Ξανά σε υψηλά επίπεδα ο ΛΠ3 – «Καμπανάκι» από τις εκρηκτικές προσφορές ανοδικής ενέργειας

Σε τροχιά νέας ανόδου εισέρχεται ο λογαριασμός προσαύξησης ΛΠ3, επαναφέροντας στο προσκήνιο ένα από τα πλέον «αφανή» αλλά κρίσιμα κόστη της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία για την εβδομάδα 6 έως 12 Απριλίου, ο ΛΠ3 εκτινάχθηκε στα 25 €/MWh, καταγράφοντας σημαντική αύξηση σε σχέση με τις προηγούμενες εβδομάδες και αναδεικνύοντας εκ νέου τις στρεβλώσεις στη λειτουργία της αγοράς εξισορρόπησης.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η χονδρική τιμή ρεύματος εμφανίζεται συγκρατημένη, δημιουργώντας ωστόσο μια παραπλανητική εικόνα για το πραγματικό ενεργειακό κόστος. Όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς, ο ΛΠ3 αποτελεί ουσιαστικά το «κρυφό κόστος» που δεν αποτυπώνεται άμεσα στην τιμή του Χρηματιστηρίου Ενέργειας, αλλά μετακυλίεται τελικά στους καταναλωτές και τη βιομηχανία.

Έκρηξη στις προσφορές ανοδικής ενέργειας

Καθοριστικό ρόλο στην εκτίναξη του ΛΠ3 διαδραματίζει η συμπεριφορά των προσφορών στην αγορά εξισορρόπησης, και ειδικότερα των προσφορών ανοδικής ενέργειας. Συγκεκριμένα οι τιμές των προσφορών αυτών κατά τις μεσημεριανές ώρες εμφανίζονται έως και τριπλάσιες σε σχέση με τα συνήθη επίπεδα.

Η εικόνα αυτή συνδέεται άμεσα με την αυξημένη παραγωγή από ΑΠΕ, κυρίως φωτοβολταϊκά, τις ώρες υψηλής ηλιοφάνειας. Καθώς η παραγωγή υπερβαίνει τη ζήτηση, το σύστημα καλείται να διαχειριστεί μεγάλες αποκλίσεις, οδηγώντας σε αυξημένες ανάγκες εξισορρόπησης. Ωστόσο, αντί αυτό να οδηγεί σε χαμηλότερο συνολικό κόστος, παρατηρείται το αντίθετο: η ανάγκη για ευελιξία «τιμολογείται» ακριβά μέσω των προσφορών ανοδικής ενέργειας.

Ο ΛΠ3 ως δείκτης στρεβλώσεων

Η επιστροφή του ΛΠ3 στα επίπεδα των 25 €/MWh επιβεβαιώνει ότι η αγορά εξακολουθεί να εμφανίζει σημαντικές δυσλειτουργίες. Υπενθυμίζεται ότι ο συγκεκριμένος λογαριασμός σχετίζεται με το κόστος ενεργοποίησης μονάδων εκτός αγοράς, προκειμένου να διασφαλιστεί η ευστάθεια του συστήματος.

Παράγοντες της αγοράς τονίζουν ότι, σε συνθήκες υψηλής διείσδυσης ΑΠΕ και περιορισμένης αποθήκευσης, η ανάγκη για τέτοιες παρεμβάσεις αυξάνεται. Ωστόσο, το κόστος αυτό δεν κατανέμεται με διαφανή τρόπο, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται έντονες αντιδράσεις από τη βιομηχανία, η οποία βλέπει το ενεργειακό της κόστος να διογκώνεται χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη αύξηση στη χονδρική τιμή.

Επιπτώσεις 

Η αύξηση του ΛΠ3 έχει άμεσες οικονομικές συνέπειες. Όπως επισημαίνουν στελέχη της ενεργοβόρου βιομηχανίας, το συγκεκριμένο κόστος επιβαρύνει δυσανάλογα τους μεγάλους καταναλωτές, διογκώνοντας το ενεργειακό κόστος τους.

Ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η ευρωπαϊκή βιομηχανία δοκιμάζεται από τις υψηλές ενεργειακές τιμές και τις γεωπολιτικές εντάσεις, η διατήρηση τέτοιων «κρυφών» επιβαρύνσεων εντείνει το πρόβλημα. Η ελληνική αγορά εμφανίζεται έτσι να έχει ένα επιπλέον μειονέκτημα σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου το κόστος εξισορρόπησης είναι χαμηλότερο ή κατανέμεται διαφορετικά.

Το στοίχημα της αποθήκευσης

Η εξέλιξη επαναφέρει στο προσκήνιο τη σημασία της αποθήκευσης ενέργειας, η οποία θεωρείται κρίσιμη για τη μείωση των αποκλίσεων και, κατ’ επέκταση, του κόστους εξισορρόπησης. Η είσοδος νέων μονάδων αποθήκευσης στο σύστημα αναμένεται να περιορίσει τις ακραίες διακυμάνσεις, ωστόσο, όπως επισημαίνουν αναλυτές, η επίδρασή τους δεν θα είναι άμεση.

Μέχρι τότε, η αγορά θα συνεχίσει να λειτουργεί υπό την πίεση των στρεβλώσεων που προκαλεί η ασύμμετρη ανάπτυξη των ΑΠΕ σε σχέση με τις υποδομές ευελιξίας.

Σε κάθε περίπτωση η νέα άνοδος του ΛΠ3 στέλνει προειδοποιητικό σήμα για την πορεία της αγοράς τους επόμενους μήνες, ιδίως ενόψει της θερινής περιόδου όταν η ζήτηση αυξάνεται και οι συνθήκες γίνονται πιο απαιτητικές για το σύστημα.