Γραμμέλης (ΕΚΕΤΑ): Εκτός από τις ΑΠΕ, χρειάζεται να αναπτύξουμε και μια σειρά από άλλες ενεργειακές τεχνολογίες

Δηλώσεις σχετικά με το ρόλο του ΕΚΕΤΑ και τη διαδικασία της απολιγνιτοποίησης έκανε στο περιθώριο του Hydrogen & Green Gases Forum ο Δρ Παναγιώτης Γραμμέλης, Δ/ντής Ερευνών του ΕΚΕΤΑ και Επιστημονικός Υπεύθυνος του H2-Hub.

Στάθηκε ιδιαίτερα στο ρόλο της έρευνας σε μια σειρά από τεχνολογίες, από το υδρογόνο μέχρι την ηλεκτροκίνηση.

Αναλυτικά, ο κ. Γραμμέλης ανέφερε τα εξής:

"Το ΕΚΕΤΑ έχει μια μακρόχρονη ιστορία και τα τελευταία 20 χρόνια έχει αναπτύξει δραστηριότητες σε διαφορετικούς θεματικούς τομείς. Με επίκεντρο την ενέργεια, το περιβάλλον, τις βιώσιμες μεταφορές, αλλά και θέματα πληροφορικής και κυρίως το AI.

Με αυτόν τον γνώμονα, έχει τις κεντρικές εγκαταστάσεις στη Θεσσαλονίκη, όπου έχουμε κτιριακές υποδομές που φιλοξενούν περίπου 700 με 800 άτομα, κατ' ελάχιστον, και συνολικά είμαστε 1.500 άτομα, αθροιζόμενοι και στα 6 παραρτήματα που φιλοξενούνται σε διαφορετικές πόλεις της χώρας.

Στόχος είναι στην κάθε περιοχή να εστιάσουμε στον τομέα εξειδίκευσης που την χαρακτηρίζει. Για παράδειγμα, έχουμε τη Δυτική Μακεδονία, όπου είναι χαρακτηρισμένη ως «η περιοχή της ενέργειας», και εκεί αναπτύσσουμε κυρίως τις τεχνολογίες που βασίζονται στην ενέργεια. Όπως είναι ο κόμβος καινοτομίας Υδρογόνου, αλλά όπως είναι και οι τεχνολογίες που αφορούν την ευφυή ενέργεια και τη διαχείριση της ενέργειας με τον βέλτιστο τρόπο.

Με αυτό το παράδειγμα, έχουμε χρηματοδοτηθεί από το Υπουργείο Οικονομικών, μέσα από το Περιφερειακό Πρόγραμμα της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, έχουμε ένα κονδύλι σημαντικό που αφορά τεχνολογίες που άπτονται στις τεχνολογίες υδρογόνου, αλλά και στην ηλεκτροκίνηση και στην ευφυή διαχείριση της ενέργειας.

Από εκεί και πέρα, έχουμε και τη στήριξη των τοπικών φορέων, δεδομένου ότι ο Δήμος Εορδαίας μας έχει στηρίξει σε όλες αυτές τις πρωτοβουλίες, παραχωρώντας και γη προκειμένου να φιλοξενηθούν αυτά τα έργα, ενώ η Περιφέρεια μας στηρίζει ενεργά, χρηματοδοτώντας μας με τους πόρους που έχει από το ΕΣΠΑ του 2021-2027, για να ενισχύσουμε τις κτιριακές μας υποδομές, και αυτή τη στιγμή έχουμε 2.000 τετραγωνικά μέτρα, που θα γίνουν 3.000 τετραγωνικά μέτρα στην Πτολεμαΐδα, και θα φιλοξενούν υποδομές και κυρίως εργαστηριακό επίπεδο, που είναι state of the art.

