Παπασταύρου: Εργαλεία για ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και επιδοτήσεις αντικατάστασης εξοπλισμού, μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, με εφαρμογή από το 2026 – Σε διαβούλευση το σχέδιο τις επόμενες ημέρες

Την ενεργοποίηση των 3 νέων ευρωπαϊκών ταμείων με προϋπολογισμό που θα ξεπερνά τα 8 δισ. ευρώ, παρουσίασαν, ο Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, ο Σταύρος Παπασταύρους, Υπουργός ΠΕΝ και 5 ακόμα υπουργοί, επιβεβαιώνοντας σημερινό ρεπορτάζ του energypress.

Η περίοδος εφαρμογής των προγραμμάτων ξεκινά το 2026 και εκτείνεται έως το 2032, με το ύψος της χρηματοδότησης να ισοδυναμεί με “μισό” ταμείο ανάκαμψης, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο κ. Χατζηδάκης. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι δράσεις των 3 ταμείων καλύπτουν μια σειρά από κρίσιμους για την οικονομία και κοινωνία τομείς, όπως την προστασία του περιβάλλοντος, τη στήριξη του παραγωγικού μοντέλου της Ελλάδας και ιδιαίτερα της ενεργοβόρου βιομηχανίας, αλλά και πτυχές της καθημερινότητας όπως οι μεταφορές, η στέγαση κα.

Αναλυτικότερα, τα 3 ευρωπαϊκά ταμεία που παρουσιάστηκαν από τον Αντιπρόεδρο και στη συνέχεια εξειδικεύτηκαν, είναι τα παρακάτω:

• Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, με προϋπολογισμό 4,7 δισ. ευρώ. Είναι ένα καινούργιο ταμείο με δράσεις ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων και άμεση χρηματοδοτική στήριξη σε ευάλωτους καταναλωτές
• Ταμείο Εκσυγχρονισμού ύψους 1,6 δισ. ευρώ, το οποίο θα δώσει έμφαση στις ΑΠΕ, στη βελτίωση των ηλεκτρικών δικτύων και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των βιομηχανικών, με έμφαση τις ενεργοβόρες.
• Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών, προϋπολογισμού 1,7 δισ. ευρώ, που αφορά την ανάπτυξη ηλεκτρικών διασυνδέσεων και συστημάτων ΑΠΕ για τη μείωση του ενεργειακού κόστους στα ελληνικά νησιά.

Παπασταύρου: Στόχος η καθαρή και φθηνή ενέργεια για όλους

Για ένα πακέτο μέτρων της κυβέρνησης που αποσκοπεί σε πιο καθαρή, φθηνή προσιτή ενέργεια για όλους, έκανε λόγο από την πλευρά του ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου.

Όπως τόνισε, το σχέδιο της κυβέρνησης δίνει έμφαση στις περιφερειακές ανισότητες και στη βελτίωση της καθημερινότητας για τους ευάλωτους πολίτες, με έμφαση τα άτομα με αναπηρία.

Στη συνέχεια ο Υπουργός εξειδίκευσε στις δράσεις των 3 ταμείων που αφορούν τον τομέα της ενέργειας.

Σε ότι αφορά το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, στόχο έχει την υποστήριξη ενεργειακά ευάλωτων, με τη δημιουργία ενός Μητρώο Ενεργειακής Στήριξης, ενώ όπως ανακοίνωσε ο κ. Παπασταύρου τις επόμενες ημέρες θα βγει σε διαβούλευση το σχετικό σχέδιο του ΥΠΕΝ, το οποίο θα τεθεί υπό έγκριση από την Κομισιόν έως το τέλος του έτους και σε εφαρμογή από το 2026. Ειδικότερα, το εν λόγω ταμείο αφορά την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και εξοπλισμού ευάλωτων με την αξιοποίηση του ιδιωτικού τομέα και συγκεκριμένα των παρόχων για τον σκοπό αυτό. Όπως διευκρίνισε ο Υπουργός, ο στόχος είναι να ακολουθηθεί το πιο αποτελεσματικό μοντέλο, ενώ στην κατεύθυνση αυτή θα διατεθεί 1,1 δισ. Στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο είναι η δημιουργία ενός πιο εξελιγμένου Εξοικονομώ. Επίσης, το πρόγραμμα περιλαμβάνει την επιδότηση για εγκατάσταση εξοπλισμού αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων, καθώς και την απευθείας επιδότηση θέρμανσης για ευάλωτους.
 

vlist

Ταυτόχρονα, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, για το οποίο έχουν εγκριθεί έργα 108 εκατ. μεταξύ άλλων για λεωφορεία υδρογόνου και εκσυγχρονισμό θέρμανσης ψύξης, θα έχει ορίζοντα εφαρμογής το 2030. Ανάμεσα στις δράσεις που θα περιλαμβάνει για τα δίκτυα, προβλέπεται η ενίσχυση υποσταθμών σε κορεσμένες περιοχές.
 

