Χ. Λιάγγου: Διασύνδεση Ισραήλ - Ελλάδας με υποθαλάσσιο αγωγό αερίου

Καθοριστικές για την προώθηση του στόχου ενός ενεργού ρόλου της Ελλάδας στη μεταφορά των πλούσιων κοιτασμάτων φυσικού αερίου της Νοτιοανατολικής Μεσογείου στην Ευρώπη, κρίνονται οι επαφές που σημειώθηκαν στο Τελ Αβίβ κατά την επίσκεψη του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά. Ο ρόλος αυτός περνάει από την ενδυνάμωση του τριγώνου «Ισραήλ- Κύπρου-Ελλάδας», που δυναμικά εξελίσσεται σε μια νέα ενεργειακή πηγή, η οποία εκτιμάται ότι στο προσεχές μέλλον θα μπορεί να καλύψει το ήμισυ των ενεργειακών αναγκών της Ευρώπης για 30 χρόνια περίπου.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΠΕΚΑ) Γιάννης Μανιάτης επανέφερε στο τραπέζι των συζητήσεων με το Ισραήλ το θέμα του υποθαλάσσιου αγωγού διασύνδεσης Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδας και αποτιμάται ως ιδιαίτερα θετική η δήλωση του ομολόγου του κ. Σιλβάν Σαλόμ, ότι προτιμά ένας ενδεχόμενος αγωγός φυσικού αερίου να μην περάσει από το τουρκικό έδαφος αλλά από την Ελλάδα.

Τι μελετά το Τελ Αβίβ

Το πώς θα εξάγει το Ισραήλ το αέριο που θα παράγει από τα πλούσια κοιτάσματα της λεκάνης της Λεβαντίνης είναι ένα θέμα που απασχολεί το Τελ Αβίβ τα τελευταία χρόνια και το οποίο παρακολουθούν στενά τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Ευρώπη, καθώς η τελική επιλογή θα επηρεάσει και τους γεωπολιτικούς συσχετισμούς στην ευρύτερη περιοχή.

Οι επιλογές που εξετάζονται είναι:

- είτε μέσω της Τουρκίας,

- είτε μέσω μιας υποθαλάσσιας διασύνδεσης με την Κύπρο και από εκεί με την Ελλάδα,

- είτε μεταφορά ως συμπιεσμένου ή υγροποιημένου αερίου με πλοίο, σενάριο που προϋποθέτει την κατασκευή αντίστοιχης τεχνολογίας τερματικών σταθμών στο Ισραήλ και στην Κύπρο.

Η μεταφορά του αερίου μέσω της Τουρκίας εμφανίζεται ως η πιο συμφέρουσα οικονομικά διαδρομή, δεν θεωρείται όμως και «ασφαλής» πολιτικά κι αυτό γιατί ενισχύει περαιτέρω τον ρόλο που ήδη διαδραματίζει η Τουρκία ως διαμετακομιστής ενεργειακών πρώτων υλών. Η Ελλάδα μέσω διμερών και τριμερών επαφών με την Κύπρο και το Ισραήλ προωθεί το σχέδιο υποθαλάσσιου αγωγού που θα συνδέει τις τρεις χώρες, διαδρομή που είναι ιδιαίτερα κοστοβόρα, αλλά μπορεί να εγγυηθεί την ασφαλή τροφοδοσία της ευρωπαϊκής αγοράς. Την προώθηση αυτού του σχεδίου διαπραγματεύεται στη βάση των σοβαρών ενδείξεων για κοιτάσματα μεγάλης δυναμικότητας στην περιοχή της Κρήτης.

Ο αγωγός

Το σχέδιο αυτό, όπως φάνηκε και από τις δηλώσεις του Σιλβάν Σαλόμ, έχει κερδίσει προσωρινά έδαφος κυρίως λόγω της διάρρηξης των σχέσεων Τελ Αβίβ - Αγκυρας σε αυτή τη συγκυρία. Παραμένει, ωστόσο, μια πολύ κοστοβόρα λύση που παράλληλα εμφανίζει και τεχνικές δυσκολίες, λόγω του μεγάλου βάθους και της μορφολογίας του πυθμένα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το συνολικό κόστος του έργου υπολογίζεται σε 4,7 δισ. ευρώ. Ο αγωγός μήκους 1.150-1.200 χλμ. σύμφωνα με μελέτη που πραγματοποίησε για λογαριασμό της ΔΕΠΑ ο διεθνής οίκος JP Kenny θα μεταφέρει 8 δισ. κυβικά μέτρα αερίου ετησίως από το Ισραήλ και την Κύπρο στην Ευρώπη. Η μελέτη προωθεί τρία εναλλακτικά σενάρια.

1. Ο αγωγός θα ξεκινάει από την Κύπρο, θα φτάνει στην Κρήτη από εκεί στην Πελοπόννησο και θα καταλήγει στην περιοχή της Κομοτηνής όπου θα συνδέεται με τον ελληνοβουλγαρικό αγωγό IGB και θα τροφοδοτεί τη νοτιοανατολική αγορά της Ευρώπης.

2. Ο αγωγός θα συνδέει το Ισραήλ με την Κρήτη και την Πελοπόννησο και από εκεί θα διασχίζει την ηπειρωτική χώρα για να συνδεθεί με τον αγωγό Tap και να τροφοδοτήσει την αγορά της Δυτικής Ευρώπης.

3. Η διαδρομή του αγωγού ξεκινάει από ένα σταθμό πλωτής συμπίεσης νoτίως της Κύπρου, συνεχίζει προς Κρήτη, Πελοπόννησο και ακολούθως προς την ηπειρωτική χώρα όπου θα συναντηθεί επίσης με τον αγωγό Tap.

Ηλεκτρική διασύνδεση

To σχέδιο έχει υποβληθεί από την ελληνική πλευρά και στη Γενική Διεύθυνση Ενέργειας της Ε.Ε., όπως και το έργο της προωθούμενης ηλεκτρικής διασύνδεσης των τριών χωρών.

Το δεύτερο αυτό έργο για το οποίο οι τρεις χώρες έχουν υπογράψει μνημόνιο συναντίληψης, προβλέπει την τοποθέτηση υποθαλάσσιου καλωδίου ισχύος 2.000 MW το κόστος του οποίου υπολογίζεται σε 3,5 δισ. ευρώ.

Η μεταφερόμενη μέσω αυτής της διασύνδεσης ενέργεια μπορεί να φτάσει στην Ευρώπη μέσω της αναβάθμισης της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Ιταλίας.

Πρόσκληση για έρευνες

Ο υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Γιάννης Μανιάτης στις επαφές που είχε στο Ισραήλ απηύθυνε πρόσκληση στις ισραηλινές εταιρείες να λάβουν μέρος στις παραχωρήσεις οικοπέδων για έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων που θα γίνουν μέσα στο 2014. Ενδιαφέρον για έρευνες υδρογονανθράκων έχει ήδη εκδηλώσει στον Θερμαϊκό και τον κόλπο του Ορφανού η ισραηλινή εταιρεία Ratio, ενώ είναι γνωστό ότι έχει μεταφερθεί επισήμως στην ελληνική κυβέρνηση το ενδιαφέρον της Delek (η εταιρεία συμμετέχει και στο οικόπεδο 12 της Κύπρου) για συμμετοχή στους διαγωνισμούς της Κρήτης όποτε γίνουν.

(Καθημερινή, 12/10/2013)