Π.Μητρούλια: Αντικίνητρο για την πώληση της ΔΕΠΑ η απελευθέρωση της αγοράς φυσικού αερίου

Σοβαρά ερωτηματικά για τις επιπτώσεις που θα προκαλέσει στην εξέλιξη του διαγωνισμού για την πώληση της ΔΕΠΑ δημιουργεί η πρόσφατη απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού με την οποία απελευθερώνεται πλήρως η αγορά σε επίπεδο προμήθειας, διαχωρίζεται η προμήθεια από τη μεταφορά αερίου και παρέχεται η δυνατότητα ελεύθερης και χωρίς περιορισμούς πρόσβασης των ιδιωτών στα δίκτυα.

Με την απόφαση αυτή, η ΔΕΠΑ δεσμεύεται να διαθέτει σε ιδιώτες, μέσω δημοπρασιών, το 10% του αερίου που προμήθευσε σε πελάτες της το προηγούμενο έτος, αρχής γενομένης από το Δεκέμβριο, καθιστώντας ιδιαίτερα δύσκολους και λεπτούς τους χειρισμούς που καλείται να κάνει ο πρόεδρος του ΤΑΙΠΕΔ Τάκης Αθανασόπουλος, προκειμένου να αποφύγει ενδεχόμενη αποτυχία του διαγωνισμού για την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΠΑ που βρίσκεται σε εξέλιξη. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι την εβδομάδα που πέρασε το διοικητικό συμβούλιο του Ταμείου Αποκρατικοποιήσεων δεν ενέκρινε τη μετάβαση του διαγωνισμού στην επόμενη φάση των δεσμευτικών προσφορών, μεταθέτοντας την απόφαση για αργότερα.

Με βάση την απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού η ΔΕΠΑ υποχρεούται να διαθέτει μέρος του αερίου που η ίδια προμηθεύεται μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων από τη Ρωσία, την Αλγερία και το Αζερμπαϊτζάν. Μάλιστα η πρώτη δημοπρασία που θα αφορά αέριο που αντιστοιχεί σε παραγωγή ηλεκτρισμού 0, 365 εκ. MWh, θα πραγματοποιηθεί εντός του Δεκεμβρίου.

Μέσω της υποχρέωσης αυτής που είναι ανάλογη, αν και μικρότερης έκτασης με την υποχρέωση που έχει η ΔΕΗ έναντι του μνημονίου να πουλήσει το 40% της λιγνιτικής παραγωγής της, η ΔΕΠΑ χάνει ένα μέρος του σημαντικότερου πλεονεκτήματος της ως εμπορική εταιρία. Με άλλα λόγια, περιορίζονται σημαντικά τα περιθώρια κερδοφορίας που της εξασφαλίζουν τα μακροχρόνια συμβόλαια προμήθειας μεγάλων ποσοτήτων αερίου και μάλιστα σε καλές τιμές. Παράλληλα ενισχύεται η θέση των ανταγωνιστών της στην αγορά, οι οποίοι θα έχουν πλέον τη δυνατότητα να διαμορφώσουν ένα μίγμα αερίου προερχόμενο από διαφορετικές πηγές και σε τιμές σαφώς ανταγωνιστικές με αυτές που μπορεί να προσφέρει η ΔΕΠΑ στην αγορά. Το στοιχείο αυτό σε συνδυασμό με την υποχρέωση που έχει πλέον η ΔΕΠΑ να συνάπτει ετήσια ευέλικτα συμβόλαια με τους πελάτες της δημιουργούν συνθήκες έντονου ανταγωνισμού στην αγορά και καθιστούν τη ΔΕΠΑ έναν παίκτη περίπου όπως όλοι οι άλλοι, αφού το μόνο μακροχρόνιο συμβόλαιο που φαίνεται ότι θα διατηρήσει θα είναι αυτό με τη ΔΕΗ.   

Έτσι εάν μέχρι τώρα εκφράζονταν αμφιβολίες για το εάν θα υπάρξει ουσιαστικό επενδυτικό ενδιαφέρον και στη φάση των δεσμευτικών προσφορών για μια εμπορική εταιρία που δεν έχει άλλα περιουσιακά στοιχεία πλην των συμβολαίων προμήθειας, πλέον οι αμφιβολίες και τα ερωτηματικά εντείνονται. Θα μπορούσε βεβαίως να πει κανείς ότι η διαδικασία πώλησης που βρίσκεται σε εξέλιξη από το ΤΑΥΠΕΔ αφορά τον όμιλο ΔΕΠΑ, δηλαδή τόσο την εμπορική μητρική εταιρία όσο και τη θυγατρική της ΔΕΣΦΑ, που ελέγχει τα δίκτυα και ως εκ τούτου το επενδυτικό ενδιαφέρον πρέπει να θεωρείται δεδομένο. Και σε αυτό το θέμα όμως τα πράγματα έχουν περιπλακεί μετά την ψήφιση του μεσοπρόθεσμου από τη Βουλή, στο οποίο προβλέπεται πλήρης ιδιοκτησιακός διαχωρισμός μεταξύ ΔΕΠΑ και ΔΕΣΦΑ.
      
Παράγοντες της αγοράς εκφράζουν σοβαρές αμφιβολίες για την επιτυχία του διαγωνισμού πώλησης της ΔΕΠΑ που βρίσκεται σε εξέλιξη από το Ταμείο Αποκρατικοποιήσεων, ενώ από την πλευρά της κυβέρνησης η απάντηση είναι πως η απελευθέρωση των αγορών δεν είναι ζήτημα επιλογής αλλά υποχρέωση, καθώς και ότι ο ανταγωνισμός δημιουργεί πρόσφορες συνθήκες για την προσέλκυση επενδύσεων.

Παράλληλα, η απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού θεωρείται σημαντικό  βήμα εξορθολογισμού της αγοράς φυσικού αερίου, με χρονικό ορίζοντα 10 ετών, ενώ εκτιμάται ότι το «σπάσιμο» του μονοπωλίου της Δημόσιας Επιχείρησης Αερίου Ανώνυμης Εταιρίας και η ένταση του ανταγωνισμού θα επιτρέψουν να ωφεληθούν οι καταναλωτές μέσω της μείωσης των τιμών.

(Εξπρες, 25/11/2012)