Περίπου 330.000 τα προβληματικά «έξυπνα» ρολόγια σε σύνολο 1,3 εκατ. «στην πρίζα» – Που κατέληξαν ΡΑΑΕΥ και ΔΕΔΔΗΕ – Οι απαντήσεις του Διαχειριστή στον ΕΣΠΕΝ

Διαβεβαιώσεις σχετικά με την δυνατότητα των «έξυπνων» μετρητών που εγκαθίστανται, να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της 15λεπτης μέτρησης διατυπώνει ο ΔΕΔΔΗΕ σε απάντησή του προς τον ΕΣΠΕΝ και η οποία περιλαμβάνεται στην απόφαση της ΡΑΑΕΥ σχετικά με την «τροποποίηση του Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ και του Εγχειριδίου Μετρητών και Μετρήσεων για την εφαρμογή της δυναμικής τιμολόγησης» που αναρτήθηκε προ ημερών στη πλατφόρμα της Διαύγεια.

Ειδικότερα, όπως αναφέρεται σχετικά στην απόφαση «Ο Διαχειριστής στην απάντησή του, με το σχετικό 16, διευκρίνισε ότι για σκοπούς ακριβούς τιμολόγησης, όλοι οι έξυπνοι μετρητές που έχει ήδη εγκαταστήσει ή που εγκαθιστά ο ΔΕΔΔΗΕ, διαθέτουν δυνατότητα καταγραφής κατανάλωσης (ή της ηλεκτροπαραγωγής) με χρονική ανάλυση 15λέπτου. Συνεπώς θα μπορούσαν εν δυνάμει και υπό προϋποθέσεις να καλύψουν τις απαιτήσεις του πλαισίου της δυναμικής τιμολόγησης».

Η εν λόγω διατύπωση, όπως επεξηγείται σχετικά στο πλαίσιο της απόφασης, περιλαμβάνει την ειδική περίπτωση των περίπου 330.000 μετρητών που έχουν εγκατασταθεί πριν την εφαρμογή της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 και οι οποίοι δεν διαθέτουν τυποποιημένη θύρα Η1 ή παλμούς εξόδου και ως εκ τούτου δεν δύναται να παρέχουν μετρητικά δεδομένα σε σχεδόν πραγματικό χρόνο.

Σε αυτή την περίπτωση, όπως υπογραμμίζει σχετικά η ΡΑΑΕΥ, θα τηρηθούν οι προβλέψεις του άρθρου 22 του Εγχειριδίου βασει των οποίων είτε θα υπάρξει αναβάθμιση με την ενσωμάτωση πρόσθετου εξοπλισμού είτε θα πρέπει να αντικατασταθούν από τον Διαχειριστή.

Μάλιστα, σύμφωνα με το άρθρο 22 ο ΔΕΔΔΗΕ καλείται να έχει πλήρη γνώση του σχετικού εξοπλισμού και των δυνατοτήτων που έχει να προσφέρει μετρήσεις σε σχεδόν πραγματικό χρόνο με την παράγραφο 5 να αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «ο Διαχειριστής του ΕΔΔΗΕ θα παρέχει κατάλληλη πληροφόρηση σε Προμηθευτές και Χρήστες για τις δυνατότητες που διαθέτει κάθε μετρητής τον οποίο εκπροσωπούν ή στον οποίο είναι συμβεβλημένοι Χρήστες αντίστοιχα.

Υπενθυμίζεται ότι ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ηλεκτρικής Ενέργειας με επιστολή του προς τον Διαχειριστή και την Ρυθμιστική Αρχή είχε ζητήσει διευκρινίσεις επί του θέματος, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να υπάρξει ολοκληρωμένη ενημέρωση από την πλευρά του Διαχειριστή ως προς την πρόοδο του «roll-out» των έξυπνων μετρητών και κατά πόσο ο εξοπλισμός που εγκαθίσταται συμμορφώνεται με τις προδιαγραφές για την εφαρμογή της δυναμικής τιμολόγησης.

Τόσο από την τοποθέτηση του Διαχειριστή όσο και από το «πόρισμα» της Αρχής που παρατίθεται στην ίδια απόφαση προκύπτει ότι υπάρχει σαφής εικόνα σχετικά με την πορεία εγκατάστασης έξυπνων μετρητών με τα προβλήματα να εντοπίζονται στο πλήθος των περίπου 330.000 έξυπνων μετρητών όπου είτε θα πρέπει να γίνει αναβάθμιση του εξοπλισμού με προσθήκη τυποποιημένης θύρας H1 ή παλμούς εξόδου είτε θα πρέπει να αντικατασταθούν εξ’ ολοκλήρου.

