ΑΠΕ: Συνολικό «πακέτο» φέρνει το ΥΠΕΝ στη Βουλή για την απελευθέρωση ηλεκτρικού «χώρου» - Τι προβλέπει για περιορισμούς έγχυσης, διαγωνισμούς και… overbooking

«Σήμα» στην αγορά ΑΠΕ για τη συνέχιση των επενδύσεων στον κλάδο, σχεδιάζει να δώσει το ΥΠΕΝ, φέρνοντας άμεσα στη Βουλή «πακέτο» παρεμβάσεων για την απελευθέρωση ηλεκτρικού «χώρου» και, κατά συνέπεια, για την κατακύρωση δυναμικότητας από νέους σταθμούς ΑΠΕ. Έτσι, με τις παρεμβάσεις αυτές, θα επιτραπεί να μην σταματήσει η χορήγηση νέων όρων σύνδεσης από τον ΑΔΜΗΕ, με βάση πάντοτε τις ισχύουσες σειρές προτεραιότητας στην αξιολόγηση των σχετικών αιτήσεων. 

Τα μέτρα αναμένεται να έρθουν στη Βουλή ακόμη και μέσα στον Ιανουάριο, ενώ σε αυτά θα περιλαμβάνονται πρωτοβουλίες όπως η αύξηση στους περιορισμούς έγχυσης ή η προσθήκη μπαταριών σε «απλούς» σταθμούς ΑΠΕ.

Αργότερα, με Υπουργικές Αποφάσεις, η εφαρμογή

Η εφαρμογή των μέτρων, πάντως, θα εκκινήσει σε δεύτερη φάση, όταν η Ομάδα Διοίκησης Έργου που έχει συστήσει το ΥΠΕΝ για την αυξημένη διείσδυση των ΑΠΕ και τον περιορισμένο διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο, θα καταλήξει στο εύρος που θα πρέπει να έχουν οι εν λόγω παρεμβάσεις. Για παράδειγμα, σε ποιό ποσοστό θα φτάσουν οι περιορισμοί έγχυσης; Σε ποιούς σταθμούς ΑΠΕ θα επιβληθούν οι νέοι περιορισμοί; Ποιούς σταθμούς ΑΠΕ θα αφορά η δυνατότητα πρόσθεσης μπαταριών και με ποιούς όρους;

Επομένως, το πλαίσιο που θα νομοθετηθεί θα εξουσιοδοτεί τον Υπουργό ΠΕΝ να προχωρήσει, στην πορεία, στην έκδοση Υπουργικών Αποφάσεων για την έναρξη εφαρμογής των μέτρων (με την εξειδίκευσή τους). Οι Αποφάσεις θα βασίζονται στα συμπεράσματα της Ομάδας Διοίκησης Έργου. Έτσι, για παράδειγμα, η ενίσχυση των περιορισμών έγχυσης θα τεθεί σε εφαρμογή, όταν θα εκδοθεί η Υπουργική Απόφαση που θα προσδιορίζει το ποσοστό του «κόφτη», αλλά και την ισχύ του χαρτοφυλακίου που αυτός θα καταλάβει. Εκτιμάται ότι η Ομάδα θα ολοκληρώσει τις εργασίες της προς το καλοκαίρι. 

Ονομαστική υπερκάλυψη των στόχων του ΕΣΕΚ

Στην πράξη όμως, με τη θέσπιση, και μόνον, των μέτρων, θα επιτραπεί στους Διαχειριστές να προχωρήσουν στη δέσμευση ηλεκτρικού «χώρου» ο οποίος ονομαστικά θα κινείται πάνω από τους στόχους που τίθενται από το ΕΣΕΚ για το 2030. Υπενθυμίζεται ότι τα εν λειτουργία έργα σε συνδυασμό με τις υπό ανάπτυξη μονάδες με ΟΠΣ αγγίζουν ήδη την εγκατεστημένη ισχύ που προβλέπεται για το τέλος της τρέχουσας 10ετίας. Επομένως, κανονικά από εδώ και πέρα θα έπρεπε να χορηγούνται όροι σύνδεσης που θα ενεργοποιούνται μετά το 2030. 

