Στα ευρωπαϊκά «μέτρα και σταθμά» ο νέος μειωμένος στόχος του ΕΣΕΚ για το υδρογόνο – Πως πήγαμε από το 1,7 GW στα 300 MW μονάδες ηλεκτρόλυσης

Αποδεκτός, χωρίς να λαμβάνει παρατηρήσεις για διόρθωση από την Κομισιόν, έγινε ο νέος μειωμένος στόχος για την παραγωγή πράσινου υδρογόνου στο αναθεωρημένο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, το οποίο προβλέπει για το 2030 συνολική παραγωγή σε 0.92TWh, πράγμα που αντιστοιχεί σε δυναμικότητα εγκατεστημένων συστημάτων ηλεκτρόλυσης 300 MW περίπου.

Υπενθυμίζεται ότι το draft που είχε δημοσιευτεί το περασμένο καλοκαίρι έθετε στόχο στα 1,7 GW συστημάτων ηλεκτρόλυσης για το 2030 από προηγούμενο στόχο στα 1,2 GW. Σύμφωνα με πληροφορίες του energypress, η αναπροσαρμογή στα «νούμερα» έγινε πριν σταλεί το προσχέδιο στις Βρυξέλλες στις αρχές Νοεμβρίου, αναγνωρίζοντας ότι ο στόχος των 1.7 GW ήταν υπερβολικός τόσο για τα δεδομένα της ελληνικής αγοράς όσο και για το υφιστάμενο επίπεδο ωριμότητας της εν λόγω τεχνολογίας.

Πιο συγκεκριμένα αρμόδιες πηγές σημειώνουν ότι ο προηγούμενος στόχος των 1,2 GW στηριζόταν στη λογική παραγωγής υδρογόνου για έκχυση στο δίκτυο φυσικού αερίου, πράγμα που κατόπιν ώριμης ανάλυσης με τα «νούμερα» του σήμερα, καταλήγει εξαιρετικά κοστοβόρο για τον τελικό καταναλωτή.

Άλλωστε, όπως συμπληρώνουν, η βασική «αποστολή» του υδρογόνου είναι να συμβάλει στην απανθρακοποίηση συγκεκριμένων τομέων της οικονομίας όπως είναι οι μεταφορές και η βιομηχανία όπου δεν μπορούν να εφαρμοστούν άλλες τεχνικές απανθρακοποίησης και κύρια ο εξηλεκτρισμός και όχι για γενική χρήση, καθώς σε μια τέτοια περίπτωση το τελικό κόστος βγαίνει εξαιρετικά υψηλό.

Μάλιστα σε αυτές τις ειδικές περιπτώσεις μπορεί κανείς να προσδοκά και προστιθέμενη αξία από την χρήση υδρογόνου, πράγμα που «χάνεται» αν η χρήση του καυσίμου υιοθετηθεί σε άλλους τομείς όπως η απανθρακοποίηση των σπιτιών, όπου μάλιστα, προκρίνονται ήδη άλλες τεχνολογίες, όπως είναι οι αντλίες θερμότητας. Σε μια περίπτωση πλατιάς διείσδυσης του υδρογόνου, αυτό θα είχε αντανάκλαση στις χρεώσεις δικτύου, αυξάνοντας υπέρμετρα το τελικό κόστος.

Να συμπληρώσουμε ακόμη ότι η προσέγγιση του Υπουργείου, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, περιλαμβάνει μια ενδεχόμενη αναθεώρηση προς τα πάνω των στόχων υδρογόνου στη τελική κατανάλωση, με την προϋπόθεση, ωστόσο, ότι θα έχει ωριμάσει η τεχνολογία και επομένως τα κόστη θα βρίσκονται σε πιο προσιτά επίπεδα που να δικαιολογούν μια τέτοια ενέργεια. Άλλωστε ενδεικτικό είναι ότι ακόμη και σε επίπεδο ΕΕ δεν υπάρχουν δεσμευτικοί στόχοι για το υδρογόνο, όπως συμβαίνει σε άλλες τεχνολογίες ΑΠΕ, αναγνωρίζοντας ακριβώς την «ανωριμότητα» ακόμη της συγκεκριμένης τεχνολογίας και ότι αυτό συνεπάγεται σε όρους κόστους.

