Χρήστος Κολώνας: Η αγωνία της ΔΕΠΑ πριν από το «πέναλτι»

Ξανά στο... παζάρι με τους Ρώσους της Gazprom μπαίνει η Δημόσια Επιχείρηση Παροχής Αερίου, προκειμένου να μετριάσει τις επιπτώσεις από τη ρήτρα που καλείται να πληρώσει, καθώς οι συμφωνηθείσες ποσότητες προμήθειας φυσικού αερίου δεν καλύφθηκαν από την ελληνική πλευρά.

Τα νέα από τις διαπραγματεύσεις του διευθύνοντος συμβούλου της ΔΕΠΑ, Σπύρου Παλαιογιάννη, με τους επικεφαλής του εμπορικού τμήματος της Gazprom αναμένονται, σύμφωνα με πληροφορίες, περί τις 20 Δεκεμβρίου.

Πρόκειται για νέες, σκληρές συζητήσεις, που έχουν ξεκινήσει πριν καλά καλά στεγνώσει το... μελάνι από τη συμφωνία που είχαν υπογράψει στα τέλη του περασμένου Φεβρουαρίου οι δύο πλευρές για χαμηλότερη τιμή προμήθειας αερίου. Οι διαβουλεύσεις αφορούν αυτήν τη φορά την ενεργοποίηση του όρου της σύμβασης «take or pay», δηλαδή «είτε παίρνεις τις ποσότητες που έχεις συμφωνήσει είτε πληρώνεις πρόστιμο».

Ετσι η σύμβαση προέβλεπε για φέτος ελάχιστη κατανάλωση ρωσικού αερίου στα 2 δισ. κυβικά μέτρα, σε σύνολο 2,5 δισ. κυβικών μέτρων που μπορεί η ΔΕΠΑ να αγοράσει. Ωστόσο, όπως προκύπτει από τα μέχρι τώρα δεδομένα, η ελληνική εταιρεία θα πάρει περί τα 1,6 με 1,7 δισ. κυβικά μέτρα στο τέλος του χρόνου. Εκτός κι αν, όπως σχολιάζουν στελέχη της εταιρείας, «αν πιάσει από δω και πέρα βαρυχειμωνιά και αυξηθεί η ζήτηση». Γεγονός που μοιάζει λίγο απίθανο.

Ετσι θα υπάρξει ένα έλλειμμα της τάξης των 300 με 400 εκατ. κυβικών μέτρων. Αυτήν τη διαφορά η ΔΕΠΑ θα πρέπει να την πληρώσει. Οι εκτιμήσεις θέλουν να είναι ένα διόλου ευκαταφρόνητο ποσό της τάξης των 100 εκατ. ευρώ.

Εναλλακτικές

Το δεδομένο είναι ότι η ΔΕΠΑ δεν μπορεί να αποφύγει την πληρωμή αυτού του «πέναλτι». Το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να μετακυλίσει την αγορά αυτών των ποσοτήτων περί το Φεβρουάριο του 2015. Οι διαπραγματεύσεις, λένε πηγές τόσο της ΔΕΠΑ όσο και του ΥΠΕΚΑ, εστιάζονται αφενός στο ενδεχόμενο να μειωθεί το πρόστιμο ή να πληρωθεί σε βάθος χρόνων, ώστε να μετριαστεί η επιβάρυνση για την εταιρεία. Πάντως το πρόβλημα της ενεργοποίησης της ρήτρας δεν σταματάει μόνο στη ΔΕΠΑ. Αυτομάτως η εταιρεία θα το μετακυλίσει στους πελάτες της, οι οποίοι με τη σειρά τους δεν μπόρεσαν να καταναλώσουν τις ποσότητες φυσικού αερίου που είχαν συμφωνήσει με την προμηθεύτρια επιχείρηση. Αυτοί είναι οι ιδιώτες ηλεκτροπαραγωγοί, οι οποίοι λόγω της κλειστής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας εμποδίζονται στο να δραστηριοποιηθούν και να πάρουν μερίδια. Αν η ΔΕΠΑ πετύχει αποπληρωμή της ρήτρας μέσα στα επόμενα χρόνια, και όχι να καταβάλει εφάπαξ το ποσό, τότε και οι ιδιωτικές μονάδες παραγωγής ρεύματος θα μετριάσουν το δυσβάσταχτο γι' αυτούς κόστος.

Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι οι ανεξάρτητοι παραγωγοί ρεύματος αντιπροσωπεύουν το 65% των πελατών της ΔΕΠΑ. Είναι οι μεγαλύτεροι κι εκεί εντοπίζεται το πρόβλημα τη μειωμένης κατανάλωσης φυσικού αερίου. Κι αυτό επειδή, χωρίς να ευθύνονται οι επιχειρήσεις τους, άλλαξε το σύστημα εισαγωγής μονάδων ηλεκτροπαραγωγής φυσικού αερίου στην αγορά, με αποτέλεσμα να ευνοούνται οι λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ και οι εισαγωγές ρεύματος. Ετσι οι ιδιωτικές μονάδες δεν είχαν τον πρώτο λόγο στην επιλογή διάθεσης ρεύματος στη χονδρεμπορική αγορά, με αποτέλεσμα να μειωθεί δραματικά η κατανάλωση φυσικού αερίου.

Πάντως το πρόβλημα της ενεργοποίησης της ρήτρας «take or pay» δεν τελειώνει μόνο για το 2014, αλλά θα εμφανιστεί και το 2015, όπου οι ελάχιστες ποσότητες είναι ίδιες με τις φετινές, ενώ για το 2016 το όριο αυτό ανεβαίνει. Ετσι, αν δεν ανοίξει η αγορά ηλεκτρισμού και δεν αυξηθεί η ζήτηση, το πρόβλημα θα λάβει απρόβλεπτες διαστάσεις. Η ελληνική πλευρά εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξη ως προς την έκβαση των διαπραγματεύσεων.

(Έθνος, 30/11/2014)