συνόλου των περιοχών του δικτύου Natura 2000 της χώρας (445 από τις 446 περιοχές, δηλαδή 99,78% του συνόλου των περιοχών) με ενιαίο τρόπο, με την ένταξή τους στη χωρική αρμοδιότητα ΦΔΠΠ μέσω:

(α) της επέκτασης των περιοχών ευθύνης των υφιστάμενων 28 ΦΔΠΠ, βάσει προτάσεων που κατέθεσαν οι ίδιοι οι ΦΔΠΠ μετά από συνεργασίες με το γραφείο της Γ.Γ. του ΥΠΕΝ και του γραφείου του Αν. Υπ. ΠΕΝ (από τον Ιανουάριο έως και τον Απρίλιο του 2017), και

(β) της ίδρυσης οκτώ (8) νέων ΦΔΠΠ για μεγάλες γεωγραφικές ενότητες που μέχρι σήμερα δεν καλύπτονται από τους υφιστάμενους 28 ΦΔΠΠ.

Η μόνη περιοχή που προς το παρόν δεν εντάσσεται σε ΦΔΠΠ είναι η χερσόνησος του Άθωνος, για την οποία – σε συνεννόηση με το ΥΠΕΞ – στην παρ. 6 του άρθρου 3 του παρόντος σχεδίου νόμου αναφέρεται ότι «Κάθε σχετικό θέμα με την προστασία, διαχείριση και παρακολούθηση της προστατευόμενης περιοχής του δικτύου Natura 2000 με κωδικό GR1270003 (Χερσόνησος Άθω) ρυθμίζεται από τα προβλεπόμενα στις διατάξεις του άρθρου 105 του Συντάγματος και του Καταστατικού Χάρτη του Αγίου Όρους».

Οι ΦΔΠΠ είναι νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (ΝΠΙΔ), εποπτευόμενα από το ΥΠΕΝ. Η δράση τους είναι κοινωφελούς και μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και το έργο τους είναι η διοίκηση και διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών, με έμφαση στα προστατευτέα αντικείμενα των προαναφερθέντων δύο Ευρωπαϊκών Οδηγιών, στοιχείων και συνόλων της φύσης και του τοπίου. Για τη λειτουργία τους συνεργάζονται με τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες και βασίζονται στην τοπική διαβούλευση.

Συνοπτικά, με το σχέδιο νόμου:

• ρυθμίζεται η χωρική αρμοδιότητα των ΦΔΠΠ στις 445 από τις 446 περιοχές του δικτύου Natura 2000 της χώρας,
• συγκροτούνται μικρότερα και αποδοτικότερα σχήματα διοίκησης (επταμελή ΔΣ),
• δίνεται η δυνατότητα σύστασης άμισθων συμβουλευτικών επιτροπών για την υποβοήθηση του έργου των ΔΣ και των ΦΔΠΠ συνολικά,
• επικαιροποιείται το έργο των ΦΔΠΠ και οι αρμοδιότητες των διοικητικών τους συμβουλίων, με έμφαση στα ζητήματα τοπικής ανάπτυξης και διαβούλευσης, παράλληλα με την περιβαλλοντική προστασία και διαχείριση,
• συνεχίζεται η απασχόληση των υφιστάμενων εργαζομένων των ΦΔΠΠ, με παράταση των συμβάσεών τους μέχρι την ανάρτηση οριστικών πινάκων προσληπτέων μέσω διαγωνισμών του ΑΣΕΠ για οκτάμηνες συμβάσεις (εντός του 2018, έτος για το οποίο ισχύουν περιορισμοί στις προσλήψεις και δεν είναι δυνατό να λάβουν χώρα διαγωνισμοί του ΑΣΕΠ για συμβάσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου),
• προβλέπονται οι πόροι των ΦΔΠΠ, με ειδικές αναφορές σε πιστώσεις που εγγράφονται στον τακτικό προϋπολογισμό του ΥΠΕΝ για πρώτη φορά στα χρονικά,
• τίθενται διαδικασίες αξιολόγησης του προσωπικού και του έργου των ΦΔΠΠ συνολικά, σε ετήσια βάση, και
• ρυθμίζονται εκκρεμότητες επί οργανωτικών ζητημάτων και επί της  λειτουργίας των ΦΔΠΠ (σχετικά με το ωράριο λειτουργίας, την κάλυψη οδοιπορικών, εξόδων για καύσιμα κ.ά.).

nat1.jpg

Η ορθή εκτέλεση των λειτουργιών της διοίκησης και διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών και η αποτελεσματική προστασία της βιοποικιλότητας αποτελούν υποχρέωση της χώρας βάσει του Συντάγματος και της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας, συγκεκριμένα των Οδηγιών 92/43/ΕΟΚ για τους οικοτόπους και την άγρια πανίδα (πλην άγριων πτηνών) και 2009/147/ΕΚ για τα άγρια πτηνά.

Από την εφαρμογή των δύο αυτών Οδηγιών προκύπτει ο κατάλογος των προστατευτέων αντικειμένων της χώρας και καθορίζονται οι Ειδικές Ζώνες Διατήρησης (ΕΖΔ, που βασίζονται στην Οδηγία 92/43/ΕΟΚ) και οι Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ, που βασίζονται στην Οδηγία 2009/147/ΕΚ). Μαζί, οι ΕΖΔ και οι ΖΕΠ συνθέτουν τον χάρτη των προστατευόμενων περιοχών του Δικτύου Natura (Φύση) 2000 κάθε χώρας μέλους της Ε.Ε. Στη χώρα μας ο κατάλογος των περιοχών του Δικτύου Natura 2000 περιελάμβανε μέχρι πρόσφατα 419 περιοχές (ν. 3937/2011 (Α’ 60)), αριθμός που αυξήθηκε σε 446 με την ένταξη νέων περιοχών (κυρίως θαλάσσιων) και τη διεύρυνση των ορίων υφιστάμενων περιοχών με την ΚΥΑ 50743/2017 (Β’ 4432) με τίτλο «Αναθεώρηση εθνικού καταλόγου περιοχών του Ευρωπαϊκού Οικολογικού Δικτύου Natura 2000» (15/12/2017). Με αυτά τα δεδομένα η χώρα μας είναι στις πρώτες θέσεις μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε. με κάλυψη του Δικτύου κατά 27,9% και 22,3% στο σύνολο της χερσαίας και θαλάσσιας έκτασης της χώρας αντίστοιχα (από 27,7% και 6,12% αντίστοιχα που ήταν μέχρι την υπογραφή της παραπάνω ΚΥΑ).

Για τις ΕΖΔ η χώρα μας βρίσκεται στη φάση της Αιτιολογημένης Γνώμης για υποχρεώσεις που έπρεπε να είχαν καλυφθεί από το καλοκαίρι του 2012, ενώ για τις ΖΕΠ έχει ξεκινήσει διαδικασία EU Pilot. Συνεπώς, ο παρών νόμος αποτελεί, μεταξύ άλλων, μέρος των ενεργειών του ΥΠΕΝ για την εκπλήρωση των ευρωπαϊκών υποχρεώσεων της χώρας και για την αποφυγή επιβολής προστίμων στο πλαίσιο των παραπάνω διαδικασιών.

