Skip to main content
Menu
English edition Live Blog Weekly Issues

Σημαντικές νομοθετικές τομές για το παρόν και το μέλλον της ελληνικής ενεργειακής αγοράς με τον πρόσφατο νόμο 4512

Με την πρόσφατη ψήφιση του Νόμου 4512/2018 «Ρυθμίσεις για την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων του Προγράμματος Οικονομικής Προσαρμογής και άλλες διατάξεις», τροποποιήθηκε, μεταξύ άλλων, ο νόμος 4425/2016 για την αναδιοργάνωση της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας σε εναρμόνιση με τους ενωσιακούς κανόνες για την ολοκλήρωση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας.  

Για το σκοπό αυτό, προβλέπεται ειδική διαδικασία απόσχισης κλάδου µε την οποία η εταιρεία µε την επωνυµία «Λειτουργός Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας Α.Ε.» (ΛΑΓΗΕ) µεταβιβάζει τις αρµοδιότητες της λειτουργίας της υφιστάµενης ενεργειακής αγοράς στο υπό σύσταση «Ελληνικό Χρηµατιστήριο Ενέργειας Α.Ε.».

Ο εισφερόμενος κλάδος περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις εξής αρμοδιότητες: τη διενέργεια του ΗΕΠ, τον προγραμματισμό των εγχύσεων ηλεκτρικής ενέργειας στον ΕΣΜΗΕ, καθώς και των απορροφήσεων ηλεκτρικής ενέργειας, τον υπολογισμό της Οριακής Τιμής Συστήματος, την οργάνωση και τη διεξαγωγή δημοπρασιών πώλησης προθεσμιακών προϊόντων ηλεκτρικής ενέργειας με φυσική παράδοση. Το ελάχιστο μετοχικό κεφάλαιο του Χρηματιστηρίου Ενέργειας θα ανέρχεται σ’ ένα εκατομμύριο (1.000.000) ευρώ, το οποίο θα πρέπει να έχει κατατεθεί προ της έγκρισης της λειτουργίας του εξ ολοκλήρου τοις μετρητοίς σε ειδικό λογαριασμό που θα τηρείται σε πιστωτικό ίδρυμα που λειτουργεί στην Ελλάδα. Οι μετοχές του Χρηματιστηρίου Ενέργειας είναι ονομαστικές και μπορούν να εισάγονται προς διαπραγμάτευση στις αγορές.

Με την ολοκλήρωση της απόσχισης κλάδου ο ΛΑΓΗΕ Α.Ε. μετονομάζεται σε «Διαχειριστή ΑΠΕ & Εγγυήσεων Προέλευσης Α.Ε.» και ορίζονται οι συγκεκριμένες αρμοδιότητες που ασκεί, όπως, μεταξύ άλλων, η σύναψη Συμβάσεων Λειτουργικής Ενίσχυσης. Η διαδικασία αυτή κρίθηκε, πάντα κατά τον νομοθέτη, απαραίτητη προκειμένου να δημιουργηθεί το κατάλληλο περιβάλλον για τη μετάβαση σε καθεστώς αγοράς ενέργειας µε όλα τα σύγχρονα χαρακτηριστικά χρηµατιστηριακής αγοράς που θα διέπεται από τους σχετικούς ενωσιακούς και εθνικούς κανόνες και θα επιτρέψει την πλήρη εναρµόνιση µε την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ολοκλήρωση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας και τη θέσπιση ενιαίων υποχρεωτικών κανόνων οργάνωσης και λειτουργίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Με το νόμο 4512/2018 εισάγεται επίσης ένα νέο άρθρο 117Β στο νόμο 4001/2011, δυνάμει του οποίου ο ΛΑΓΗΕ συνεχίζει και μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας της απόσχισης να διαχειρίζεται τα ελλείμματα του ΗΕΠ που δημιουργήθηκαν μέχρι την ημερομηνία καταχώρησης στο ΓΕΜΗ της απόσχισης και να διεκπεραιώνει την αντίστοιχη ενημέρωση και τους αντίστοιχους διακανονισμούς με τους Εκπροσώπους Φορτίου. Η ως άνω διαχείριση των Ελλειμμάτων του ΗΕΠ θα διενεργείται από τον ΛΑΓΗΕ σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του κανονιστικού πλαισίου κατά την περίοδο δημιουργίας των Ελλειμμάτων αυτών. Η «Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας ΑΕ» θα παρέχει σύμφωνα με την οικεία διάταξη κάθε απαραίτητη υπηρεσία για τη διεκπεραίωση των ανωτέρω από τον ΛΑΓΗΕ κατά τα προβλεπόμενα στο νόμο και τον Κώδικα Συναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας. Σημειώνεται επίσης ότι και οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται από τον ΛΑΓΗΕ.