Τι εκτιμάει η ΡΑΑΕΥ

Επί του θέματος, η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων αναφέρει συγκεκριμένα ότι «Οι μετρητές παροχών Χ.Τ. Νο 0-4 που έχει προμηθευτεί ο Διαχειριστής, πριν την ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 (περίπου 330.000), δεν διαθέτουν τυποποιημένη θύρα H1 ή παλμούς εξόδου και ως τούτου δεν δύναται να παρέχουν μετρητικά δεδομένα σε σχεδόν πραγματικό χρόνο».

Συμπληρώνει δε πως «προκειμένου στους μετρητές με θύρα Η1 να γίνει εφικτή η παροχή των δεδομένων στους καταναλωτές, πρέπει να εγκατασταθεί εξοπλισμός ‘’H1 Dongle’’. Στο Σχέδιο Ανάπτυξης Δικτύου περιόδου 2024-2028 έχει εγκριθεί έργο για την:

• Προμήθεια και εγκατάσταση 2.3 εκ. συσκευών H1 Dongle σε όλη την ελληνική επικράτεια, που θα υποστηρίζουν τεχνολογία επικοινωνίας Wi-Fi ή NB-IoT, ανάλογα των αναγκών και ιδιαιτεροτήτων υλοποίησης των εγκαταστάσεων. Η προμήθεια αυτή αφορά τις παροχές ΜΤ και τις παροχές Νο. 1-7 της ΧΤ, δηλαδή δεν αφορά κατ’ αρχάς τους απλούς οικιακούς καταναλωτές.
• Προμήθεια σχετικής υπηρεσίας ψηφιακής υποδομής για την εύκολη και ασφαλή διάθεση των δεδομένων σε σχεδόν πραγματικό χρόνο στους τελικούς χρήστες του ΕΔΔΗΕ.

Σύμφωνα με την πρόταση του ΔΕΔΔΗΕ, οι καταναλωτές έχουν τη δυνατότητα να εγκαταστήσουν τη συσκευή H1 Dongle μόνο κατόπιν σχετικού αιτήματος στον Διαχειριστή. Σημειώνεται ότι η πρόταση αυτή είναι συμβατή με την Οδηγία (Άρθρο 20, παρ. 1 περ. (ε).

Σημειώνεται, όπως επισημαίνεται στην απόφαση της ΡΑΑΕΥ, ότι ο ΔΕΔΔΗΕ έχει προχωρήσει μέχρι σήμερα στην εγκατάσταση 1,3 εκατ. «έξυπνων» μετρητών.

Διευκρινίζεται ότι από τους μετρητές αυτούς για 225.000 καταναλωτές ΜΤ και μεγάλους πελάτες ΧΤ (Νο 3-7) υφίσταται διαθεσιμότητα πιστοποιημένων δεδομένων κατανάλωσης ανά 15λεπτο, ωστόσο τα πιστοποιημένα στοιχεία τους δεν στέλνονται στους Προμηθευτές τους με την επιθυμητή συχνότητα και τακτικότητα, λόγω περιορισμών του παλαιού συστήματος μετρητικής υποδομής (backoffice).

Ως επιθυμητό διάστημα θεωρείται η ημέρα d+1 για τα μη πιστοποιημένα μετρητικά δεδομένα και d+5 για πιστοποιημένα μετρητικά δεδομένα. Μεταβατικά μπορεί να γίνει δεκτή η αποστολή το αργότερο σε μηνιαία βάση και όχι μετά τη 10η μέρα του μήνα για τα δεδομένα του προηγούμενου μήνα. Σύμφωνα με τον ΔΕΔΔΗΕ, νέο σύστημα backoffice αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία στις αρχές του 2026.

Τι λέει το άρθρο 22 του Εγχειριδίου

Σημειώνεται ότι το εν λόγω άρθρο προστέθηκε κατά την τροποποίηση του Εγχειριδίου και «απαντάει» στο πρόβλημα με τους 330.000 έξυπνους μετρητές που αδυνατούν, λόγω τεχνολογίας, να μεταδώσουν δεδομένα μετρήσεων σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, δηλαδή να συμμορφωθούν με την 15λέπτη εκκαθάριση της αγοράς.

1. Ο Διαχειριστής του ΕΔΔΗΕ παρέχει τη δυνατότητα πρόσβασης σε μη πιστοποιημένα μετρητικά δεδομένα σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, σε συμβεβλημένους Καταναλωτές ή Αυτοπαραγωγούς στους οποίους έχει εγκατασταθεί Ωριαίος Μετρητής.

2. Η παροχή μετρητικών δεδομένων σε σχεδόν πραγματικό χρόνο στο συμβεβλημένο Χρήστη δύναται να υλοποιηθεί με σύνδεση εξοπλισμού στο μετρητή της παροχής του, ανάλογα με τις δυνατότητες του εγκατεστημένου μετρητή:

i. Παλμοί εξόδου. Εφόσον ο μετρητής διαθέτει παλμούς εξόδου, παρέχει στους χρήστες τη δυνατότητα να ενημερώσουν με αυτούς δικά τους συστήματα, έτσι ώστε να μπορούν να διαχειριστούν την ενεργειακή τους ροή με την ίδια ακρίβεια που παρέχουν οι μετρητές, ανάλογα με τις δικές τους ανάγκες. Οι παλμοί που δύναται να διατίθενται στους χρήστες είναι ο παλμός ενεργού ενέργειας, ο παλμός άεργου ενέργειας και ο παλμός ολοκλήρωσης.

ii. Τυποποιημένη θύρα H1. Μέσω της θύρας H1 παρέχονται σε σχεδόν πραγματικό χρόνο αναλυτικά μετρητικά δεδομένα που προβλέπονται από το σχετικό πρωτόκολλο (ενεργός ενέργεια, άεργος ενέργεια, συνημίτονο, τάσεις, εντάσεις, συχνότητα, κλπ.).

3. Μετρητές παροχών που δεν διαθέτουν τυποποιημένη θύρα H1 ή παλμούς εξόδου δεν δύναται να παρέχουν μετρητικά δεδομένα σε σχεδόν πραγματικό χρόνο.

4. Η ενεργοποίηση της παροχής μετρητικών δεδομένων σε σχεδόν Πραγματικό Χρόνο θα πραγματοποιείται κατόπιν υποβολής σχετικού μηχανογραφημένου αιτήματος εξυπηρέτησης του συμβεβλημένου χρήστη του μετρητή προς τον Διαχειριστή του ΕΔΔΗΕ, υπό την απαραίτητη προϋπόθεση ότι ο μετρητής του διαθέτει τα τεχνικά χαρακτηριστικά και δυνατότητες που αναφέρονται στις παρ.1 και 2 του παρόντος άρθρου.

5. Ο Διαχειριστής του ΕΔΔΗΕ θα παρέχει κατάλληλη πληροφόρηση σε Προμηθευτές και Χρήστες για τις δυνατότητες που διαθέτει κάθε μετρητής τον οποίο εκπροσωπούν ή στον οποίο είναι συμβεβλημένοι Χρήστες αντίστοιχα.

1^η Φεβρουαρίου πρεμιέρα για τα δυναμικά τιμολόγια

Να αναφέρουμε τέλος ότι το όλο θέμα έχει χαρακτήρα «κατεπείγοντος», όταν οι εταιρείες προμήθειας με πάνω από 200.000 πελάτες θα πρέπει να εμφανίσουν στα ράφια τους τα πρώτα δυναμικά τιμολόγια αρχής γενομένης από την 1^η Φεβρουαρίου.

Σύμφωνα με την Υπουργική Απόφαση που υπεγράφη τον Δεκέμβριο, η δυναμική τιμολόγηση θα εφαρμοστεί από την 1^η Φεβρουαρίου 2026 για τους μεγάλους πελάτες (άνω των 25 kVA) και από την 1^η Απριλίου 2026 για τους μικρούς πελάτες (κάτω των 25kVA), πράγμα που σημαίνει ότι τουλάχιστον στην πρώτη περίπτωση θα πρέπει να πληρούνται επαρκώς οι τεχνικές προϋποθέσεις προκειμένου οι αντίστοιχοι καταναλωτές να μπορούν να επωφεληθούν της νέας κατηγορίας τιμολογίων.