Μέχρι σήμερα η διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών της χώρας αντιμετωπίστηκε αποσπασματικά και με συνεχείς διαδικασίες εκκίνησης και επανεκκίνησης της λειτουργίας των ΦΔΠΠ μέσω χρηματοδοτήσεων από προγράμματα και μόνο. Από νομικής άποψης, οι διατάξεις που αφορούσαν τους ΦΔΠΠ βρίσκονταν σε διάφορα νομοθετήματα και, συγκεκριμένα, σε άρθρα διαφόρων νόμων, όπως οι ν. 1650/1986 (ΦΕΚ Α’ 160), 2742/1999 (ΦΕΚ Α’ 207), 3044/2002 (ΦΕΚ Α’ 197), 3937/2011 (ΦΕΚ Α’ 60) και 4109/2013 (ΦΕΚ Α’ 16). Για πρώτη φορά το μείζον αυτό θέμα αποτελεί αντικείμενο ενός νόμου και μάλιστα

• με τρόπο που αναγνωρίζει και αναδεικνύει τη σημασία του θεσμού των Φορέων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών (ΦΔΠΠ) ως μέσο για την ολοκληρωμένη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών της χώρας,
• με στόχο τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και την προστασία του εθνικού φυσικού κεφαλαίου στο σύνολο των περιοχών του Δικτύου Natura, και
• με σκοπό τη σύνδεση των προστατευτέων αντικειμένων κάθε προστατευόμενης περιοχής με τη βιώσιμη ανάπτυξη, ένα απόθεμα που μέχρι σήμερα δεν έχει αναδειχθεί και αξιοποιηθεί στο πλήρες δυναμικό του.

Φάμελλος: Οι Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών βασικό εργαλείο διαχείρισης του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας

Αυτό δήλωσε ο Αν. ΥΠΕΝ, Σωκράτης Φάμελλος, στη σημερινή συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε στο ΥΠΕΝ, με αφορμή την επικείμενη κατάθεση στη Βουλή του νομοσχεδίου για τους Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών (ΦΔΠΠ). Όπως ανέφερε, "η χώρα ανεβαίνει βαθμίδες στον χάρτη των ευρωπαϊκών περιβαλλοντικών πολιτικών», προσθέτοντας ότι με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο, αλλά και με την πρόσφατη Υπουργική Απόφαση για τη διεύρυνση των προστατευόμενων περιοχών του Δικτύου Natura ξεκαθαρίζει απολύτως το θέμα της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος στη χώρα μας.

"Έως σήμερα, η Ελλάδα επεδείκνυε αποσπασματικές λύσεις στο πεδίο της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος. Με το υπό κατάθεση νομοσχέδιο, το επίπεδο κύρωσης προστατευόμενων περιοχών φτάνει στο 100%", ενώ τόνισε το γεγονός ότι  στο παρελθόν ουδέποτε διατέθηκε χρηματοδότηση από τον τακτικό προϋπολογισμό της χώρας για τα θέματα φυσικού περιβάλλοντος.

"Το ΥΠΕΝ έχει πλέον καθορίσει όλες τις προστατευόμενες περιοχές στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων και των θαλάσσιων περιοχών,  αποφεύγοντας πρόστιμα από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, με δεδομένο ότι η χώρα ήταν ήδη στο στάδιο των προειδοποιητικών επιστολών. Όλες αυτές οι περιοχές εντάσσονται πια σε ΦΔΠΠ, στους οποίους ανατίθενται συγκεκριμένες αρμοδιότητες".

Ο Αν. ΥΠΕΝ ενημέρωσε ότι το προσεχές διάστημα ξεκινά η εκπόνηση των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών που θα συνοδεύονται από σχέδια Προεδρικών Διαταγμάτων για τις χρήσεις γης και Σχέδια Διαχείρισης των Προστατευόμενων Περιοχών. "Οριοθετούμε τις προστατευόμενες περιοχές της χώρας, τις μετατρέπουμε σε αναπτυξιακό εργαλείο, ικανοποιούμε ευρωπαϊκές υποχρεώσεις και δημιουργούμε εν τέλει Φορείς στους οποίους συμμετέχει σε μεγάλο βαθμό η τοπική κοινωνία, ενισχύοντας την τοπική οικονομία», είπε χαρακτηριστικά.

Επίσης, επεσήμανε τη σπουδαιότητα που έχει για το ΥΠΕΝ ο τομέας της φύσης και της βιοποικιλότητας, όπως αποδεικνύεται μέσα από πέντε παρεμβάσεις: την αλλαγή του οργανογράμματος στο ΥΠΕΝ και τη δημιουργία της σχετικής Διεύθυνσης, την έγκριση του προγράμματος LIFE IP, του πρώτου ολοκληρωμένου προγράμματος για την Ελλάδα στον τομέα της Φύσης και Βιοποικιλότητας ύψους 17 εκ.ευρώ, την ολοκλήρωση και κύρωση του καταλόγου χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών του δικτύου Natura όλης της χώρας, ικανοποιώντας μεταξύ άλλων και σημαντικές υποχρεώσεις της χώρας, και βέβαια το νέο νομοσχέδιο για τους ΦΔΠΠ.

"Πριν από την έκδοση της σχετικής ΚΥΑ οι προστατευόμενες περιοχές του Δικτύου NATURA 2000 ανέρχονταν σε 419. Σήμερα ανέρχονται στις 446. Παλαιότερα, οργανωμένες με Φορέα-ΦΔΠΠ ήταν οι 89, πλέον οι Φορείς θα καλύψουν όλες τις περιοχές Natura 2000, με την αξιοποίηση των υφιστάμενων και τη δημιουργία 8 νέων φορέων. Με βάση τις νομοθετικές προβλέψεις, οι παλαιοί Φορείς καλύπτουν το 65,6% της χώρας, ενώ οι νέοι Φορείς θα καλύψουν το υπόλοιπο 34,2%. Συνολικά, σε καθεστώς προστασίας εντάσσεται το 99,8% των περιοχών, ενώ το 0,2% αφορά στη χερσαία περιοχή του Αγίου Όρους για την οποία υπάρχει πρόβλεψη, σε συνεργασία με το ΥΠΕΞ και την Ιερά Κοινότητα", συμπλήρωσε.

Επίσης, "το Δίκτυο NATURA της χώρας κάλυπτε το 27,7% της χερσαίας έκτασής της, ενώ πλέον αυξάνεται κατά 0,2%, φθάνοντας στο 27,9%. Αντίστοιχα, οι θαλάσσιες περιοχές προστασίας ανέρχονται στο 22,3% από το 6,12% που ήταν μέχρι τα μέσα Δεκεμβρίου 2017, όταν και εκδόθηκε σε ΦΕΚ η σχετική ΚΥΑ".

Επίσης, σε  φάση ολοκλήρωσης βρίσκεται και η διαδικασία αξιολόγησης των υποψηφίων αναδόχων για τις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες όλων των περιοχών του δικτύου Natura 2000, προκειμένου η χώρα να έχει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο χρήσεων γης, με προϋπολογισμό ύψους 17,5 εκατομμυρίων ευρώ, και βέβαια προβλέπονται επιπλέον πόροι από το ΥΜΕΠΕΡΑΑ για καινοτόμες δράσεις και δράσεις προστασίας, που θα υλοποιηθούν με το νέο νομοσχέδιο, καθώς επίσης και τη στήριξη σύστασης των οκτώ νέων ΦΔΠΠ. Σημειώνεται ότι οι οκτώ νέοι ΦΔΠΠ θα καλύψουν τις εξής γεωγραφικές ενότητες: Βόρας – Πάικο – Βέρμιο, Δυτική Μακεδονία, Κορινθιακός Κόλπος, Εύβοια, Νότια Πελοπόννησος – Κύθηρα, Κυκλάδες, Βόρειο Αιγαίο και Κεντρική και Ανατολική Κρήτη.