Επίσης με το νέο νόμο ρυθµίζονται θέµατα αναφορικά µε τη συµµόρφωση των συµµετεχόντων της αγοράς προς τον Κανονισµό του Χρηµατιστηρίου Ενέργειας, την προστασία από πράξεις κατάχρησης αγοράς και την προσυναλλακτική και τη µετασυναλλακτική διαφάνεια της αγοράς. Οι ρυθµίσεις αποσκοπούν στη διασφάλιση των αναγκαίων συνθηκών ώστε η ενεργειακή αγορά να µπορεί να λειτουργήσει με όρους διαφάνειας.

Η σύσταση και λειτουργία των Ενεργειακών Χρηµατοπιστωτικών Αγορών ως υπαγόµενων στο πλαίσιο των αγορών χρηµατοπιστωτικών µέσων θα υπόκειται στην εποπτεία της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς ως αρµόδιας προς τούτο αρχής. Με δεδοµένη τη συνάφεια και αλληλεξάρτηση µεταξύ της αγοράς ενέργειας και της χρηµατο- πιστωτικής αγοράς,  υιοθετούνται οι αναγκαίες ρυθµίσεις που αφορούν στη συνεργασία µεταξύ της ΡΑΕ και της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς κατά τις προβλέψεις και του ενωσιακού δικαίου.

Με το νέο νόμο καθορίζονται λεπτομερώς τα χαρακτηριστικά λειτουργίας των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και ειδικότερα της Αγοράς Επόμενης Ημέρας, της Ενδοημερήσιας Αγοράς, και της Αγοράς Εξισορρόπησης. Επιπλέον, και σε σχέση µε το υφιστάµενο πλαίσιο, η λειτουργία της ενεργειακής αγοράς συµπληρώνεται µε νέες διατάξεις που θα επιτρέψουν, υπό την εποπτική αρµοδιότητα της ΡΑΕ, τη σύσταση και αγορών φυσικού αερίου στις οποίες θα πραγματοποιούνται συναλλαγές επί συμβολαίων προμήθειας ή μεταφοράς φυσικού αερίου και οι οποίες λειτουργούν ως αγορές ενεργειακών προϊόντων χονδρικής, αλλά και αγορών στις οποίες θα πραγματοποιούνται συναλλαγές επί περιβαλλοντικών προϊόντων, όπως δικαιωμάτων, ενεργειακών πιστοποιητικών ή εγγυήσεων προέλευσης.

Ειδικότερες ρυθμίσεις προβλέπουν ότι η εκκαθάριση των συναλλαγών των Αγορών Επόμενης Ημέρας και της Ενδοημερήσιας διενεργείται από το Χρηματιστήριο Ενέργειας ή από άλλο Φορέα Εκκαθάρισης κατ’ ανάθεση αυτού ή από κεντρικό αντισυμβαλλόμενο του Κανονισμού (ΕΕ) 648/2012 που έχει λάβει άδεια στην Ελλάδα. Ο νέος νόμος αναγνωρίζει επίσης τη δυνατότητα η εκκαθάριση να ασκείται από κεντρικό αντισυµβαλλόµενο του Κανονισµού (ΕΕ) αριθ. 648/2012. Καθορίζονται επίσης οι αρµοδιότητες της εκκαθάρισης, αλλά και του διακανονισµού των ενεργειακών συναλλαγών, ως και οι εταιρικού δικαίου ειδικές προβλέψεις για τον Φορέα Εκκαθάρισης οι οποίες ορίζονται κατά παρόµοιο τρόπο µε αυτές που υιοθετούνται ως άνω για το Χρηµατιστήριο Ενέργειας.

Ειδικότερα, την ιδιότητα του Φορέα Εκκαθάρισης μπορεί να αναλάβει νομικό πρόσωπο που ιδρύεται από το Χρηματιστήριο Ενέργειας ή και από τον Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ ή/και από τρίτο πρόσωπο μετά από έγκριση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ). Ο Φορέας Εκκαθάρισης θα λειτουργεί με τη μορφή ανώνυμης εταιρείας και θα διέπεται από τις διατάξεις της νομοθεσίας για τις ανώνυμες εταιρείες, με την επιφύλαξη τυχόν ειδικότερης ρύθμισης. Μέτοχος του Φορέα Εκκαθάρισης θα είναι το Χρηματιστήριο Ενέργειας ή άλλα πρόσωπα μετά από έγκριση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ).

