Υποχρεωτική εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε κτίρια: ο ανεπαρκής Κλιματικός Νόμος και η νέα Κοινοτική Οδηγία

Τον Μάιο του 2022, η Βουλή ψήφιζε τον Εθνικό Κλιματικό Νόμο (Ν.4936/2022, ΦΕΚ 105Α/27.5.2022). Την ίδια περίοδο, η ΕΕ παρουσίαζε το σχέδιο RePowerEU για την απεξάρτηση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, το οποίο ανέτρεπε και βελτίωνε μία από τις βασικές πρόνοιες του Κλιματικού Νόμου. Ας το πάρουμε όμως από την αρχή.

Στο άρθρο 17 του Κλιματικού Νόμου προβλεπόταν η υποχρεωτική εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε ορισμένα νέα ειδικά κτίρια με κάλυψη μεγαλύτερη των πεντακοσίων (500) τ.μ. Ειδικά κτίρια είναι τα κτίρια, των οποίων η κύρια χρήση σε ποσοστό μεγαλύτερο του 50% της συνολικής επιφάνειας δόμησης τους δεν είναι η κατοικία. Συγκεκριμένα, ο νόμος προβλέπει τα εξής:

“Για αιτήσεις έκδοσης οικοδομικών αδειών ανέγερσης νέων κτιρίων ή προσθηκών σε υφιστάμενα κτίρια που υποβάλλονται από την 1η Ιανουαρίου 2023, τα ειδικά κτίρια της παρ. 21 του άρθρου 2 του ν. 4067/2012 (Α’ 79), εξαιρουμένων των τουριστικών καταλυμάτων και των ναών, με κάλυψη μεγαλύτερη των πεντακοσίων (500) τ.μ., υποχρεούνται να τοποθετούν συστήματα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά ή θερμικά ηλιακά συστήματα σε ποσοστό που αντιστοιχεί στο τριάντα τοις εκατό (30%) τουλάχιστον της κάλυψης. Κατ’ εξαίρεση, με απόφαση του οικείου Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής του άρθρου 7 του ν. 4495/2017 (Α’ 167) ή, ειδικώς για κτίρια με συνολική προσμετρώμενη στον συντελεστή δόμησης επιφάνεια άνω των πέντε χιλιάδων (5.000) τ.μ., με απόφαση του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής του άρθρου 13 του ως άνω νόμου δύνανται να εξαιρούνται από την ανωτέρω υποχρέωση μεμονωμένα κτίρια, εφόσον τεκμηριώνεται η σχετική αναγκαιότητα για μορφολογικούς ή αισθητικούς λόγους”.

H ρύθμιση αυτή, αν και θετική, είναι από μόνη της ασαφής και ελλειπής, αφού το καθεστώς αυτοκατανάλωσης δεν διευκολύνει την εγκατάσταση σε υπό κατασκευή κτίρια (χωρίς ενεργή σύνδεση) και τον διαμοιρασμό της παραγόμενης ενέργειας.

Ορισμένες πρόνοιες του σχεδίου RePowerEU εν τω μεταξύ μετουσιώθηκαν σε Οδηγία. Με βάση την Οδηγία 2024/1275 για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων (24.4.2024), τα φωτοβολταϊκά θα γίνουν υποχρεωτικά στις εξής κατηγορίες:
 

Επίσης, όλα τα νέα κτίρια πρέπει να διαθέτουν τις κατάλληλες υποδομές για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών (solar ready).

Τα κράτη μέλη οφείλουν να θέσουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με τη νέα Οδηγία έως τις 29 Μαΐου 2026. 

Απαιτείται λοιπόν μια προσαρμογή του Εθνικού Κλιματικού Νόμου στις νέες Κοινοτικές ρυθμίσεις. Επιπροσθέτως απαιτείται η ενσωμάτωση και μιας άλλης Οδηγίας (της 2024/1711) για την κοινή χρήση και διαμοιρασμό της ενέργειας. Μόνο τότε θα μπορούμε να μιλάμε για την ουσιαστική εφαρμογή κλιματικών πολιτικών στον κτιριακό τομέα. Και για να έχουμε μια ιδέα των μεγεθών, κάθε χρόνο εκδίδονται περί τις 25.000 νέες οικοδομικές άδειες.