Τέλος, ο Αν. ΥΠΕΝ έκανε λόγο για τους 360 εργαζόμενους στους ΦΔΠΠ σημειώνοντας ότι για το 2018 - έτος κατά το οποίο ισχύουν αυστηροί δημοσιονομικοί περιορισμοί στις προσλήψεις - προβλέπονται 8μηνες συμβάσεις, ενώ το 2019 θα γίνει προκήρυξη θέσεων αορίστου χρόνου. Μέσω του νομοσχεδίου προβλέπεται ο προγραμματισμός και η αξιολόγηση των Φορέων και του προσωπικού, ενώ στα 7μελή Διοικητικά Συμβούλια των ΦΔΠΠ θα υπάρχουν 4 μέλη από τις τοπικές κοινωνίες, ενώ υπάρχουν λύσεις και σε μια σειρά λειτουργικά ζητήματα των ΦΔΠΠ που είχαν εντοπιστεί.

«Η διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος είναι απαραίτητη για τη δίκαιη ανάπτυξη και την παραγωγική ανασυγκρότηση», κατέληξε ο Σωκράτης Φάμελλος αναφέροντας ως παράδειγμα τη διαχείριση του Θερμαϊκού Κόλπου, όπου τις δράσεις του συγκεκριμένου Φορέα του Θερμαϊκού Κόλπου θα υποστηρίζει Ειδική Συμβουλευτική Επιτροπή, με εκπροσώπους όλων των αρμόδιων τοπικών φορέων, εφαρμόζοντας έτσι την Ατζέντα 2000 για τα Τοπικά Σύμφωνα για την βιώσιμη επίλυση μεγάλων περιβαλλοντικών προβλημάτων.  «Έτσι,  επιλύονται σημαντικά προβλήματα και καθυστερήσεις για το περιβάλλον και τη χώρα και υλοποιούμε ριζοσπαστικές και τομές στη διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος. Το περιβάλλον δεν είναι τροχοπέδη της ανάπτυξης, αλλά τροφοδότης της ανάπτυξης».

Οι διατάξεις του σχεδίου νόμου κατ’ άρθρο

Στο Άρθρο 1 (Νομική μορφή φορέων διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών) του Σχεδίου Νόμου αποτυπώνεται η νομική μορφή των ΦΔΠΠ, οι οποίοι είναι ΝΠΙΔ εποπτευόμενα από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Στο Άρθρο 2 (Φορείς διαχείρισης και χωρική αρμοδιότητα), παρ. 1 και 2, αναφέρονται οι υφιστάμενοι 28 ΦΔΠΠ και οι νεοϊδρυόμενοι οκτώ (8) ΦΔΠΠ με λεπτομέρειες επί των ορίων των περιοχών ευθύνης τους, οι οποίες αποτυπώνονται για κάθε ΦΔΠΠ στον πίνακα του Παραρτήματος Ι και στους χάρτες του Παραρτήματος ΙΙ που συνοδεύουν το παρόν σχέδιο νόμου.

Στην παρ. 3 παρουσιάζονται οι 25 ΦΔΠΠ που ιδρύθηκαν με το ν. 2742/1999, όπως ισχύει, και οι τρεις (3) που συστάθηκαν με Π.Δ. (Σχινιά-Μαραθώνα, Ζακύνθου, Τζουμέρκων), με αλλαγές στις ονομασίες τους, όπου υπάρχουν, λόγω διεύρυνσης των περιοχών ευθύνης τους. Συγκεκριμένα, οι 25 από αυτούς τους 28 ΦΔΠΠ εμφανίζονται με διευρυμένη χωρική αρμοδιότητα, βάσει επιστημονικών, φυσιογραφικών και διοικητικών και άλλων κριτηρίων, αλλά και προτάσεων των ίδιων των ΦΔΠΠ, που κατατέθηκαν στις αρχές του έτους 2017 στο ΥΠΕΝ μετά από σχετική αλληλογραφία και συνεργασίες μεταξύ γειτονικών ΦΔΠΠ.

Ο ΦΔΠΠ Δέλτα Έβρου και Σαμοθράκης έχει χωρική αρμοδιότητα επί επτά (7) περιοχών του Δικτύου με σημαντική διεύρυνση στο Νότιο δασικό σύμπλεγμα Έβρου, στη θαλάσσια περιοχή της Θράκης και στη Σαμοθράκη.

Ο ΦΔ Εθνικού Πάρκου Δάσους Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου αναλαμβάνει συνολικά επτά (7) περιοχές του Δικτύου καλύπτοντας τα υπόλοιπα ποτάμια και δασικά οικοσυστήματα του νομού Έβρου (σε σχέση με τον ΦΔΠΠ Δέλτα Έβρου και Σαμοθράκης).

Ο ΦΔ Λίμνης Κερκίνης έχει χωρική ευθύνη σε 13 συνολικά περιοχές, πέντε (5) από τις οποίες μοιράζεται με τον ΦΔ Οροσειράς Ροδόπης ακολουθώντας τα διοικητικά όρια των Περιφερειών Κεντρικής Μακεδονίας και Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης αντίστοιχα βάσει συνεννόησης των δύο αυτών ΦΔΠΠ μεταξύ τους.

Ο ΦΔ Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου – Ακαρνανικών Ορέων επεκτείνεται επίσης, ως προς την αρχική χωρική του αρμοδιότητα, και είναι υπεύθυνος για 11 συνολικά περιοχές του Δικτύου, μεταξύ των οποίων η λίμνη Αμβρακία και το όρος Τσέρεκας (Ακαρνανικά Όρη).

Ο ΦΔΠΠ Θερμαϊκού Κόλπου αποτελεί την μετεξέλιξη του ΦΔ Δέλτα Αξιού – Λουδία – Αλιάκμονα, μιας πολύ σημαντικής προστατευόμενης περιοχής που φιλοξενεί πληθώρα παραγωγικών δραστηριοτήτων και γειτνιάζει με τον αστικό ιστό της Θεσσαλονίκης. Στη χωρική ευθύνη του φορέα περιλαμβάνονται 15 περιοχές του Δικτύου Natura 2000, μεταξύ των οποίων και προστατευόμενες περιοχές της χερσονήσου της Κασσάνδρας, καθώς επίσης και μια σημαντική θαλάσσια περιοχή (μη ενταγμένη στο Δίκτυο Natura 2000), που περιλαμβάνει τον Θερμαϊκό Κόλπο (από τη γραμμή αιγιαλού) και ορίζεται προς νότο από την ευθεία που ενώνει το νοτιότερο άκρο της περιοχής με κωδικό GR1250004 (Αλυκή Κίτρους – Ευρύτερη περιοχή) με το νοτιότερο άκρο της περιοχής με κωδικό GR1220012 (Λιμνοθάλασσα Επανωμής και θαλάσσια παράκτια ζώνη).

Ο ΦΔ Κορώνειας – Βόλβης – Χαλκιδικής επεκτείνεται επίσης, πλην των δύο λιμνών και των γειτονικών προστατευόμενων περιοχών, και στη χερσόνησο της Χαλκιδικής και στη θαλάσσια ζώνη που περιβάλλει τη χερσόνησο του Άθωνος και περιλαμβάνει συνολικά 12 περιοχές του Δικτύου.