Από την πλευρά της η Κομισιόν στις παρατηρήσεις της προς την Ελλάδα για το ΕΣΕΚ ζητάει να συμπεριληφθούν συγκρίσιμα μέτρα για την προώθηση του υδρογόνου στη βιομηχανία και να προετοιμάσει την ΕΕ για το εμπόριο υδρογόνου από ανανεώσιμες πηγές.

Η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για το Υδρογόνο

Η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για το Υδρογόνο, η οποία εκδόθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιούλιο του 2020, ορίζει το πλαίσιο για την ανάπτυξη του πράσινου υδρογόνου εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας του REPowerEU, το οποίο κοινοποιήθηκε τον Μάϊο του 2022, οι στόχοι αυτής της στρατηγικής έχουν ενισχυθεί περαιτέρω. Η κατανάλωση ανανεώσιμου υδρογόνου εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπεται να αυξηθεί σε συνολικά 20 εκατομμύρια τόνους μέχρι το 2030, εκ των οποίων 10 εκατομμύρια τόνοι θα παράγονται στην Ε.Ε. και 10 εκατομμύρια τόνοι θα εισάγονται από τρίτες χώρες.

Επιπροσθέτως, το νομοθετικό πακέτο «Fit-for-55» που προτάθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιούλιο του 2021 περιλαμβάνει ένα μεγάλο αριθμό διατάξεων σχετικά με την ανάπτυξη του ανανεώσιμου υδρογόνου και του υδρογόνου χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Η αναθεώρηση της Οδηγίας για τις Ανανεώσιμες Πηγές περιλαμβάνει ένα νέο δεσμευτικό στόχο για τη βιομηχανία μέχρι το 2030, ότι το 42% του χρησιμοποιούμενου υδρογόνου θα είναι ανανεώσιμο.

Ο στόχος αυτός θα αυξηθεί στο 60% μέχρι το 2035. Επίσης, περιλαμβάνεται ελάχιστος δεσμευτικός στόχος κατανάλωσης των ανανεώσιμων καυσίμων μη βιολογικής προέλευσης (RFNBO) στις μεταφορές, της τάξεως του 1%. Ειδικότερα, για τους τομείς της αεροπλοΐας και της ακτοπλοΐας, ο στόχος αυτός προβλέπεται να είναι αυξημένος, φθάνοντας το 1,2%.

Οι προβλέψεις του νέου ΕΣΕΚ

Στο κείμενο που κατατέθηκε στις Βρυξέλλες αναφέρεται ότι οι τελικοί στόχοι για την παραγωγή υδρογόνου αυτή τη στιγμή είναι υπό διερεύνηση. Ωστόσο, προς το παρόν, για το 2030 η συνολική παραγωγή πράσινου υδρογόνου εκτιμάται ότι θα ανέλθει τουλάχιστον σε 0.92TWh, που αντιστοιχεί σε δυναμικότητα εγκατεστημένων συστημάτων ηλεκτρόλυσης 300 MW περίπου, ενώ στόχος είναι να συγκεντρωθούν οι κατάλληλοι πόροι σε συνδυασμό με τη δημιουργία αλυσίδας απορρόφησης του υδρογόνου σε χρήσεις που δεν μπορούν να εξηλεκτρισθούν, ώστε να επιταχυνθεί περαιτέρω η παραγωγή υδρογόνου έως το 2030.

Η συνολική κατανάλωση πράσινου υδρογόνου εκτιμάται σε 63,6 TWh/έτος μέχρι το 2050, το μεγαλύτερο ποσοστό όμως (περίπου 70%) εκτιμάται ότι θα καταναλώνεται για παραγωγή συνθετικών υδρογονανθράκων για χρήση στις μεταφορές.