Επιπροσθέτως, εισάγονται ρυθμίσεις για το μείζον θέμα των χρεώσεων ΥΚΩ με ειδικότερη πρόβλεψη για αναπροσαρμογή των χρεώσεων σε περίπτωση ελλείμματος ή πλεονάσματος του ετήσιου οικονομικού αποτελέσματος του ειδικού λογαριασμού ΥΚΩ μετά από εισήγηση της ΡΑΕ, λαμβάνοντας υπόψη τυχόν σωρευτικά ελλείμματα, εκτιμήσεις του ύψους των ΥΚΩ για την επόμενη τριετία, καθώς και τυχόν κάλυψη του κόστους από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Τέλος, με τον εν λόγω νόμο προσδιορίζονται εκ νέου τα κριτήρια για τη συμμετοχή των Προμηθευτών στις δημοπρασίες ΝΟΜΕ. Κρίσιμη προϋπόθεση είναι η διατήρηση ή ανάπτυξη δραστηριότητας προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας προς τρίτους στη λιανική αγορά. Οι Προμηθευτές υποχρεούνται κατά την κατάθεση της αίτησης εγγραφής στο Μητρώο Επιλέξιμων Προμηθευτών στις Δημοπρασίες ΝΟΜΕ να υποβάλουν στον ΛΑΓΗΕ αξιόπιστο επιχειρηματικό πλάνο δραστηριοποίησης και ανάπτυξής τους στη λιανική αγορά, το οποίο θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ετήσιο σχέδιο διείσδυσης με τριμηνιαίους στόχους στη λιανική αγορά με χρήση ποσοτήτων Προθεσμιακών Προϊόντων Ηλεκτρικής ενέργειας. Ο ΛΑΓΗΕ στη συνέχεια θα κοινοποιεί στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) τα υποβληθέντα επιχειρηματικά πλάνα των εναλλακτικών Προμηθευτών. Ο έλεγχος της πλήρωσης των κριτηρίων συμμετοχής γίνεται από τον ΛΑΓΗΕ κατά το μήνα διενέργειας της δημοπρασίας και το αργότερο τρεις εργάσιμες ημέρες πριν από τη διεξαγωγή της.

Κατ’εξουσιοδότηση του προαναφερόμενου νόμου ήδη εκδόθηκαν αποφάσεις της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) με τις οποίες πραγματοποιήθηκαν οι τροποποιήσεις στον Κώδικα Συναλλαγών Δημοπρασιών Προθεσμιακών Προϊόντων. Ειδικότερα, προσδιορίσθηκε το ελάχιστο περιεχόμενο του επιχειρηματικού πλάνου που πρέπει να υποβάλουν οι Προμηθευτές στον ΛΑΓΗΕ για την εγγραφή τους στο Μητρώο Συναλλαγών Προθεσμιακών Προϊόντων, το οποίο συμπεριλαμβάνει ετήσιο σχέδιο διείσδυσης στην λιανική αγορά με ειδική αναφορά σε τριμηνιαίους στόχους, επιμέρους ανάλυσης των στόχων σε κατηγορίες Παροχών, ειδική ανάλυση της χρήσης των ποσοτήτων Προθεσμιακών Προϊόντων Ηλεκτρικής Ενέργειας, στις οποίες στοχεύουν οι Προμηθευτές μέσω της συμμετοχής τους στις Δημοπρασίες ΝΟΜΕ, συσχέτιση ποσοτήτων Προθεσμιακών Προϊόντων Ηλεκτρικής Ενέργειας με την προβλεπόμενη διείσδυση στην λιανική αγορά  και στοιχειοθετημένη ανάλυση μεταφοράς του οικονομικού οφέλους στον τελικό καταναλωτή της λιανικής αγοράς από τη συμμετοχή τους στις δημοπρασίες. Σημειώνεται ότι ο ΛΑΓΗΕ θα δύναται να απορρίψει το επιχειρηματικό πλάνο και η εν λόγω απόρριψη θα συνεπάγεται και την απόρριψη εγγραφής του Προμηθευτή από το Μητρώο.

Εστίες μείζονος νομικού προβληματισμού αναμένεται να ανακύψουν με τις εν προκειμένω ευρέως οριοθετούμενες αρμοδιότητες του ΛΑΓΗΕ, ένιες εκ των οποίων ώφειλαν με βάση τη νομικορυθμιστική τους φύση να ανήκουν και να εξασκούνται από την αρμόδια Ρυθμιστική Αρχή. Ζητήματα εγείρονται και σε σχέση με την έλλειψη κανονιστικής σαφήνειας σε σχέση με τα υιοθετηθησόμενα κριτήρια αξιολόγησης των υποβληθησομένων επιχειρηματικών πλάνων των Προμηθευτών, η οποία μπορεί να επιφέρει και τον αποκλεισμό τους από την εγγραφή στο Μητρώο αλλά και με ζητήματα εμπιστευτικότητας από την κοινοποίηση στοιχείων που αφορούν την επιχειρηματική τους πολιτική. Αναφορικά με τους ήδη εγγεγραμμένους Προμηθευτές ελέγχεται από τον ΛΑΓΗΕ η διατήρηση ή ανάπτυξη δραστηριότητας προμήθειας βάσει των δηλώσεων φορτίου που έχουν ενταχθεί στον ΗΕΠ. Τονίζεται, τέλος, ότι ο έλεγχος της διατήρησης ή ανάπτυξης δραστηριότητας προμήθειας για την επόμενη δημοπρασία ελέγχεται αναδρομικά καθώς καλύπτει χρονικό διάστημα ενός μήνα προ της διεξαγωγής της.

------------------------

Επιμέλεια: «Μεταξάς & Συνεργάτες – Δικηγόροι & Νομικοί Σύμβουλοι» (www.metaxaslaw.gr)



ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

-A +A

Σχετικά άρθρα