Ο ΦΔ Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Αλοννήσου – Βορείων Σποράδων αναλαμβάνει επίσης γειτονικές θαλάσσιες και νησιωτικές προστατευόμενες περιοχές σε σχέση με την αρχική του έκταση, και στη χωρική του ευθύνη περιλαμβάνονται πλέον τέσσερεις (4) περιοχές του Δικτύου.

Ο ΦΔ Δέλτα Νέστου – Βιστωνίδας – Ισμαρίδας και Θάσου καλύπτει 14 περιοχές του Δικτύου, περιλαμβανομένων των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της Θάσου, των Στενών του Νέστου, του αισθητικού δάσους του Νέστου και του ποταμού Φιλιούρη.

Σημαντική είναι και η αύξηση της χωρικής αρμοδιότητας του ΦΔ Πάρνωνα, Μουστού, Μαινάλου και Μονεμβασίας, η οποία πλέον περιλαμβάνει 14 περιοχές του Δικτύου, μεταξύ των οποίων το όρος Μαίναλο, η λίμνη Στυμφαλία και οι εκβολές του Ευρώτα με τη θαλάσσια περιοχή του Λακωνικού Κόλπου.

Ο ΦΔ Αμβρακικού Κόλπου – Λευκάδας επεκτείνει τη χωρική του αρμοδιότητα σε σύνολο επτά (7) περιοχών του Δικτύου μεταξύ των οποίων δυο ιδιαίτερα εκτεταμένες θαλάσσιες περιοχές (α) το Εσωτερικό Αρχιπέλαγος Ιονίου, που ήταν ήδη ενταγμένο στο Δίκτυο, και (β) τη θαλάσσια περιοχή του Αμβρακικού Κόλπου, που πρόσφατα εντάχθηκε στο Δίκτυο.

Ο ΦΔ Υγροτόπων Κοτυχίου – Στροφυλιάς και Κυπαρισσιακού Κόλπου επεκτείνεται επίσης σε σχέση με την αρχική του χωρική αρμοδιότητα καλύπτοντας συνολικά 11 περιοχές του Δικτύου, μεταξύ των οποίων το σύνολο του Κυπαρισσιακού Κόλπου, που αποτελεί το σημαντικότερο αναπαραγωγικό ενδιαίτημα της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta τα τελευταία χρόνια.

O ΦΔ Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου αναλαμβάνει συνολικά 12 περιοχές του Δικτύου (τρεις από τις οποίες μοιράζεται γεωγραφικά με τους ΦΔ Παμβώτιδας και Τζουμέρκων), στο σύνολο τους με σημαντικά ορεινά δασικά οικοσυστήματα.

Ο ΦΔ Εθνικού Δρυμού Αίνου επεκτείνεται, ως προς την αρχική του χωρική αρμοδιότητα, και σε άλλες περιοχές της νήσου, αλλά και στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κεφαλονιάς – Ιθάκης (έξι (6) περιοχές του Δικτύου συνολικά).

Ο ΦΔ Εθνικού Δρυμού Ολύμπου αναλαμβάνει συνολικά πέντε (5) περιοχές του Δικτύου (Όλυμπος, όρος Τίταρος, Πιέρια όρη, Κάτω Όλυμπος – Καλλιπεύκη, όρος Γοδαμάνι και κοιλάδα Ροδιάς).

Ο ΦΔ Εθνικού Δρυμού Σαμαριάς – Δυτικής Κρήτης αναλαμβάνει το σύνολο των περιοχών του Δικτύου που εμπίπτουν εξ’ ολοκλήρου ή κατά το μεγαλύτερο μέρος τους στο νομό Χανίων (23 περιοχές), μεταξύ των οποίων και η πρόσφατα ενταχθείσα στο Δίκτυο θαλάσσια περιοχή Δυτικής και Νοτιοδυτικής Κρήτης έκτασης 164.200 εκταρίων, που αποτελεί σημαντικό ενδιαίτημα, μεταξύ άλλων σημαντικών ειδών, για τους φυσητήρες της Μεσογείου.

Ο ΦΔ Εθνικού Δρυμού Παρνασσού επεκτείνεται, ως προς την αρχική του χωρική αρμοδιότητα, σε έξι (6) συνολικά περιοχές του Δικτύου, μεταξύ των οποίων τα Βαρδούσια όρη και το όρος Γκιώνα.

Ο ΦΔ Εθνικού Δρυμού Οίτης αναλαμβάνει οκτώ (8) συνολικά περιοχές του Δικτύου, μεταξύ των οποίων το όρος Τυμφρηστός (Βελούχι) το φαράγγι του Γοργοπόταμου και την κοιλάδα και εκβολές του Σπερχειού – Μαλιακός Κόλπος – Μεσοχώρι Σπερχειού.

Ο ΦΔ Προστατευόμενων Περιοχών Καλαμά – Αχέροντα – Κέρκυρας αναλαμβάνει 20 συνολικά περιοχές του Δικτύου, μεταξύ των οποίων και θαλάσσιες και νησιωτικές περιοχές από τα Διαπόντια νησιά στα βόρεια της Κέρκυρας έως και την Πρέβεζα. 

Ο ΦΔ Χελμού – Βουραϊκού επεκτείνεται, ως προς την αρχική του χωρική αρμοδιότητα, σε 12 συνολικά περιοχές του Δικτύου, στο σύνολό τους ορεινές με σημαντικά δασικά οικοσυστήματα.

Ο ΦΔ Οροσειράς Ροδόπης αναλαμβάνει συνολικά 12 ορεινές δασικές περιοχές του Δικτύου, πέντε (5) από τις οποίες μοιράζεται με το ΦΔ Λίμνης Κερκίνης βάσει των γεωγραφικών ορίων των αντίστοιχων Περιφερειών.

Ο ΦΔΠΠ Δωδεκανήσου αποτελεί την μετεξέλιξη του ΦΔ Καρπάθου – Σαρίας και στη χωρική του αρμοδιότητα περιέρχονται συνολικά 29 περιοχές του Δικτύου (27 που βρίσκονται στην Περιφερειακή Ενότητα Δωδεκανήσου συν δύο (2) που μοιράζεται με τον ΦΔΠΠ Κυκλάδων).

Σημαντική είναι και η αύξηση της χωρικής αρμοδιότητας του ΦΔ Κάρλας – Μαυροβουνίου – Κεφαλόβρυσου Βελεστίνου – Δέλτα Πηνειού, σε συνολικά 16 περιοχές του Δικτύου, που καλύπτουν γεωγραφικά την Ανατολική Θεσσαλία.

Αντίστοιχα, η χωρική αρμοδιότητα του ΦΔ Εθνικού Πάρκου Σχινιά – Μαραθώνα επεκτείνεται σε 12 συνολικά περιοχές του Δικτύου καλύπτοντας και τον Υμηττό και θαλάσσιες περιοχές του Νότιου Ευβοϊκού Κόλπου, της Βραυρώνας, του Σαρωνικού και της Μακρονήσου. 

Ο ΦΔ Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου επεκτείνεται, ως προς την αρχική του χωρική αρμοδιότητα, και στις δυτικές και βορειοανατολικές ακτές της νήσου, αλλά και στην προσφάτως θεσμοθετημένη θαλάσσια περιοχή των Στροφάδων (τέσσερις (4) περιοχές του Δικτύου συνολικά).