vlist

Τέλος, το Ταμείο Απανθρακοποίησης, που θα αξιοποιηθεί με χρονοδιάγραμμα έως το 2032. Σύμφωνα με τον Στ. Παπασταύρου, τα ποσά που προβλέπει δύναται ξεπεράσουν το 1,7 δισ. ευρώ. Μεταξύ άλλων, θα συμβάλει στην ολοκλήρωση των διασυνδέσεων στα Δωδεκάνησα και στο ΒΑ Αιγαίο, στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών με μπαταρία για αυτοκατανάλωση σε νοικοκυριά και δήμους, καθώς και στην ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών.
 

vlist

Όπως αναφέρεται σε ενημερωτικό σημείωμα, οι κυριότερες δράσεις που εντάσσονται στα τρία Ταμεία είναι:

1.Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, συνολικού προϋπολογισμού 4,7 δισ. ευρώ: 

- Ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων και αντλίες θερμότητας, με νέο μοντέλο υλοποίησης των επενδύσεων.

- Πρωτοβουλίες για το στεγαστικό, με δημιουργία κοινωνικών κατοικιών και ανακαίνιση φοιτητικών εστιών.

- Εκσυγχρονισμός Μέσων Μαζικής Μεταφοράς (αναβάθμιση του μετρό της Αθήνας, καινούργια ηλεκτρικά λεωφορεία).

- Άμεση εισοδηματική στήριξη σε ευάλωτα και φτωχά νοικοκυριά (επίδομα θέρμανσης, επιδότηση ενοικίου).

2.Ταμείο εκσυγχρονισμού, συνολικού προϋπολογισμού 1,6 δισ. ευρώ: 

- Εκσυγχρονισμός ναυτιλίας (ακτοπλοΐα, τουριστικά πλοία και ferry boats).

- Αναβάθμιση ενεργειακών δικτύων (άρση κορεσμού για εγκατάσταση νέων ΑΠΕ).

- Εξηλεκτρισμός & βελτίωση ανταγωνιστικότητας ενεργοβόρων επιχειρήσεων, µε έμφαση στη βιομηχανία.

3. Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων συνολικού προϋπολογισμού 1,7 δισ. ευρώ: 

- Ηλεκτρικές διασυνδέσεις νησιών (Δωδεκάνησα, ΒΑ Αιγαίο, Κυκλάδες) για περιορισμό των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας που πληρώνουν όλοι οι καταναλωτές και μείωση των ρύπων.

- Συστήματα ΑΠΕ για τη µμείωση του ενεργειακού κόστους (φωτοβολταϊκά σε ενεργοβόρες καταναλώσεις όπως οι αφαλατώσεις, υπεράκτια αιολικά πάρκα, μπαταρίες).

- Φράγματα για διαχείριση υδάτων και υποδομές φόρτισης οχημάτων και πλοίων.

Αναλυτικά, οι δράσεις ανά υπουργείο περιλαμβάνουν τα εξής:

Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας:

Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο:

1. Ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και αντικατάσταση ενεργειακού εξοπλισμού ευάλωτων (αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες) ενεργειακά ευάλωτων με αλλαγή του μοντέλου υλοποίησης που θα περιλαμβάνει αξιοποίηση του ιδιωτικού τομέα.

2. Δημιουργία Μητρώου Δικαιούχων Ενεργειακής Στήριξης (κάρτα Δικαιούχου) στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και δωρεάν έκδοση πιστοποιητικού ενεργειακής απόδοσης κτιρίων.

3. Επίδομα θέρμανσης για ευάλωτα νοικοκυριά που χρησιμοποιούν ορυκτά καύσιμα.

Ταμείο Εκσυγχρονισμού:

1. Ανάπτυξη Μονάδων Παραγωγής Εναλλακτικών Καυσίμων.

2. Αναβάθμιση και ψηφιοποίηση δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας.

- Ενίσχυση υποσταθμών δικτύου σε κορεσμένες περιοχές για εγκατάσταση νέων ΑΠΕ.

- Εγκατάσταση έξυπνων μετρητών ηλεκτρικής ενέργειας.

- Ψηφιακή παρακολούθηση και διαχείριση δικτύου χαμηλής τάσης.

3. Ενεργειακό Πρόγραμμα Ανακατασκευής & Αναβάθμισης Αθλητικών Εγκαταστάσεων.

Παρεμβάσεις σε: Καυτανζόγλειο, ΟΑΚΑ, ΕΑΚ Θεσσαλονίκης, Χανίων, Λάρισας, Κολυμβητήριο Σερρών, Πανθεσσαλικό.

4. Ενεργειακή Αναβάθμιση Ειδικών Σχολείων.

Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων:

1. Διασύνδεση Δωδεκανήσων (Κως, Ρόδος, Κάρπαθος).

