Κουίζ: Πως μπορούν κάποια πράσινα τιμολόγια να είναι και στα φθηνότερα και στα ακριβότερα;
Μπορεί ένα πράσινο τιμολόγιο να συγκαταλέγεται τον Ιανουάριο ταυτόχρονα και στα φθηνότερα και στα ακριβότερα τιμολόγια της αγοράς; Και μάλιστα με επίσημη «σφραγίδα», και στη μία περίπτωση και στην άλλη; Κι όμως, όσο και αν σας φαίνεται «τρελό», η απάντηση είναι καταφατική. Δείτε, αφενός μεν το συγκριτικό πίνακα της ΡΑΑΕΥ για τα πράσινα τιμολόγια, και αφετέρου την απόφαση της Αρχής για το τιμολόγιο αναφοράς προμηθευτή καθολικής υπηρεσίας. Ποιά είναι η εξήγηση; Η εξής: Στη σύγκριση των πράσινων τιμολογίων, ως τελική τιμή κιλοβατώρας η ΡΑΑΕΥ αποδέχεται εκείνη που προκύπτει μετά την έκπτωση συνέπειας που έχουν στο πρόγραμμά τους οι περισσότερες (αλλά όχι όλες) εταιρείες προμήθειας. Αντίθετα, όταν καλείται να αποφασίσει για το τιμολόγιο καθολικής υπηρεσίας, ως τελική τιμή κιλοβατώρας λαμβάνει εκείνη που πληρώνει ο μη συνεπής πελάτης κάθε εταιρείας. Έτσι, μπορεί μια εταιρεία να είναι μια από τις φθηνότερες στο συγκριτικό πίνακα, αλλά να είναι ταυτόχρονα η ακριβότερη και να υπολογίζεται ως τιμολόγιο αναφοράς για την καθολική υπηρεσία.
Αυτό είναι το τεχνικό μέρος της εξήγησης. Στην ουσία, όμως, έχουμε να κάνουμε με την αποδοχή μιας παράτυπης πρακτικής, η οποία ωστόσο, ταυτόχρονα, ικανοποιεί τη βασική επιδίωξη του ΥΠΕΝ, που είναι να πιεστούν προς τα κάτω οι χρεώσεις των πράσινων τιμολογίων. Γιαυτό άλλωστε γίνεται αποδεκτή αυτή η παράτυπη πρακτική.
Ποιά είναι η παράτυπη πρακτική; Το να εμφανίζεται η έκπτωση συνέπειας ως οριζόντια έκπτωση για όλους, ενώ δεν είναι. Ο νόμος επιτρέπει στις εταιρείες να ορίζουν ένα ποσοστό οριζόντιας έκπτωσης για όλους τους πελάτες και μάλιστα τους επιτρέπει να αλλάζουν το ποσοστό αυτό κάθε μήνα ώστε να προσαρμόζονται στις συνθήκες της αγοράς. Αυτό έκανε, για παράδειγμα, η ΔΕΗ. Αντίθετα, η έκπτωση συνέπειας που υιοθέτησαν πολλές εταιρείες δεν είναι απροϋπόθετη, δίνεται με προϋπόθεση την εμπρόθεσμη εξόφληση και κατά συνέπεια δεν θα έπρεπε να προσμετράται για τον καθορισμό των τελικών συγκρίσιμων τιμών κιλοβατώρας. Η προσμέτρησή της στις τελικές τιμές δείχνει ποιοι προμηθευτές έχουν τα φθηνότερα και ποιοι τα ακριβότερα πράσινα τιμολόγια, όχι όμως για το σύνολο των καταναλωτών. Για την ακρίβεια, η τελική χρέωση όσων προμηθευτών έχουν υιοθετήσει εκπτώσεις συνέπειας είναι οικονομική για όσους καταναλωτές πληρώσουν εντός προθεσμίας τον λογαριασμό τους, αλλά «αλμυρή» για όσους θα τον εξοφλήσουν έστω και λίγες ώρες αργότερα.
Λάβετε δε υπόψη το εξής στατιστικό στοιχείο με βάση την συμπεριφορά των καταναλωτών τα τελευταία χρόνια, κατά τα οποία εφαρμόζεται έκπτωση συνέπειας: Εμπρόθεσμα, παρά το οικονομικό δέλεαρ, πληρώνουν γύρω στο 65-70% των πελατών των εταιρειών. Το υπόλοιπο 30-35% που πληρώνει με έστω και μικρή καθυστέρηση θα κληθεί να καταβάλλει αισθητά περισσότερα χρήματα για κάθε κιλοβατώρα που θα καταναλώσει.