Ο ΦΔ Εθνικού Πάρκου Τζουμέρκων, Αγράφων και Μετεώρων καλύπτει το σύνολο των προστατευόμενων περιοχών της Ανατολικής Ηπείρου και της Δυτικής Θεσσαλίας (13 συνολικά, όλες ορεινές, κάποιες από τις οποίες φιλοξενούν τα τελευταία ζευγάρια του απειλούμενου με εξαφάνιση μικρού μεταναστευτικού γύπα με την κοινή ονομασία Ασπροπάρης).

Τρεις (3) ΦΔΠΠ, συγκεκριμένα της Πάρνηθας, της Παμβώτιδας και των Πρεσπών (όπου προστίθενται δύο νέες περιοχές του Δικτύου στην υφιστάμενη περιοχή ευθύνης του), διατηρούν την αρχική τους χωρική ευθύνη λόγω των ειδικών συνθηκών που ισχύουν σε αυτούς.

Έτσι, οι υφιστάμενοι 28 ΦΔΠΠ καλύπτουν συνολικά 294 από τις 446 περιοχές του Δικτύου Natura 2000 της χώρας (σχεδόν 66% του συνόλου / 65,92% ακριβώς).

Στην παρ. 4 αναφέρονται οι οκτώ (8) νεοϊδρυόμενοι ΦΔΠΠ με τις προσωρινές τους έδρες, οι οποίοι καλύπτουν συνολικά 151 από τις 446 περιοχές του Δικτύου Natura 2000 της χώρας (σχεδόν 34% του συνόλου / 33,86% ακριβώς).

Ο ΦΔΠΠ Βόρα – Πάικου – Βερμίου αναλαμβάνει 10 ορεινές περιοχές του Δικτύου με ιδιαίτερα δασικά οικοσυστήματα στην Κεντρική Μακεδονία. Οι δύο (2) περιοχές του όρους Βόρα που εμπίπτουν μερικώς και στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, μοιράζονται μεταξύ του συγκεκριμένου ΦΔΠΠ και του αναφερόμενου στην επόμενη παράγραφο για λόγους ορθής διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών ακολουθώντας τις αντίστοιχες υδρολογικές υπολεκάνες.

Ο ΦΔΠΠ Δυτικής Μακεδονίας αναλαμβάνει συνολικά 12 περιοχές του Δικτύου εκ των οποίων έξι (6) με σημαντικά ορεινά οικοσυστήματα και έξι (6) με υγροτοπικά (λίμνη Καστοριάς και το σύμπλεγμα των τεσσάρων λιμνών της περιοχής του Αμυνταίου Ζάζαρη – Χειμαδίτιδα – Πετρών – Βεγορίτιδα).

Ο Φορέας Διαχείρισης Κορινθιακού Κόλπου αναλαμβάνει έξι (6) συνολικά περιοχές του Δικτύου εκ των οποίων δύο (2) χερσαίες (όρη Γεράνεια και Ακροκόρινθος), τρεις (3) παράκτιες (Αλυκή Αιγίου, παραλιακή ζώνη από Ναύπακτο ως Ιτέα, και ευρύτερη περιοχή Γαλαξιδίου) και τη μεγάλη θαλάσσια έκταση του Κορινθιακού Κόλπου, που πρόσφατα εντάχθηκε στο Δίκτυο Natura 2000.

Ο ΦΔΠΠ Εύβοιας αναλαμβάνει συνολικά 16 περιοχές του Δικτύου με μεγάλη ποικιλία οικοσυστημάτων σε χερσαίες, παράκτιες, υγροτοπικές, νησιωτικές και θαλάσσιες εκτάσεις.

Ο ΦΔΠΠ Νότιας Πελοποννήσου – Κυθήρων   αναλαμβάνει επίσης συνολικά 16 περιοχές του Δικτύου με σημαντικά ορεινά, νησιωτικά, παράκτια, υγροτοπικά, και θαλάσσια οικοσυστήματα, αλλά και σπήλαια και μοναδικά τοπία (Νότια Μάνη).

Ο ΦΔΠΠ Κυκλάδων αναλαμβάνει συνολικά 36 περιοχές του Δικτύου σημαντικές για θαλάσσιους και χερσαίους τύπους οικοτόπων, θαλασσοπούλια, αλλά και άλλα σημαντικά είδη της άγριας πανίδας (δύο (2) περιοχές μοιράζεται με τον ΦΔΠΠ Δωδεκανήσου).

Ο ΦΔΠΠ Βορείου Αιγαίου αναλαμβάνει 29 περιοχές του Δικτύου στα μικρά και μεγάλα νησιά της Περιφέρειας, που επίσης διακρίνονται από μεγάλη ποικιλότητα οικοσυστημάτων.

Ο ΦΔΠΠ Κεντρικής και Ανατολικής Κρήτης αναλαμβάνει 31 σημαντικές περιοχές του Δικτύου στις Περιφερειακές Ενότητες Ρεθύμνου, Ηρακλείου και Λασιθίου με μεγάλες εκτάσεις και ποικιλομορφία οικοσυστημάτων (από θαλάσσια ως κορυφές βουνών μεγάλου υψομέτρου).

Σημειώνεται ότι κάποιοι από τους παραπάνω ΦΔΠΠ έχουν ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό περιοχών του Δικτύου, όπως για παράδειγμα ο ΦΔΠΠ Κυκλάδων, ο ΦΔΠΠ Βορείου Αιγαίου και ο ΦΔΠΠ Κεντρικής και Ανατολικής Κρήτης, στην πράξη όμως πολλές από αυτές τις περιοχές απαιτούν επόπτευση και παρακολούθηση μέσω επισκέψεων πεδίου και καταγραφών της βλάστησης, της χλωρίδας και της πανίδας ανά σχετικά αραιά χρονικά διαστήματα, και όχι ενεργό και συστηματική διαχείριση που θα επιβάρυνε σημαντικά το πρόγραμμα εργασιών των ΦΔΠΠ. 

Στην παρ. 5 περιλαμβάνεται διάταξη που δίνει τη δυνατότητα τροποποίησης των ορίων χωρικής αρμοδιότητας των ΦΔΠΠ με Προεδρικό Διάταγμα, προκειμένου να υπαχθούν στην διοίκηση και διαχείρισή τους και άλλες περιοχές, ανάλογα με τα προστατευτέα αντικείμενα και τις προτάσεις που θα προκύψουν από το τρέχον έργο του ΥΠΕΝ με το οποίο θα εκπονηθούν Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες για κάθε ομάδα περιοχών του Δικτύου Natura 2000 (446 περιοχές), που θα συνοδεύονται από Σχέδια Π.Δ. και Σχέδια Διαχείρισης.

Στο Άρθρο 3 (Έδρα και παραρτήματα των ΦΔΠΠ) ρυθμίζονται θέματα χωρικής αρμοδιότητας, έδρας και παραρτημάτων των ΦΔΠΠ. Ειδικότερα, στην παρ. 1 δίνεται εξουσιοδότηση στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας να καθορίζει τη μόνιμη έδρα των οκτώ νέων ΦΔΠΠ. Ο ορισμός της έδρας έχει πολύ μεγάλη σημασία για την εκτέλεση του έργου κάθε ΦΔΠΠ και την εύρυθμη λειτουργία του. Η εισήγηση για τον ορισμό της έδρας ανατίθεται στο Δ.Σ., διότι αυτό θα σταθμίσει για κάθε νέο φορέα ποια είναι η πιο κατάλληλη θέση για ορισμό της έδρας με βάση τα χωρικά όρια του ΦΔΠΠ και τις πιθανές συνεργασίες με φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης α’ και β’ βαθμού και άλλους οργανισμούς.

