Πανελλήνιος Σύλλογος Διπλωματούχων Μηχανικών Περιβάλλοντος: Εμπαιγμός μηχανικών, προμηθευτών και ωφελούμενων του προγράμματος «Εξοικονομώ 2025», μέσω ανεπαρκών και ολιγοήμερων παρατάσεων

Την «έντονη δυσαρέσκεια, απογοήτευση και προβληματισμό του» για την πρόσφατη απόφαση του ΥΠΕΝ για τη χορήγηση μιας «ακόμη εμβαλωματικής παράτασης» έως τις 17 Ιουλίου 2026 σχετικά με το πρόγραμμα «Εξοικονομώ»  2025, εκφράζει με επιστολή του ο Πανελλήνιος Σύλλογος Διπλωματούχων Μηχανικών Περιβάλλοντος (ΠΑ.Σ.Δ.ΜΗ.Π).

Στη επιστολή τονίζεται σχετικά:

Το πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2025», το οποίο ξεκίνησε να υλοποιείται πρακτικά μόλις πριν από  μερικούς μήνες, έχει εξελιχθεί σε ένα διαρκές πεδίο αβεβαιότητας και ταλαιπωρίας. Η αρχική  καταληκτική ημερομηνία της 31ης Μαΐου 2026 μετατέθηκε αρχικά με ανακοίνωση του Απριλίου για  τις 30 Ιουνίου 2026, για να ακολουθήσει στις 26 Ιουνίου νέα εσπευσμένη ανακοίνωση που μεταθέτει  την προθεσμία για τις 17 Ιουλίου 2026. 

Χαρακτηριστικό παράδειγμα ελλιπούς και προβληματικού προγραμματισμού από την πλευρά του  ΥΠΕΝ είναι το εξής: Στην Ενότητα 6.5 του οδηγού αναφέρεται ρητά πως “εντός χρονικού  διαστήματος οκτώ (8) μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της Απόφασης Υπαγωγής, θα πρέπει να  έχει ολοκληρωθεί το σύνολο του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου.” 

Ως Μηχανικοί και Τεχνικοί Σύμβουλοι κατά την αρχική ενημέρωση προς τους δυνητικούς  ωφελούμενους είχαμε αναφέρει τον εν λόγω δεσμευτικό όρο. Εκτός της αυθαίρετης θέσπισης της  τιμής των 280 ευρώ /τ.μ. η οποία ήρθε μόλις μερικές μέρες πριν την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων  και δεν προβλεπόταν σε κανένα σημείο του επίσημου Οδηγού, το ΥΠΕΝ έρχεται να αυτοαναιρηθεί με καταπάτηση των όρων της Ενότητας 6.5 καθώς οι αιτήσεις οι οποίες υπάχθηκαν τον Ιανουάριο θα  έπρεπε να υλοποιούν το αντικείμενο του έργου έως τον Σεπτέμβριο τουλάχιστον. Το ΥΠΕΝ,  γνωρίζοντας πολύ καλά ότι τα χρονικά περιθώρια ήταν ασφυκτικά, δέσμευσε οκτώ (8) ολόκληρους  μήνες για να ελέγξει τις αιτήσεις οι οποίες υποβλήθηκαν ηλεκτρονικά καταχράζοντας πολύτιμο χρόνο  από τα περιθώρια υλοποίησης του έργου των ωφελούμενων δίνοντας αρχικά μόλις το 50% του  ορισμένου χρόνου.

Επίσης, σύμφωνα με δημοσιευμένα στοιχεία, από τις 139.649 εγκεκριμένες υπαγωγές στα νεότερα  προγράμματα «Εξοικονομώ», έχουν ολοκληρωθεί 69.665 έργα, ενώ 69.984 παραμένουν σε εξέλιξη.  Το μεγαλύτερο πλήθος εκκρεμοτήτων εντοπίζεται στο «Εξοικονομώ 2025», με 37.829 έργα να  βρίσκονται ακόμη σε διαδικασία υλοποίησης.  

Όλες οι παραπάνω αναφορές καταδεικνύουν ότι η παράταση έως τη 17η Ιουλίου 2026 δεν  ανταποκρίνεται στον πραγματικό όγκο των εκκρεμοτήτων και σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί  λύση, ιδίως όταν η ίδια η προθεσμία χαρακτηρίζεται οριστική λόγω των χρονικών περιορισμών του  Ταμείου Ανάκαμψης.  

Η υλοποίηση των παρεμβάσεων απαιτεί τεχνικό, οικονομικό και χρονικό προγραμματισμό. Οι  καθυστερήσεις στις τραπεζικές διαδικασίες, οι διοικητικές εμπλοκές, οι δυσλειτουργίες των  πληροφοριακών συστημάτων και οι αντικειμενικές δυσκολίες της θερινής περιόδου δημιουργούν  σοβαρά προβλήματα σε μηχανικούς, προμηθευτές, αναδόχους και ωφελούμενους. 

Είναι προφανές στους πάντες ότι τέτοιου είδους δεκαπενθήμερες παρατάσεις αποτελούν καθαρό  εμπαιγμό και δεν επαρκούν για να «σώσουν» το πρόγραμμα. Επιπλέον, η πολιτική ηγεσία φαίνεται  να αγνοεί πλήρως την πραγματικότητα της αγοράς και τις αντικειμενικές τεχνικές δυσκολίες. Η  εκτέλεση και ολοκλήρωση σύνθετων οικοδομικών και τεχνικών εργασιών (όπως θερμομονώσεις,  αντικαταστάσεις κουφωμάτων και εγκαταστάσεις συστημάτων κλιματισμού) εντός της καρδιάς του  καλοκαιριού είναι εξαιρετικά δυσχερής έως αδύνατη. 

