Μεγάλες περικοπές αλλά και μεγάλη ηλιοφάνεια το 2024 - Η "ιδιαίτερη" σχέση ανάμεσα στην ηλιακή ακτινοβολία και στους περιορισμούς έγχυσης

Το 2024 ήταν η χρονιά που κάποιοι επενδυτές φωτοβολταϊκών ένιωσαν σοβαρά στο πετσί τους  τις περικοπές ενέργειας. Περικοπές σημαίνει λιγότερα έσοδα, εξου και η γκρίνια πολλών επενδυτών. Όπως όμως συμβαίνει συχνά, η διαπίστωση αυτή δεν λέει όλη την αλήθεια. Ή για την ακρίβεια, φωτίζει μόνο τη μία πλευρά της.

Η άλλη πλευρά είναι ότι το 2024 ήταν μια εξαιρετική χρονιά από άποψη ηλιοφάνειας στη χώρα μας. Η ηλιοφάνεια ήταν πολύ πάνω από τη μέση ηλιοφάνεια της περιόδου 2007-2023, όπως φαίνεται στην εικόνα που ακολουθεί.
 

Όταν ένας επενδυτής ετοιμάζει το business plan για τον σταθμό του, χρησιμοποιεί μοντέλα για να εκτιμήσει την παραγόμενη ενέργεια (όπως π.χ. το pvsyst) τα οποία με τη σειρά τους χρησιμοποιούν δορυφορικά στοιχεία για την ηλιοφάνεια που βασίζονται σε ιστορικά δεδομένα 10-20 ετών. Έτσι μπορεί να προβλέψει το μέσο έσοδο κατ’ έτος για την επόμενη εικοσαετία. Και το ερώτημα που προκύπτει είναι το εξής: κινδυνεύει να πέσει έξω το business plan (και άρα να κινδυνεύσει να κοκκινίσει τυχόν δάνειο που έχει πάρει) από τις περικοπές ή η αύξηση της ηλιοφάνειας αμβλύνει τον (χρηματικό) πόνο; Για το 2024 τουλάχιστον, το μέσο έσοδο ενός επενδυτή δεν αποκλίνει από το μέσο όρο της 15ετίας παρόλες τις περικοπές (που δεν τις μοιράστηκαν βέβαια όλοι ακριβοδίκαια, καθώς δεν υπήρχαν τότε μηχανισμοί αντιστάθμισης και set-point σε επίπεδο ΔΕΔΔΗΕ). Μεγαλύτερη ηλιοφάνεια σημαίνει μεγαλύτερη παραγωγή ενέργειας και άρα ανάγκη για μεγαλύτερες περικοπές ενέργειας. Οι περικοπές κόβουν το επιπλέον έσοδο από την πώληση ενέργειας, επαναφέροντας το στα επίπεδα του αρχικού business plan.

Ας δούμε πιο αναλυτικά τι έγινε μέσα στη χρονιά. Τον Απρίλιο του 2024 είχαμε σημαντικά αυξημένη ακτινοβολία σε σχέση με το μέσο όρο 2007-2023. Οι περικοπές τον μήνα αυτό αντιστοιχούσαν στο 28% των συνολικών περικοπών της χρονιάς.
 

Το ίδιο και τον Οκτώβριο, οπότε και οι περικοπές έφτασαν στο 17% των συνολικών περικοπών της χρονιάς.
 

Πάμε τώρα στο 2025, οπότε και οι περικοπές θα είναι μεγαλύτερες. Τους τρεις πρώτους μήνες του χρόνου, η εικόνα είναι μεικτή με τον Ιανουάριο και τον Μάρτιο να είναι κοντά στον μέσο όρο 2007-2024 και τον Φεβρουάριο να εμφανίζει μειωμένη ηλιοφάνεια (κατά τόπους έως και -20%). Η παραγωγή ενέργειας των φωτοβολταϊκών την περίοδο Ιανουαρίου-Μαρτίου ενός τυπικού έτους είναι κατά μέσο όρο μικρότερη από το 20% της ετήσιας παραγωγής και το δίμηνο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2025 δεν είχαμε σχεδόν καθόλου περικοπές.