Στην παρ. 2 δίνεται εξουσιοδότηση στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας να μεταφέρει την έδρα όλων των ΦΔΠΠ με υπουργική απόφαση ύστερα από οικονομικά τεκμηριωμένη εισήγηση του οικείου Δ.Σ., λαμβανομένη με αυξημένη πλειοψηφία, προκειμένου να διασφαλιστεί η κατά το δυνατόν μεγαλύτερη συναίνεση μεταξύ των μελών του Δ.Σ. στην μεταφορά της έδρας. Η εισήγηση θα πρέπει να περιέχει και οικονομική τεκμηρίωση που θα πρέπει να περιλαμβάνει το κόστος μεταφοράς, τις λειτουργικές δαπάνες και τα συνολικά οφέλη (οικονομικά και μη) που προκύπτουν βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα για το έργο εκάστου ΦΔΠΠ.

Με την παρ. 3 δίνεται η δυνατότητα ίδρυσης παραρτημάτων, όπως αυτά ορίζονται στη φορολογική νομοθεσία, τα οποία ιδρύονται με υπουργική απόφαση, κατόπιν ειδικής εισηγήσεως του Δ.Σ. του ΦΔΠΠ, όπου υποχρεωτικά πρέπει να αναλύονται ο σκοπός της ίδρυσής  τους, το έργο που θα επιτελείται σε αυτά, η οικονομική βιωσιμότητά τους και το κόστος λειτουργίας τους. Η ίδρυση παραρτημάτων μπορεί να είναι αναγκαία λόγω της διεύρυνσης των χωρικών ορίων των ΦΔΠΠ και του ιδιαίτερα μεγάλου μεγέθους ορισμένων εξ’ αυτών, π.χ. του ΦΔΠΠ Κεντρικής και Ανατολικής Κρήτης.

Στην παρ. 4 προβλέπεται για πρώτη φορά η σύσταση ειδικής άμισθης συμβουλευτικής επιτροπής που θα συνδράμει το έργο του «Φορέα Διαχείρισης Θερμαϊκού Κόλπου» με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής. Σκοπός της επιτροπής αυτής είναι ο συντονισμός των δράσεων των αρμοδίων υπηρεσιών για την ολοκληρωμένη προστασία και διαχείριση του τόσο σημαντικού και ευπρόσβλητου σε κάθε είδους περιβαλλοντική ρύπανση και υποβάθμιση  ηπειρωτικού και θαλάσσιου χώρου του συγκεκριμένου φορέα, με δεδομένη τη θέση του και την περιβαλλοντική επιβάρυνση που υφίσταται συνεχώς από το διεθνές λιμάνι, τη βιομηχανική ζώνη και τον αστικό ιστό της Θεσσαλονίκης.

Με την παρ. 5 δίνεται η δυνατότητα ίδρυσης αντίστοιχων άμισθων συμβουλευτικών επιτροπών και στους υπόλοιπους ΦΔΠΠ, προκειμένου να ενισχυθεί το έργο τους.

Στο Άρθρο 4 (Αρμοδιότητα των ΦΔΠΠ) παρατίθενται αναλυτικά και με σαφήνεια οι αρμοδιότητες των ΦΔΠΠ. Πρωτεύον έργο των ΦΔΠΠ είναι η διατήρηση της βιοποικιλότητας και των συνδεόμενων με αυτή φυσικών πόρων με όρους βιώσιμης ανάπτυξης.

Ειδικότερα, έργο των ΦΔΠΠ αποτελεί η υλοποίηση και παρακολούθηση των σχεδίων διαχείρισης για την αειφορική διαχείριση και προστασία  του φυσικού κεφαλαίου του δικτύου Natura 2000, καθώς και το έργο της εποπτείας.

Επίσης, η ανάληψη δράσεων και η αξιοποίηση χρηματοδοτικών πόρων για την ήπια τοπική ανάπτυξη στις προστατευόμενες περιοχές, καθώς εκτιμάται ότι το συγκεκριμένο δυναμικό των περιοχών αυτών δεν έχει ακόμη αναδειχθεί και αξιοποιηθεί κατά το μέγιστο δυνατό τρόπο.

Με την ίδια διάταξη δίνεται και η δυνατότητα ίδρυσης και λειτουργίας κέντρων πληροφόρησης, τα οποία συμβάλλουν στην πληροφόρηση των επισκεπτών των προστατευόμενων περιοχών, την ευαισθητοποίησή τους ιδίως σε θέματα προστασίας περιβάλλοντος και τη συμμετοχή τους σε δράσεις σχετικές με τα προστατευτέα αντικείμενα.

Τέλος, οι ΦΔΠΠ οφείλουν να συνεργάζονται με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, την Επιτροπή «Φύση 2000», τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες και τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλους οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στο πεδίο δράσης τους για την εκπλήρωση του έργου τους.

Με το Άρθρο 5 (Διοικητικό Συμβούλιο των ΦΔΠΠ) ρυθμίζονται τα θέματα που αφορούν το Δ.Σ. εκάστου ΦΔΠΠ και θεσμοθετούνται επταμελή Δ.Σ., προκειμένου το ολιγομελές αυτό σχήμα να είναι πιο ευέλικτο και λειτουργικό στις αποφάσεις του, σε σχέση με τα παλαιότερα πολυπληθέστερα και δυσκίνητα Δ.Σ.

Δίνεται επίσης έμφαση στην πολύπλευρη εκπροσώπηση στο Δ.Σ. τόσο της τοπικής αυτοδιοίκησης α’ και β’ βαθμού όσο και της κοινωνίας των πολιτών, της επιστημονικής κοινότητας συμπεριλαμβανομένων των στελεχών της διοίκησης, των περιβαλλοντικών ΜΚΟ κ.λπ., ώστε να επιτυγχάνεται ο μέγιστος δυνατός πλουραλισμός και να αντιμετωπισθούν παθογένειες του παρελθόντος. Προβλέπεται τα ίδια πρόσωπα να μην μπορούν να συμμετέχουν σε περισσότερα του ενός Δ.Σ. ΦΔΠΠ, με εξαίρεση για τους εκπροσώπους του ΥΠΕΝ  λόγω περιορισμένου αριθμού υπαλλήλων των υπηρεσιών του που μπορούν να συμμετέχουν στα Δ.Σ. των ΦΔΠΠ βάσει γνωστικού αντικειμένου (κατά κύριο λόγω υπάλληλοι της Γενικής Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Πολιτικής και της Γενικής Διεύθυνσης Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος).

Επίσης, υπάρχει πρόβλεψη συμμετοχής υπάλληλων με ειδικότητα δασολόγου ή δασοπόνου της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης ή της Γενικής Διεύθυνσης Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας στις περιπτώσεις που στα χωρικά όρια των ΦΔΠΠ περιλαμβάνονται σημαντικά παραγωγικά ή προστατευτικά δασικά οικοσυστήματα, διορθώνοντας έτσι παλαιότερες αδυναμίες στη σύνθεση των Δ.Σ. ΦΔΠΠ.

Με το Άρθρο 6 (Αρμοδιότητες του Δ.Σ. των ΦΔΠΠ) διαρθρώνονται οι αρμοδιότητες των Δ.Σ. των ΦΔΠΠ προκειμένου να διασφαλίζεται η εύρυθμη λειτουργία, η συμμετοχικότητα στην λήψη αποφάσεων, η διαβούλευση με την τοπική κοινωνία και η εν γένει εκπλήρωση των σκοπών των ΦΔΠΠ.