Το Κέντρο έχει δυνατότητες οι οποίες αναπτύσσονται στη σημερινή εποχή και κρατάνε από το παρελθόν. Αυτή τη στιγμή, υλοποιήθηκε ένα σοβαρό κτιριακό έργο, ένα έργο ανάπτυξης των κτιριακών υποδομών του ΕΚΕΤΑ στη Θεσσαλονίκη και στη Θεσσαλία, το οποίο αγγίζει περίπου τα 11.000 τετραγωνικά μέτρα. Δηλαδή, αναπτύσσει τους χώρους του προκειμένου να φιλοξενήσει τους ερευνητές του και να έχει θέσεις εργασίας. Αυτές τις 1.500 θέσεις εργασίας να μπορέσουμε να τις διατηρήσουμε και σε αυτό συμβάλλει πάρα πολύ και η προσέλκυση ευρωπαϊκών πόρων, γιατί το ΕΚΕΤΑ είναι το πιο ανταγωνιστικό ερευνητικό κέντρο της χώρας στα θέματα διεκδίκησης ευρωπαϊκών πόρων, κυρίως μέσω των προγραμμάτων Horizon.

Από εκεί και πέρα, ένα μέλημα είναι να διατηρηθούν οι θέσεις εργασίας και να μπορέσουμε να αναπτύξουμε τεχνολογίες οι οποίες θεραπεύουν τους τομείς που ασχολείται το ΕΚΕΤΑ, όπως είναι η ενέργεια, το περιβάλλον, η πληροφορική, οι μεταφορές και η αγροβιοτεχνολογία και η ιατρική. Και σε δεύτερο βαθμό, είναι να ενισχύσουμε την επιχειρηματικότητα, είτε με τη δημιουργία spin-off εταιρειών δικών μας που εμπορευματοποιούν τις τεχνολογίες που αναπτύσσουμε, είτε σε συνεργασία με βιομηχανία και επιχειρήσεις, να μπορέσουμε να ενδυναμώσουμε τις δυνατότητές τους.

Ως βέλτιστο παράδειγμα έρχεται ο κόμβος καινοτομίας του υδρογόνου στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας, όπου εκεί ασπαστήκαμε το αφήγημα για το τι μπορεί να γίνει σε σχέση όχι μόνο με το υδρογόνο, αλλά και με τις τεχνολογίες αποθήκευσης ενέργειας. Πιστεύουμε ότι ο ενεργειακός τομέας βασίζεται στις ΑΠΕ, αλλά και στο ευρύτερο δίκτυο του φυσικού αερίου, που περνάει μέσα από την περιοχή της Μακεδονίας, και με βάση τον συνδυασμό των φθηνών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αλλά και των δικτύων που έχουν ήδη αναπτυχθεί και πρόκειται να λειτουργήσουν και με 100% υδρογόνο, όπως έχει ανακοινώσει ο ΔΕΣΦΑ, είναι μια εξαιρετική ευκαιρία να μπορέσουμε να αναπτύξουμε τεχνογνωσία.

Με αυτό το αφήγημα, λοιπόν, προσπαθούμε να δούμε τις τεχνολογίες του υδρογόνου και όχι μόνο. Προσπαθούμε να δούμε και τα θέματα και της ηλεκτροκίνησης και τα θέματα των μπαταριών και τα θέματα άλλων τεχνολογιών αποθήκευσης ενέργειας, γιατί πιστεύουμε ότι η ενέργεια στο μέλλον για την αξιοποίηση των ΑΠΕ θα πρέπει να συνοδεύεται με τεχνολογίες αποθήκευσης.

Δεν μπορείς να κάνεις μόνο ΑΠΕ χωρίς τίποτα άλλο, γιατί είναι δεδομένο ότι αυτό χρειάζεται το σύστημα. Αφετέρου, να ενισχύσουμε τις βασικές υποδομές. Δηλαδή, έχουμε υποδομές φυσικού αερίου, αυτές δεν μπορούν να αποδομηθούν όπως έγινε στην περίπτωση της Πτολεμαΐδας 5, και το κύριο θέμα της ενασχόλησής μας είναι να ενισχύσουμε την επιχειρηματικότητα και να παράγουμε προϊόντα εντός της χώρας. Πιστεύουμε, δηλαδή, ότι η ελληνική επιχειρηματικότητα θα πρέπει να προωθηθεί στο μέγιστο βαθμό, και γι' αυτό έχουμε τη συνεργασία με τις ελληνικές επιχειρήσεις.