Για να ενεργοποιηθούν μέσα στη 10ετία, η νομοθετική πρωτοβουλία το ΥΠΕΝ θα υιοθετεί ουσιαστικά μία λογική... overbooking. Κι αυτό γιατί θα προεξοφλεί πως η πλεονάζουσα δυναμικότητα που θα δεσμευθεί εφεξής, με τη χορήγηση νέων όρων σύνδεσης, θα αντισταθμιστεί με την εξοικονόμηση ηλεκτρικού «χώρου» που θα επιφέρουν τα μέτρα τα οποία θα νομοθετηθούν. Ως αποτέλεσμα, η υπερκάλυψη των πράσινων στόχων του 2030 θα είναι μόνο παροδική. 

Αποδέσμευση ηλεκτρικού «χώρου» 

Βασικός πυλώνας των παρεμβάσεων θα είναι η απελευθέρωση ηλεκτρικού «χώρου» από τη δυναμικότητα που καταλαμβάνουν έργα υπό ανάπτυξη, τα οποία έχουν ήδη λάβει όρους σύνδεσης. Προς αυτή την κατεύθυνση σχεδιάζονται:  

- Περιορισμοί έγχυσης σε ώριμα έργα. Όπως έχει γράψει το energypress, η παρέμβαση αυτή προβλέπει κινητροδότηση μονάδων με οριστικούς όρους σύνδεσης (μέσω σταθερής ταρίφας), ώστε οι παραγωγοί να αποδεχθούν οι επενδύσεις τους να υπαχθούν σε αυξημένους κόφτες στην παραγωγή τους.

- Προσθήκη μπαταριών σε μονάδες με ΟΠΣ. Το ΥΠΕΝ σχεδιάζει επίσης να αξιοποιήσει ως δέλεαρ το εγγυημένο έσοδο, ώστε παραγωγοί να προσθέσουν μπαταρίες σε ώριμα έργα τους. Μάλιστα, σε αυτή την περίπτωση, φαίνεται πως τα έργα θα αποζημιώνονται με ταρίφα μόνον για ένα μέρος της «πράσινης» ηλεκτροπαραγωγής τους και όχι για το σύνολο.

Για το υπόλοιπο ποσοστό, είτε θα υποχρεούνται να συνάψουν «πράσινο» PPA με βιομηχανικό καταναλωτή, είτε απλώς να τη διαθέσουν στη χονδρεμπορική αγορά. Βέβαια, και στη δεύτερη περίπτωση η σύναψη PPA θα αποτελεί έτσι κι αλλιώς προτιμότερη λύση, διασφαλίζοντας ορατότητα στις απολαβές των έργων που θα τα καταστήσει πιο εύκολα bankable.

Η Ομάδα Διοίκησης Έργου θα αναλάβει να προσδιορίσει τις σχετικές παραμέτρους – όπως το ύψος του περιορισμού έγχυσης και το βέλτιστο μέγεθος σταθμών που θα προωθηθεί να προσθέσει μπαταρία. Στη συνέχεια, θα ανοίξει ο δρόμος για να εκδοθεί η Υπουργική Απόφαση διεξαγωγής των διαγωνισμών, στο πλαίσιο των οποίων οι δύο παραπάνω κατηγορίες μονάδων θα διεκδικήσουν ταρίφες. Όπως έχει γράψει το energypress, σκοπός του ΥΠΕΝ είναι να υπάρξει ένα χρονοδιάγραμμα 3ετίας, για αυτές τις δημοπρασίες. 