Με το Άρθρο 7 (Προσωπικό των ΦΔΠΠ) διασφαλίζεται η στελέχωση των ΦΔΠΠ μέσω 8μηνων συμβάσεων ορισμένου χρόνου σύμφωνα με την προβλεπόμενη στο νόμο 2190/1994 (Α’ 28) διαδικασία μέσω ΑΣΕΠ και μέσα στα πλαίσια των περιορισμών των προσλήψεων που είναι σε ισχύ για τον  δημόσιο τομέα ειδικά για το έτος 2018.

Η συγκεκριμένη διάταξη αποτελεί τη μόνη νομικά ασφαλή λύση για τους εργαζομένους ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου των ΦΔΠΠ, οι οποίοι για πολλά έτη είναι εγκλωβισμένοι σε ένα καθεστώς αβεβαιότητας λόγω συνεχών ετήσιων παρατάσεων των συμβάσεών τους.

Με τη συγκεκριμένη ρύθμιση οι ΦΔΠΠ αναμένεται να στελεχωθούν με προσωπικό με οκτάμηνες συμβάσεις ώστε στη συνέχεια, το 2019, να στελεχωθούν με προσωπικό Ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου. Οι προκηρύξεις των διαγωνισμών για 8μηνες συμβάσεις θα διεξαχθούν από τα Δ.Σ. κάθε ΦΔΠΠ σύμφωνα με τις διατάξεις του ΑΣΕΠ και για λόγους ασφάλειας δικαίου οι προσλήψεις θα διενεργηθούν αμέσως μετά την κατάρτιση των οριστικών πινάκων προσληπτέων.

Με το άρθρο 8 (Πόροι των ΦΔΠΠ) καθορίζονται οι πόροι των ΦΔΠΠ οι οποίοι είναι απαραίτητοι προκειμένου να επιτελέσουν το έργο τους.

Για πρώτη φορά νομοθετείται η επιχορήγηση από πιστώσεις που εγγράφονται στον τακτικό προϋπολογισμό του ΥΠΕΝ, ενώ μέχρι σήμερα οι ΦΔΠΠ επιχορηγούνταν και λειτουργούσαν με πόρους μόνο από Ευρωπαϊκά Προγράμματα και το Πράσινο Ταμείο.

Για το 2018 προβλέπεται να επιχορηγηθεί με 4 εκατομμύρια από τον τακτικό προϋπολογισμό του ΥΠΕΝ, ενώ η μισθοδοσία θα καλυφθεί αναγκαστικά από το Πράσινο Ταμείο. Σταδιακά για τα δύο επόμενα έτη (2019-2020) προβλέπεται να καλυφθεί μεγαλύτερο μέρος των λειτουργικών δαπανών των ΦΔΠΠ από τον κρατικό προϋπολογισμό, με στόχο από το 2021 και εφεξής να ενταχθεί πλήρως και να επιχορηγείται από τον κρατικό προϋπολογισμό. 

Με το άρθρο 9 (Αξιολόγηση – έλεγχος του έργου των ΦΔΠΠ) εισάγεται η αξιολόγηση σε ετήσια βάση, τόσο του Δ.Σ. όσο και του προσωπικού των ΦΔΠΠ, με βάση τα οριζόμενα στον κανονισμό διοίκησης και λειτουργίας τους.

Σχετικά με το μείζον θέμα της αξιολόγησης της εφαρμογής των σχεδίων διαχείρισης από τους ΦΔΠΠ, αυτή θα είναι έργο της Επιτροπής «Φύση 2000» αλλά και των αρμοδίων υπηρεσιών του ΥΠΕΝ.

Με το άρθρο 10 (Ρυθμίσεις σχετικά με λειτουργικά θέματα των ΦΔΠΠ) ρυθμίζονται λειτουργικά θέματα των ΦΔΠΠ σχετικά με το ωράριο λειτουργίας τους, τις μετακινήσεις (οδοιπορικά) των μελών και των Προέδρων των Δ.Σ. καθώς και η αναδρομική ρύθμιση των δαπανών μετακίνησης από 1.1.2016 έως και την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, τα οποία δεν έχουν καταβληθεί λόγω μη ύπαρξης σχετικής ρύθμισης.

Επίσης, σχετικά με τις δαπάνες καυσίμων των οχημάτων των ΦΔΠΠ, είναι αναγκαία η άρση του περιορισμού, προκειμένου να ανταποκριθούν στις ανάγκες εποπτείας και παρακολούθησης των διευρυμένων πλέον χωρικών ορίων περιοχής ευθύνης τους, με προϋπόθεση για την καταβολή τους την αιτιολογημένη έκθεση του Δ.Σ. για τους λόγους της υπέρβασης.

Τέλος, για την εκπλήρωση του έργου των ΦΔΠΠ και την εξυπηρέτηση επιμέρους δράσεών τους, ιδιαίτερα σε εποχές αιχμής (καλοκαιρινή περίοδος, μεγάλη επισκεψιμότητα κ.λπ.) οι υπάλληλοι των ΦΔΠΠ, και ιδιαίτερα οι επόπτες, μπορούν να διανυκτερεύουν στην ύπαιθρο εντός των ορίων των προστατευόμενων περιοχών του φορέα τους, εισπράττοντας ημερήσια αποζημίωση και με ανώτατο όριο τις 30 διανυκτερεύσεις ανά άτομο κατ’ έτος.

Στο άρθρο 11 (Μεταβατικές διατάξεις), για να μην διακοπεί η λειτουργία των ΦΔΠΠ προβλέπονται ρυθμίσεις, που αφορούν το Δ.Σ. και τους εργαζόμενους. Αναφορικά με τους εργαζόμενους δίνεται παράταση στις υφιστάμενες συμβάσεις μέχρι και την ανάρτηση των οριστικών πινάκων του ΑΣΕΠ για τις 8μηνες συμβάσεις που προβλέπονται στο άρθρο 7 και όχι πέραν των 24 μηνών συνολικά. Οι δαπάνες μισθοδοσίας για το μεταβατικό διάστημα θα συνεχίζουν να καλύπτονται από το Πράσινο Ταμείο.

Στο άρθρο 12 (Καταργούμενες διατάξεις) περιλαμβάνονται οι διατάξεις που καταργούνται (παρ. 1-9 του άρθρου 8 του ν. 4109/2013, παρ. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 10, 11, 12 και 13 του άρθρου 15 του ν. 2742/1999, όπως ισχύει, και παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 3044/2002) και μία που αντικαθίσταται (παρ. 10 του άρθρου 8 του ν. 4109/2013).