Πράγματι, η κουλτούρα, για να αλλάξει, ίσως είναι το πιο δύσκολο πράγμα. Και αυτό δεν βοηθάει όταν υπάρχουν αντιδράσεις. Η απολιγνιτοποίηση είναι ένα ζήτημα που είχε συζητηθεί εδώ και καιρό, και με βάση την κυβερνητική απόφαση του 2019, να φύγουμε εντελώς από τους λιγνίτες, υπήρχε μια άρνηση στην περιοχή να μπορέσουν να αναπτυχθούν άλλες μορφές ενέργειας.

Όμως αυτό προχώρησε. Από την άλλη πλευρά, υπάρχει μια φοβερή καθυστέρηση σε επιχειρηματικές δραστηριότητες που δεν βοηθάει στην αλλαγή του οικονομικού μοντέλου που θέλει ο λαός της Δυτικής Μακεδονίας να γίνει άμεσα. Βλέπουμε, δηλαδή, ότι η μετάβαση διαρκεί περισσότερο από αυτό που είχε προβλεφθεί. Δεν μπορεί να γίνει μέσα σε μία διετία. Και αυτό συμβαίνει γιατί, αφενός, πρέπει να βρεθούν οι επιχειρηματικές δραστηριότητες που μπορούν να γίνουν και να αναπτυχθούν ορθολογιστικά στην περιοχή.

Αφετέρου, δε, πρέπει να υιοθετηθούν και τα μοντέλα ανάπτυξης στην περιοχή από τους ίδιους τους ανθρώπους. Κάτι το οποίο, όπως καταλαβαίνεις, απαιτεί χρόνο. Δεν μπορεί να γίνει, και έδειξε η πραγματικότητα, ότι από το 2019 που μπήκαμε ενεργά στην απολιγνιτοποίηση μέχρι σήμερα, είναι περισσότερο η ανάπτυξη των ΑΠΕ που έχει γίνει στην περιοχή και έχουν αναπτυχθεί τα φωτοβολταϊκά, ενώ υπάρχει υστέρηση σε οποιεσδήποτε άλλες δραστηριότητες που μπορούν να βοηθήσουν στην αλλαγή του οικονομικού μοντέλου.

Εμείς ως ΕΚΕΤΑ, αυτό που μπορούμε να συνδράμουμε είναι μέσω των δικών μας δραστηριοτήτων, θεματικά πεδία που θεραπεύουμε, να βοηθήσουμε επιχειρήσεις και χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η BT Composites, η οποία είναι μια ακριτική εταιρεία στην περιοχή της Φλώρινας, η οποία κάνει δεξαμενές από ανθρακονήματα, και έχουμε μια εξαιρετική συνεργασία μαζί με φορείς από τη Γερμανία να αναπτύξουν ένα νέο προϊόν που να είναι δεξαμενές αποθήκευσης υδρογόνου σε υψηλή πίεση. Τέτοια παραδείγματα θέλουμε.

Η ΔΕΗ διαδραμάτιζε και διαδραματίζει ένα πολύ σημαντικό ρόλο για την περιοχή. Το αφήγημα που λέμε εμείς είναι ότι η ΔΕΗ έφυγε από την περιοχή για να ξαναέρθει με άλλο πρόσωπο. Έφυγε, δηλαδή, από λιγνιτοπαραγωγός και ήρθε ως επενδυτής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και νέων τεχνολογιών. Εργαζόμαστε στο όραμα που υπάρχει για ένα τεράστιο εταιρικό πρόγραμμα στην περιοχή, που περιλαμβάνει, εκτός από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών για την προώθηση και τεχνολογιών αποθήκευσης, πέραν του υδρογόνου, που είναι και η αντλησιοταμίευση. Σε αυτό είμαστε συνοδοιπόροι και θέλουμε πάρα πολύ να ενισχύσουμε τις προσπάθειές της".