«Κόφτης» 40-50% σε νέα έργα 

Το υπουργείο θεωρεί παράλληλα πως υπάρχει ένα ασφαλές «μαξιλάρι» έργων με ΟΠΣ που δεν θα υλοποιηθούν τελικά, με συνέπεια να μπορεί να παραχωρηθεί επιπλέον δυναμικότητα σε καινούριες μονάδες, πέρα από αυτήν που θα απελευθερωθεί από τα παραπάνω μέτρα. Επίσης, μία παρέμβαση που είχε τεθεί επί τάπητος (χωρίς ωστόσο να είναι ξεκάθαρο αν έχει «κλειδώσει») είναι να δοθεί κίνητρο και σε εν λειτουργία έργα -με παράταση του χρόνου της σύμβασης λειτουργικής ενίσχυσης- για εφαρμογή περιορισμών έγχυσης. 

Οι προκαταρκτικές εκτιμήσεις «δείχνουν» πως οι παρεμβάσεις του ΥΠΕΝ θα οδηγήσουν σε απελευθέρωση «χώρου» 3-4 Γιγαβάτ, με το νούμερο αυτό να οριστικοποιείται όταν λάβει τις σχετικές αποφάσεις η Ομάδα Διοίκησης Έργου του υπουργείου. Σε κάθε περίπτωση, η νέα αυτή δυναμικότητα θα συμβάλει και στην ενεργοποίηση των «πράσινων» PPAs της βιομηχανίας. Κι αυτό γιατί θα δοθεί η δυνατότητα να λάβουν όρους σύνδεσης και σταθμοί της Ομάδας Β, οι οποίοι προορίζονται για την τροφοδοσία βιομηχανικών καταναλωτών.  

Πέρα πάντως από την εξοικονόμηση δυναμικότητας, τα μέτρα του ΥΠΕΝ θα έχουν ως στόχο και τη βέλτιστη αξιοποίηση της διαθέσιμης δυναμικότητας, για την πρόσβαση καινούριων μονάδων. Σε αυτή την περίπτωση, προβλέπεται η εφαρμογή αυξημένων περιορισμών έγχυσης από αυτούς που έχουν θεσπισθεί από τον Ιούλιο του 2022 – και, στην περίπτωση των φωτοβολταϊκών, προβλέπουν μόνιμο «κόφτη» στο 28%.  

Προβλέπεται ότι ο «κόφτης» θα αυξηθεί στο 40-50%, κάτι που και πάλι θα οριστικοποιηθεί από τον Ομάδα Έργου. Επίσης, στην πρωτοβουλία του ΥΠΕΝ θα παίξει σημαντικό ρόλο και το μόνιμο πλαίσιο περικοπών, που έχει επίσης στα σκαριά η Ομάδα Διοίκησης Έργου, καθώς θα επιτρέψει να γίνουν προβλέψιμα τα έσοδα που χάνουν οι μονάδες, με την απόρριψη της παραγωγής τους. 

Ανοίγει ο δρόμος για πράσινα PPAs από τη βιομηχανία

Η διευκόλυνση στη σύναψη πράσινων PPAs από τη βιομηχανία, αποτελεί σημαντική προτεραιότητα στο πλαίσιο του "πακέτου" μέτρων του ΥΠΕΝ. Σύμφωνα με τα παραπάνω, οι βιομηχανίες θα διευκολυνθούν με δύο τρόπους:

Πρώτον, η απελευθέρωση «χώρου» 3-4 Γιγαβάτ, θα δώσει τη δυνατότητα να λάβουν όρους σύνδεσης και σταθμοί ΑΠΕ της Ομάδας Β, οι οποίοι προορίζονται για την τροφοδοσία βιομηχανικών καταναλωτών μέσω PPAs.

Δεύτερον, επειδή στους διαγωνισμούς για έργα ΑΠΕ με μπαταρία, θα δίνεται ταρίφα μόνον για ένα μέρος της «πράσινης» ηλεκτροπαραγωγής τους και όχι για το σύνολο, το υπόλοιπο ποσοστό της παραγωγής οι επενδυτές θα επιδιώκουν να το "κλειδώσουν" μέσω PPA με μεγάλους καταναλωτές (κυρίως βιομηχανικούς), ώστε να διασφαλίσουν χρηματοδότηση από τις τράπεζες.