Στο ραντάρ G7 και ΕΕ οι υψηλές ενεργειακές τιμές – Μπαράζ συζητήσεων για τη λήψη μέτρων - Την Παρασκευή το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας

Η αβεβαιότητα αναφορικά με την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, παρά την ανακοινωθείσα συμφωνία, διατηρεί τις ανησυχίες για παράταση της ενεργειακής κρίσης, με φορείς, οργανισμούς και κυβερνήσεις να αναζητούν λύσεις για το πώς θα περιοριστούν οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας και θα προστατεύσουν τις οικονομίες από περαιτέρω αναταράξεις.

Την περασμένη εβδομάδα οι ηγέτες της G7 στο Εβιάν-λε-Μπεν της Γαλλίας επικεντρώθηκαν στην ενεργειακή ασφάλεια, με τη γραμμή επικοινωνίας να διατηρείται ανοικτή και αυτή την εβδομάδα στο πλαίσιο διαμόρφωσης μίας ευρύτερης στρατηγικής για την ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας, και τον περιορισμό των ενεργειακών τιμών.

Οι ηγέτες αναγνώρισαν ότι οι διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού ενέργειας, γεωργικών εισροών και λιπασμάτων έχουν αυξήσει το κόστος για τις βιομηχανίες, τους αγρότες και τα νοικοκυριά σε ολόκληρο τον κόσμο, με ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες για τις πιο ευάλωτες οικονομίες.

Η προσωρινή διακοπή και η αβεβαιότητα γύρω από τη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ — μιας ζωτικής θαλάσσιας οδού μέσω της οποίας διέρχεται σημαντικό ποσοστό των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου — ανέδειξαν την ευθραυστότητα των διεθνών ενεργειακών αγορών.

Οι ηγέτες κάλεσαν επίσης όλες τις χώρες να αποφύγουν αυθαίρετους περιορισμούς στις εξαγωγές και επανέλαβαν τη σημασία του ασφαλούς και προβλέψιμου εμπορίου, ιδιαίτερα στον τομέα της ενέργειας. Και σύμφωνα με δημοσιεύματα οι συζητήσεις πάνω στο θέμα αυτό συνεχίζονται.

Τα μέτρα στην Ευρώπη

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήδη παρουσίασε τις προτάσεις της για την αντιμετώπιση του υψηλού ενεργειακού κόστους στην Ευρώπη, ένα ζήτημα που έχει αποκτήσει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα καθώς οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν αυξανόμενα έξοδα και οι κυβερνήσεις δέχονται πιέσεις από τους καταναλωτές.

Στο πλαίσιο αυτό συνεδριάζουν την επόμενη Παρασκευή οι Υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ, με τον Σταύρο Παπασταύρου να μεταβαίνει και αυτός στο Λουξεμβούργο.

Όπως αναφέρεται στην επίσημη ατζέντα, το Συμβούλιο θα εξετάσει τις τιμές της ενέργειας και την κατάσταση του εφοδιασμού και θα συζητήσει μέτρα συντονισμού και απόκρισης όσον αφορά τις ενεργειακές επιπτώσεις του κλεισίματος των στενών του Ορμούζ.

Θα δοθεί έμφαση στην περαιτέρω ενίσχυση της διαφάνειας, της συνεργασίας και της κοινής δράσης, με παράλληλη πρόληψη του κατακερματισμού της αγοράς. Οι υπουργοί αναμένεται επίσης να εξετάσουν την ετοιμότητα και τη μελλοντική θωράκιση της ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ για την προστασία τόσο των πολιτών όσο και της οικονομίας.

Στο επίκεντρο και τα δίκτυα

Οι υπουργοί Ενέργειας θα κληθούν να συμφωνήσουν και επί της θέσης του Συμβουλίου σχετικά με τη δέσμη για τα ευρωπαϊκά δίκτυα, δηλαδή τις προτάσεις της Επιτροπής για την αναθεώρηση του υφιστάμενου κανονισμού για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές (ΔΕΔ-Ε) και για την οδηγία για την αδειοδότηση, οι οποίες παρουσιάστηκαν στις 10 Δεκεμβρίου 2025.

Στόχος της δέσμης για τα δίκτυα είναι να βελτιωθεί η διασυνοριακή διασυνδεσιμότητα, να ενισχυθεί ο εξηλεκτρισμός και να επιταχυνθεί η αδειοδότηση των δικτύων, με παράλληλη αύξηση της ανθεκτικότητας και της ασφάλειας των διασυνοριακών υποδομών.

Υπενθυμίζεται ότι η δέσμη για τα δίκτυα αποτελεί βασική συνιστώσα του χάρτη πορείας «Μία Ευρώπη, μία αγορά» για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης μέσω της μείωσης των τιμών της ενέργειας και της απανθρακοποίησης.

Ο τομέας της ενέργειας μετά το 2030

Ενόψει της επικείμενης επικαιροποίησης της ισχύουσας νομοθεσίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την ενεργειακή απόδοση και τους κανόνες για τα εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα, οι υπουργοί Ενέργειας θα ανταλλάξουν απόψεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να σχεδιαστεί το πλαίσιο για την ενέργεια μετά το 2030 ώστε να επιτευχθεί ο κλιματικός στόχος για το 2040, με παράλληλη διασφάλιση οικονομικά προσιτής εγχώριας ενέργειας και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ.

Ο κλιματικός στόχος για το 2040 όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 90% καθορίστηκε στο τροποποιημένο ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα, το οποίο τέθηκε σε ισχύ τον Απρίλιο του 2026.

Μια λεπτή ισορροπία για το επόμενο διάστημα

Καθώς οι παγκόσμιες ενεργειακές αγορές αντιδρούν στην αυξανόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα, οι κυβερνήσεις καλούνται να αντιμετωπίσουν τη δύσκολη πρόκληση της σταθεροποίησης των τιμών χωρίς να δημιουργήσουν νέες στρεβλώσεις στην αγορά. Αν και οι αξιωματούχοι επιμένουν ότι οι φυσικές προμήθειες παραμένουν προς το παρόν επαρκείς, η ταχεία άνοδος των τιμών του πετρελαίου υπογραμμίζει πόσο γρήγορα οι γεωπολιτικές εντάσεις μπορούν να επηρεάσουν το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα.

Για την Ευρώπη, η νέα κρίση ενισχύει τις διαχρονικές ανησυχίες σχετικά με την ενεργειακή ασφάλεια, την εξάρτηση από εισαγωγές και την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας. Για την G7, αποτελεί μια ακόμη δοκιμασία διεθνούς συντονισμού σε μια περίοδο κατά την οποία η οικονομική ανθεκτικότητα και η προσιτή ενέργεια βρίσκονται και πάλι στο επίκεντρο.

Οι επόμενες ημέρες θα δείξουν εάν οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων θα καταφέρουν να καθησυχάσουν τις αγορές μέσω συντονισμένων ενεργειών ή αν ο κόσμος οδεύει προς μια νέα παρατεταμένη περίοδο ενεργειακής αστάθειας, ανάλογη με εκείνη που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.