Οι Μηχανικοί Περιβάλλοντος, ως τεχνικοί σύμβουλοι, μελετητές και ενεργειακοί επιθεωρητές, μαζί  με τους προμηθευτές υλικών και τους ίδιους τους ωφελούμενους πολίτες, βρίσκονται εγκλωβισμένοι.  Χαρακτηριστικά αναφέρεται: 

• Ασφυξία των Προμηθευτών. Οι προμηθευτές υλικών και συστημάτων αντιμετωπίζουν  τεράστιο πρόβλημα ρευστότητας, καθώς υποχρεούνται να δεσμεύουν εμπορεύματα και να  προβαίνουν σε παραγγελίες χωρίς σταθερό χρονικό ορίζοντα αποπληρωμής, την ίδια στιγμή  που οι ανατιμήσεις στην αγορά καλπάζουν. 

• Κωλυσιεργία των Τραπεζών. Στις περιπτώσεις όπου ο ωφελούμενος ακολουθεί τη διαδικασία  με έκδοση τραπεζικού δανείου, οι καθυστερήσεις των τραπεζικών ιδρυμάτων στην έγκριση,  τον έλεγχο των δικαιολογητικών και την εκταμίευση των προκαταβολών είναι μνημειώδεις.  Είναι παράλογο να πιέζονται οι μηχανικοί και οι πολίτες με προθεσμίες ημερών, όταν οι  τράπεζες χρειάζονται εβδομάδες για να ολοκληρώσουν μια απλή τυπική διαδικασία. 

Σε όλο αυτό το σκηνικό της απαξίωσης, η στάση της διοίκησης του Τεχνικού Επιμελητηρίου  Ελλάδας (ΤΕΕ) προκαλεί οργή.  

Ως πότε το ΤΕΕ θα κωφεύει σε όλα αυτά που γίνονται εις βάρος των μηχανικών και των πολιτών που  ταλαιπωρούνται καθημερινά από τα τελευταία προγράμματα «Εξοικονομώ»;  Είναι πλέον επιτακτική ανάγκη το Επιμελητήριο να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων. Οφείλει να  σταματήσει τον ρόλο του παθητικού παρατηρητή και να βγει μπροστά με αποφασιστικότητα, όπως επιβάλλει ο θεσμικός του ρόλος ως επίσημος τεχνικός σύμβουλος της Πολιτείας. Η ανοχή στην  προχειρότητα ισοδυναμεί με συνενοχή στην υποβάθμιση του επαγγέλματός μας. 

Τονίζουμε προς κάθε κατεύθυνση ότι σε περίπτωση μη χορήγησης μιας ρεαλιστικής και βιώσιμης  χρονικής παράτασης ώστε να ολοκληρωθούν ομαλά τα έργα, η οικονομική ζημιά για όλους τους  εμπλεκόμενους (μηχανικούς, προμηθευτές, αναδόχους και ιδιοκτήτες) θα είναι τεράστια και μη  αναστρέψιμη. Μαζί με την οικονομική καταστροφή χιλιάδων νοικοκυριών και επιχειρήσεων, θα  υποστεί θανάσιμο πλήγμα η ίδια η αξιοπιστία της ελληνικής πολιτείας, αλλά και του ΤΕΕ. Κανένας  πολίτης και κανένας επαγγελματίας δεν θα ξαναεμπιστευτεί το κράτος και τους θεσμούς για την  υλοποίηση τέτοιου είδους συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων στο μέλλον. 

Οι συνεχείς δυσλειτουργίες των πληροφοριακών συστημάτων και οι παράλογες χρονικές πιέσεις  υπονομεύουν την ουσία της ενεργειακής αναβάθμισης και απειλούν χιλιάδες νοικοκυριά με οριστική  απώλεια των εγκεκριμένων χρηματοδοτήσεων. 

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ ΑΙΤΟΥΜΑΣΤΕ: 

1. Τη χορήγηση ουσιαστικής και ρεαλιστικής παράτασης, τουλάχιστον έως το φθινόπωρο έτσι  ώστε να λαμβάνονται υπόψιν οι θερινές συνθήκες 

2. Την άμεση αντιμετώπιση των καθυστερήσεων που σχετίζονται με τράπεζες, διοικητικές  διαδικασίες και πληροφοριακά συστήματα διασφαλίζοντας την αξιοπιστία του τεχνικού  κόσμου και τη βιωσιμότητα των προμηθευτών. 

3. Τη διασφάλιση ότι μηχανικοί, προμηθευτές και ωφελούμενοι δεν θα επιβαρυνθούν από  καθυστερήσεις που δεν οφείλονται σε δική τους υπαιτιότητα. 

4. Την πιο ενεργή θεσμική παρέμβαση του ΤΕΕ για την προστασία του κύρους του τεχνικού  κόσμου και της αξιοπιστίας των συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων 

Καλούμε την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ να αναθεωρήσει άμεσα την απαράδεκτη τακτική των  παρατάσεων «με το σταγονόμετρο» και το ΤΕΕ να αναλάβει αμέσως τις ευθύνες του και να αρθεί  στο ύψος των περιστάσεων και του ρόλου του ως οφείλει.