Άρθρο 13 (Τροποποίηση παρ. 8 άρθρου 52 ν. 4280/2014): Με την προτεινόμενη ρύθμιση θα επιτρέπεται σε εκτάσεις της κατηγορίας α’ της παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 998/1979, όπως για παράδειγμα σε εκτάσεις του δικτύου Natura 2000, η χορήγηση έγκρισης επέμβασης σε χιονοδρομικά κέντρα και υφιστάμενες εγκαταστάσεις που εξυπηρετούν την λειτουργία τους, υπό προϋποθέσεις και συγκεκριμένα σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 15 του άρθρου 45 του ν. 998/1979 για την τήρηση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

Άρθρο 14 (Τροποποίηση παρ. 14 άρθρου 52 ν. 4280/2014): Με την παρούσα διάταξη προβλέπεται η δυνατότητα χορήγησης έγκρισης επέμβασης σε υφιστάμενες οργανωμένες τουριστικές κατασκηνώσεις – κάμπινγκ. Η αναγκαιότητα της διάταξης απορρέει από το γεγονός ότι, σύμφωνα με την ισχύουσα διάταξη, η διαδικασία νομιμοποίησης σε ακίνητα δασικού χαρακτήρα μπορεί να ακολουθηθεί μόνο για υφιστάμενα κάμπινγκ, τα οποία είχαν παραχωρηθεί στον ΕΟΤ και κατόπιν αξιοποιήθηκαν τουριστικά από αυτόν ή από τρίτο. Αυτό έχει ως  αποτέλεσμα, υφιστάμενα κάμπινγκ, για τα οποία δεν ακολουθήθηκε η προαναφερόμενη διαδικασία να μην έχουν δυνατότητα να συνεχίσουν να λειτουργούν νόμιμα στις εκτάσεις αυτές. Με την προτεινόμενη διάταξη, κατόπιν έκδοσης διαπιστωτικής πράξης της Δασικής Αρχής και σύμφωνα με τους όρους που θα περιλαμβάνονται σε αυτή, θα δύνανται τα υφιστάμενα κάμπινγκ να λάβουν έγκριση επέμβασης.

Άρθρο 15 (Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 53 ν. 998/1979): Έπειτα από τη διαπίστωση ότι Δήμοι και υπηρεσίες, σε νησιά όπως η Θάσος και η Σαμοθράκη, τα οποία κατά το μεγαλύτερο ποσοστό τους είναι χαρακτηρισμένα ως περιοχές του Δικτύου Natura 2000, δεν δύνανται να προβούν στην κατασκευή έργων υποδομής σε αυτές, με την παρούσα διάταξη, μεταξύ άλλων, προβλέπεται και η έγκριση επέμβασης για έργα ύδρευσης σε περιοχές Νatura, ενώ ταυτόχρονα λαμβάνεται υπόψη η περιβαλλοντική διάσταση των έργων και η αντιμετώπιση των όποιων περιβαλλοντικών προβλημάτων ανακύπτουν από αυτά.

Άρθρο 16 (Τροποποίηση άρθρου 7 ν. 4467/2017): Με την προτεινόμενη διάταξη αντιμετωπίζεται το ζήτημα της δυνατότητας των μη δασικών υπαλλήλων των δασικών υπηρεσιών να λαμβάνουν αποζημίωση, εφόσον συμμετέχουν στα διενεργούμενα νυχτερινά περίπολα, ανεξάρτητα από τη χιλιομετρική απόσταση εκτελώντας χρέη οδηγού, αφού βέβαια κατέχουν την απαραίτητη έγκριση κατ΄ εξαίρεση οδήγησης υπηρεσιακών αυτοκινήτων, η οποία εκδίδεται σύμφωνα με τις παρ. 2 έως 4 του άρθρου 47 του ν. 4250/2014.

Άρθρο 17 (Τροποποίηση παρ. 4 του άρθρου 56 ν. 998/1979): Με την προτεινόμενη διάταξη γίνεται νομοτεχνική βελτίωση της ισχύουσας, με την οποία ορίζονται οι προϋποθέσεις για το επιτρεπτό της εγκατάστασης ορειβατικών καταφυγίων σε εκτάσεις που προστατεύονται από τις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας, που βρίσκονται εντός προστατευόμενων περιοχών Natura 2000, εφόσον προστίθεται φράση που στο αρχικό κείμενο είχε παραλειφθεί εκ παραδρομής.

Άρθρο 18 (Τροποποίηση της παρ. 12 του άρθρου 47 του ν. 998/1979): Η προτεινόμενη διάταξη αφορά γεωργικές εκμεταλλεύσεις που εγκαταστάθηκαν σε εκτάσεις δασικού χαρακτήρα και προβλέπει την υπό προϋποθέσεις δυνατότητα υπαγωγής τους στην διαδικασία των παραγραφών 5 έως 11 του άρθρου 47 και 47Β του Ν. 998/79. Η ισχύουσα διάταξη οδηγεί σε διαφορετική αντιμετώπιση των εκτάσεων που καλλιεργούνταν επί σειρά ετών και μεταγενέστερα συμπεριλήφθησαν στις ευρύτερες περιοχές του δικτύου Natura 2000, σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις, παρά το γεγονός ότι η γεωργική εκμετάλλευση μπορεί να μην αποκλειστεί από το ειδικό καθεστώς προστασίας της ευρύτερης περιοχής. Η προτεινόμενη ρύθμιση οδηγεί σε άρση της διακριτικής μεταχείρισης ορισμένων πολιτών.

Άρθρο 19 (Τροποποίηση της παρ. 3 του άρθρου 211 του ν. 4072/2012 (Α’ 86), η οποία προστέθηκε με το άρθρο 104 του ν. 4486/2017 (Α’ 115)): Με την προτεινόμενη διάταξη αντιμετωπίζεται ένα σημαντικό πρόβλημα των τελευταίων ετών, που αφορά στην εμφάνιση υπερ-πληθυσμών μεδουσών σε θαλάσσιες περιοχές και παραλίες λουομένων χαρακτηρισμένες ως πολυσύχναστες ή μη, όπου η κολύμβηση καθίσταται απαγορευτική με σημαντικές συνέπειες στον τουρισμό και στα οικονομικά αποτελέσματα των τοπικών επιχειρήσεων. Με τη διάταξη επιτρέπεται υπό προϋποθέσεις η τοποθέτηση για πρόσκαιρη χρήση, διάρκειας ως πέντε (5) μηνών, προστατευτικών διχτύων (πλωτά φράγματα χωρίς πάκτωση στον πυθμένα), για την προστασία των λουομένων από  τις μέδουσες. Το πρόβλημα ήταν ιδιαίτερα έντονο κατά την καλοκαιρινή περίοδο του 2017 (αλλά και προγενέστερα) σε περιοχές όπως ο Κορινθιακός Κόλπος, ο οποίος πλέον εντάσσεται στο δίκτυο Natura 2000. Ειδικά για τις περιοχές του δικτύου Natura 2000, η διάταξη αναφέρει πιθανές ρυθμίσεις που ενδέχεται να προκύψουν μελλοντικά από τυχόν ειδικότερες διατάξεις της νομοθεσίας για τις προστατευόμενες περιοχές (Π.Δ., κοινές υπουργικές αποφάσεις, υπουργικές αποφάσεις καθορισμού χρήσεων γης βάσει των αναγκών των προστατευτέων αντικειμένων).

Άρθρο 20 (Παραρτήματα): Στο άρθρο αυτό αναφέρονται τα δύο Παραρτήματα που προσαρτώνται και αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα του παρόντος νόμου (Παράρτημα Ι με πίνακα των περιοχών του δικτύου Natura 2000 ανά ΦΔΠΠ και Παράρτημα ΙΙ με τους αντίστοιχους χάρτες).

Άρθρο 21 (Εξουσιοδοτική Διάταξη): Με τη διάταξη αυτή δίνεται η δυνατότητα ρύθμισης κάθε αναγκαίας λεπτομέρειας για την ομαλή λειτουργία των ΦΔΠΠ με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και κάθε άλλου κατά περίπτωση συναρμόδιου Υπουργού.

Άρθρο 22 (Έναρξη ισχύος): Η διάταξη αναφέρει την ισχύ του παρόντος νόμου, η οποία αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στις επιμέρους διατάξεις, με εξαίρεση των διατάξεων των άρθρων 2 και 11, οι οποίες ισχύουν αναδρομικά από 1.1.2018.