Συνεχίζεται το ράλι των τιμών του φυσικού αερίου – Άνοδος 49% μέσα σε ένα μήνα – Τα ρίσκα για την ευρωπαϊκή αγορά

Σε νέα ανοδική τροχιά κινείται η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου, καθώς οι τιμές στο ολλανδικό χρηματιστήριο TTF κατέγραψαν τη Δευτέρα νέο υψηλό τετραμήνου, αντανακλώντας την έντονη ανησυχία των αγορών για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις πιθανές επιπτώσεις στις παγκόσμιες ροές LNG.

Κατά τις ασιατικές συναλλαγές, τα συμβόλαια αναφοράς έφτασαν έως και τα 60,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh), προτού περιορίσουν μέρος των κερδών τους και διαμορφωθούν κοντά στα 58,5 ευρώ/MWh. Πρόκειται για τα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τεσσάρων μηνών.

Η άνοδος αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν συγκριθεί με τα επίπεδα των 25 Ιουνίου, όταν οι τιμές είχαν υποχωρήσει έως τα 39 ευρώ/MWh. Μέσα σε λιγότερο από έναν μήνα, η αγορά έχει καταγράψει άνοδο της τάξης του 48,7%, επιβεβαιώνοντας την έντονη μεταβλητότητα που χαρακτηρίζει το τελευταίο διάστημα την ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά.

Η νέα εκτίναξη των τιμών συνδέεται άμεσα με τη συνεχιζόμενη κλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση πραγματοποίησε νέο γύρο επιθέσεων κατά του Ιράν για ένατη συνεχόμενη νύχτα, ενώ Κουβέιτ και Μπαχρέιν ανέφεραν επιθέσεις από ιρανικής πλευράς. Παράλληλα, οι συγκρούσεις επεκτείνονται πλέον και σε κρίσιμες υποδομές, όπως γέφυρες, ενεργειακά δίκτυα και λιμενικές εγκαταστάσεις, αυξάνοντας τους φόβους για μια γενικευμένη ανάφλεξη στην περιοχή.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Η ναυτιλιακή δραστηριότητα στην περιοχή έχει περιοριστεί σημαντικά, καθώς οι ΗΠΑ εφαρμόζουν ναυτικό αποκλεισμό σε ιρανικά λιμάνια, ενώ η Τεχεράνη στοχοποιεί πλοία που θεωρεί ότι παραβιάζουν τις οδηγίες της.

Οι εξελίξεις αυτές αυξάνουν το λεγόμενο γεωπολιτικό premium στις τιμές του φυσικού αερίου, καθώς οι αγορές προεξοφλούν τον κίνδυνο διαταραχών στις προμήθειες LNG προς την Ευρώπη.

Την ίδια στιγμή, η άνοδος της ζήτησης φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή, σε συνδυασμό με τις αβεβαιότητες για τις εισαγωγές LNG, δυσχεραίνει την προσπάθεια των ευρωπαϊκών χωρών να γεμίσουν εγκαίρως τις υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου ενόψει του χειμώνα. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τις ανησυχίες ότι, εφόσον η κρίση στη Μέση Ανατολή παραταθεί, η Ευρώπη θα βρεθεί αντιμέτωπη με υψηλότερο ενεργειακό κόστος κατά τους επόμενους μήνες.

Η πορεία του TTF παρακολουθείται στενά και από την ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς οι αυξημένες τιμές του φυσικού αερίου μεταφέρονται με σχετική χρονική υστέρηση στο κόστος παραγωγής ηλεκτρισμού, επηρεάζοντας τόσο τη χονδρεμπορική αγορά όσο και τις λιανικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Εάν διατηρηθεί η ανοδική τάση του καυσίμου, θα αυξηθούν οι πιέσεις και στα τιμολόγια ρεύματος των επόμενων μηνών, εκτός εάν οι προμηθευτές συνεχίσουν να απορροφούν μέρος των αυξήσεων.

Οι κίνδυνοι για την αγορά παραμένουν ιδιαίτερα υψηλοί

Με την σημαντική άνοδο των τελευταίων εβδομάδων, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου εξακολουθεί να βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα εύθραυστη κατάσταση, που θυμίζει τις συνθήκες του περασμένου Μαρτίου, όταν οι τιμές του TTF είχαν ξεπεράσει ακόμη και τα 70 ευρώ/MWh, καταγράφοντας υψηλό τριετίας.

Όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς, η αποκλιμάκωση που ακολούθησε την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τον Ιούνιο αποδείχθηκε προσωρινή. Η επανέναρξη των εχθροπραξιών έχει ανατρέψει το κλίμα αισιοδοξίας, με αρκετούς traders να κάνουν λόγο για μια «ψευδή ηρεμία», υποστηρίζοντας ότι η αγορά είχε υποτιμήσει το ενδεχόμενο μιας νέας κλιμάκωσης.

Οι ανησυχίες εντείνονται καθώς περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών LNG διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε διαταραχή στις θαλάσσιες μεταφορές ιδιαίτερα κρίσιμη για την παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου.

Την ίδια ώρα, η Ευρώπη εισέρχεται στην κρίσιμη περίοδο πλήρωσης των αποθηκών της με μειωμένα αποθέματα. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, οι ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις αποθήκευσης είναι γεμάτες κατά περίπου 54%, ποσοστό που υπολείπεται κατά περίπου 15 ποσοστιαίες μονάδες του μέσου όρου της τελευταίας πενταετίας για την ίδια περίοδο. Αυτό περιορίζει τα περιθώρια ασφαλείας ενόψει του χειμώνα και αυξάνει την ευαισθησία της αγοράς σε οποιαδήποτε νέα διαταραχή της προσφοράς.

Αναλυτές δεν αποκλείουν ότι, εάν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή παραταθεί ή κλιμακωθεί περαιτέρω, οι τιμές του φυσικού αερίου θα μπορούσαν να κινηθούν ακόμη 20%-30% υψηλότερα έως το τέλος του έτους. Σε ένα δυσμενές σενάριο, όπου θα συνδυαστεί παρατεταμένη γεωπολιτική κρίση με έναν ψυχρό χειμώνα, δεν αποκλείεται το TTF να επανέλθει ακόμη και πάνω από τα 100 ευρώ/MWh, επίπεδα που θα επιβάρυναν σημαντικά τόσο το ενεργειακό κόστος της ευρωπαϊκής βιομηχανίας όσο και τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας των καταναλωτών.

Προς το παρόν, αρκετοί traders θεωρούν ότι η αγορά έχει επιστρέψει σε ένα «δυαδικό» καθεστώς, όπου κάθε νέα εξέλιξη στο πολεμικό μέτωπο ή, αντίθετα, κάθε ένδειξη διπλωματικής αποκλιμάκωσης, μπορεί να προκαλέσει μεγάλες ημερήσιες διακυμάνσεις στις τιμές. Αυτό σημαίνει ότι η μεταβλητότητα αναμένεται να παραμείνει ιδιαίτερα αυξημένη τους επόμενους μήνες, με την Ευρώπη να ανταγωνίζεται πλέον την Ασία για την προσέλκυση φορτίων LNG, σε περίπτωση που περιοριστούν οι εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο.