Πενταπλασιάστηκε η διείσδυση των σταθερών τιμολογίων το 2024 – 970.000 καταναλωτές εγκατέλειψαν τα «πράσινα» προϊόντα – Τα «κίτρινα» συμβόλαια κέρδισαν 340.000 πελάτες

Σημαντική ενίσχυση μέσα στο 2024 της πελατειακής βάσης των «μπλε» τιμολογίων, καθώς και αύξηση της διείσδυσης  των «κίτρινων» συμβολαίων (αν και σε μικρότερο βαθμό), δείχνει η «ακτινογραφία» της εγχώριας λιανικής αγοράς για το προηγούμενο έτος. Τα «κέρδη» των δύο κατηγοριών τιμολογίων προέρχονται από τη μείωση των καταναλωτών στα «πράσινα» τιμολόγια, τα οποία μπορεί να έχασαν σημαντικό αριθμό πελατών πέρυσι, ωστόσο σε αυτά εξακολουθεί να εντάσσεται με διαφορά ο μεγαλύτερος αριθμός νοικοκυριών και επιχειρήσεων. 

Υπενθυμίζεται ότι στις αρχές του προηγούμενου έτους είχαν κάνει «πρεμιέρα» τόσο τα «πράσινα» τιμολόγια (με σχετική ρύθμιση του ΥΠΕΝ), όπως και τα «χρώματα» στα προϊόντα προμήθειας. Η πρωτοκαθεδρία τότε των ειδικών προϊόντων αποτελούσε αναμενόμενη εξέλιξη, με δεδομένο ότι το υπουργείο είχε προβλέψει πως στις αρχές του 2024 θα μετέπιπταν στα «πράσινα» τιμολόγια όσοι καταναλωτές δεν υπέγραφαν σύμβαση σε κάποιο άλλο «χρώμα». 

Η «αυτόματη μετάπτωση» εφαρμόστηκε για τη συντριπτική πλειονότητα της λιανικής αγοράς – καθώς αρκετά νοικοκυριά και επιχειρήσεις θέλησαν να περιμένουν πρώτα να ξεκαθαρίσει το τοπίο, πριν κάνουν τις επιλογές τους, ενώ υπάρχουν επίσης πολλοί καταναλωτές που παραδοσιακά μένουν αδρανείς. Το αποτέλεσμα ήταν, σύμφωνα με πληροφορίες του energypress, τον Ιανουάριο του 2025 να βρεθούν σε «πράσινα» τιμολόγια 5,2 εκατ. καταναλωτές, ήτοι το 89% της αγοράς. 

Στους 12 μήνες που μεσολάβησαν, αργά αλλά σταθερά η καταναλωτική βάση των ειδικών προϊόντων αποκλιμακώθηκε αισθητά, με τη μείωση να αγγίζει περίπου τους 970.000 καταναλωτές. Ακόμη κι έτσι, όμως, συνέχισαν να διατηρούν την ηγεμονία τους στη λιανική. Με βάση τις ίδιες πληροφορίες, στο κλείσιμο του έτους η πελατειακή βάση των ειδικών τιμολογίων διαμορφωνόταν στα 4,3 εκατ., με μερίδιο περίπου 72%. 

Στον αντίποδα της διείσδυσης των «πράσινων» τιμολογίων, είχαν κινηθεί τα προϊόντα σταθερής χρέωσης, συγκεντρώνοντας στις αρχές του 2024 μόλις 160.000 πελάτες και μερίδιο 2,73%. Ωστόσο, οι σταθερές χρεώσεις κέρδισαν σημαντικό έδαφος κατά τους μήνες που ακολούθησαν, αυξάνοντας την πελατειακή τους βάση κατά 640.000 περίπου νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Ως συνέπεια, «έκλεισαν» το προηγούμενο έτος με 800.000 πελάτες και μερίδιο 14%. 

Η στροφή στα «μπλε» εδράζεται κατ΄ αρχάς στην επιλογή από αρκετούς καταναλωτές ενός προϊόντος σταθερής χρέωσης, ώστε να «θωρακιστούν» από τα σκαμπανεβάσματα των κυμαινόμενων χρεώσεων. Σκαμπανεβάσματα  που προήλθαν από την υψηλή μεταβλητότητα της χονδρεμπορικής αγοράς, η οποία σχεδόν όλο το δεύτερο μισό του προηγούμενου έτους, βρέθηκε να καταγράφει «υψηλές πτήσεις». 

Η τάση αυτή αξιοποιήθηκε από πολλούς προμηθευτές, οι οποίοι ξεκίνησαν να προσφέρουν πέρυσι (και συνεχίζουν να προσφέρουν) «μπλε» τιμολόγια σε εξαιρετικά ανταγωνιστικές τιμές. Μάλιστα, όπως επισημαίνουν παράγοντες του κλάδου, αν δεν υπήρχε το άτυπο πλαφόν της πολιτείας στα κυμαινόμενα προϊόντα -εξασφαλίζοντας με την παροχή επιδοτήσεων ότι οι τιμές δεν θα ξεπεράσουν τα επίπεδα των 15 λεπτών ανά κιλοβατώρα- η απήχηση των σταθερών προϊόντων θα ήταν ακόμη μεγαλύτερη.  

Στη σχεδόν απόλυτη επικράτηση των «πράσινων» τιμολογίων, τον Ιανουάριο του 2024, μπόρεσαν να… αντισταθούν σε μικρό βαθμό μόνο τα «κίτρινα» τιμολόγια – καθώς αρκετοί προμηθευτές κινητοποίησαν ένα σημαντικό μερίδιο του χαρτοφυλακίου τους, ώστε να υπογράψει σύμβαση. Το αποτέλεσμα ήταν, κατά την «πρεμιέρα» του νέου μοντέλου στη λιανική ρεύματος, στα «κίτρινα» τιμολόγια να βρεθούν περίπου 500.000 καταναλωτές, ήτοι το 8%. 

Στην πορεία, αρκετοί προμηθευτές συνέχισαν τις «κρούσεις» σε υφιστάμενους πελάτες τους οι οποίοι είχαν μεταπέσει σε «πράσινο» τιμολόγιο, ώστε να υπογράψουν σύμβαση σε κάποιο «κίτρινο» συμβόλαιο. Επίσης, ορισμένοι πάροχοι αξιοποίησαν τις ανταγωνιστικές τιμές των «κίτρινων» προϊόντων (και κυρίως των ex-post) έναντι των «πράσινων» τιμολογίων, ώστε να προσελκύσουν νέους πελάτες. 

Το αποτέλεσμα ήταν τα «κίτρινα» προϊόντα να κερδίσουν μέσα στο 2024 περίπου 340.000 πελάτες. Ως συνέπεια, «έκλεισαν» το προηγούμενο έτος με 840.000 πελάτες και μερίδιο 14%. 

Σύμφωνα με παράγοντες του κλάδου, τουλάχιστον όσον αφορά τα «μπλε» και «πράσινα» τιμολόγια, οι τάσεις του 2024 συνεχίζονται και εντός του τρέχοντος έτους. Επομένως, η πελατειακή βάση των ειδικών προϊόντων συνεχίζει να μειώνεται, με βασικό «κερδισμένο» τα συμβόλαια σταθερών χρεώσεων. 

Τα «πράσινα» τιμολόγια θεσπίστηκαν από το ΥΠΕΝ με βασικό σκοπό οι καταναλωτές να μπορούν να έχουν πλέον εικόνα για την τιμή με την οποία θα χρεώνονται κάθε μήνα. Σύμφωνα με τη νέα πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, τα ειδικά προϊόντα εκπλήρωσαν αυτό τον ρόλο, έχοντας ωστόσο δύο σημαντικά «αγκάθια»: ότι είναι κυμαινόμενα και ενσωματώνουν risk premium στις χρεώσεις, λόγω της εκ των προτέρων πρόβλεψής τους από τους προμηθευτές. 

Σύμφωνα με το υπουργείο, πλέον πιο «καθαρές» επιλογές είναι είτε τα «μπλε» προϊόντα -για όσους καταναλωτές θέλουν ορατότητα του κόστους- είτε τα «κίτρινα» τιμολόγια τα οποία προσφέρουν πιο ανταγωνιστικές χρεώσεις – για όσους επιθυμούν το σχετικό ρίσκο. Προς ώρας, πάντως, το ΥΠΕΝ δεν εξετάζει μέτρα προς κάποια κατεύθυνση, όπως η παροχή κινήτρων για στροφή στα σταθερά τιμολόγια, που μελετούσε η προηγούμενη πολιτική ηγεσία. 

Το υπουργείο εκτιμά πως η ίδια η αγορά δίνει κίνητρα για την επιλογή ενός «μπλε» προϊόντος, σε όσους το θελήσουν, αφού προσφέρονται ιδιαίτερα ελκυστικές σταθερές χρεώσεις. Επίσης, με τις μεγάλες αυξομειώσεις της χονδρικής, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο κάποια στιγμή τα κυμαινόμενα τιμολόγια να διαμορφωθούν σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα, λόγω μιας μεγάλης «βουτιάς» της DAM. Σε ένα τέτοιο σενάριο, δεν θα ήταν απίθανο να υπάρξουν καταναλωτές που θα θεωρήσουν πως το κίνητρο της πολιτείας τους έστρεψε τελικά σε ακριβά τιμολόγια.