2. Διασυνδέσεις Μέσης Τάσης μικρών νησιών σε Κυκλάδες, ΒΑ Αιγαίο, Δωδεκάνησα (Σίφνο, Κύθνο, Δονούσα, Αμοργό, Πάτμο, Λειψούς, Ανάφη, Σύμη, Αρκιούς, Αγαθονήσι, Ικαρία).

3. Διασύνδεση νησιών ΒΑ Αιγαίου.

4. Εγκατάσταση Συστημάτων Φωτοβολταϊκών µε μπαταρία για αυτοκατανάλωση σε Δήμους, νοικοκυριά, αγρότες, επιχειρήσεις, μικρές / μεγάλες αφαλατώσεις.

5. Εγκατάσταση μεγάλων µπαταριών σε νησιά µε σκοπό την παροχή υπηρεσιών  υποστήριξης των ηλεκτρικών συστημάτων τους ακόμα και σε περίπτωση διακοπής τροφοδοσίας τους από την ηπειρωτική χώρα.

6. Ανάπτυξη πλωτών υπεράκτιων αιολικών πάρκων.

7. Δημιουργία υποδομών cold ironing σε νησιωτικά λιμάνια και τροφοδοσία πλοίων µε ηλεκτρική ενέργεια.

8. Ανάπτυξη «εμπορικών» έργων ΑΠΕ µε σκοπό την παροχή φθηνότερης πράσινης ενέργειας στους νησιωτικούς Δήμους.

9. Ανάπτυξη Υβριδικών Σταθμών ΑΠΕ µε μεγάλη αποθήκευση σε µη- διασυνδεδεμένα νησιά (για να υποκαθιστούν τις ρυπογόνες ντιζελογεννήτριες που λειτουργούν σήμερα).

Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών

Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο:

1. Νέοι συρμοί μετρό στις γραμμές 2 και 3, και ανάταξη συρμών γραμμής 1.

2. 210 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία σε Αττική και Θεσσαλονίκη, προσβάσιμα σε άτομα µε αναπηρία & υπηρεσία on demand μεταφοράς ευάλωτων.

3. Ανανέωση στόλου φορτηγών, city logistics & υποδομές φόρτισης, ηλεκτρικά προσβάσιµα ταξί.

4. Ποδηλατοδρόμοι, πεζοδρόμια, υποδομές µικρο-κινητικότητας & ηλεκτρονικό σύστημα χαρτογράφησης για εμποδιζόμενα άτομα σε σταθμούς ΜΜΜ.

5. Αναβάθμιση και βελτίωση προσβασιμότητας σιδηροδρομικών σταθμών.

6. Χρηματοδοτική μίσθωση (social leasing) ηλεκτρικών οχημάτων για μεταφορικά ευάλωτα νοικοκυριά & υποδομές φόρτισης.

Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων:

1. Δημιουργία φραγμάτων πολλαπλού σκοπού σε νησιά.

2. Υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων σε νησιά.

Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευµάτων και Αθλητισµού

Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο:

1. Ενεργειακά Βιώσιμες Φοιτητικές Εστίες για Ευάλωτους Νέους. Αφορά τις Φοιτητικές Εστίες: Ζωγράφου, Πατησίων, Α’-Γ’-Δ’ Πανεπιστημίου Αθηνών, Α’-Β’-Γ’-Δ’ Θεσσαλονίκης, Ιωαννίνων, ΑΣΠΑΙΤΕ, Καλαμαριάς.

2. Κάλυψη αναγκών μεταφοράς µμαθητών µε αναπηρία που φοιτούν σε Ειδικά Σχολεία της χώρας.

Υπουργείο Ανάπτυξης

Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο:

1. Ενεργειακή αναβάθμιση πολύ μικρών επιχειρήσεων (κτίρια, ενεργειακός εξοπλισμός) και απόκτηση (μίσθωση/αγορά) επαγγελματικών ηλεκτρικών οχημάτων και υποδομών φόρτισης.

2. Χρήση Εμπορικών Επιμελητηρίων ως one stop shop για ενημέρωση πολύ μικρών επιχειρήσεων.

Ταμείο Εκσυγχρονισμού:

Εξοικονόμηση ενέργειας στη βιομηχανία με επενδύσεις εκσυγχρονισμού της βιομηχανίας και της μεταποίησης (έργα STEP SEAL award). Εξηλεκτρισμός της βαριάς βιομηχανίας.

Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο:

1. Ανακαίνιση κλειστών ιδιωτικών ακινήτων µε υποχρέωση για μακροχρόνια μίσθωση σε ευάλωτα νοικοκυριά και ευάλωτους φοιτητές.

2. Πιλοτική κατασκευή νέων και ανακαίνιση υφιστάμενων ακινήτων Δημοσίου/Δήμων σε περιοχές που υφίστανται στεγαστική πίεση µε προορισμό την Κοινωνική Κατοικία.

3. Επιδότηση ηλεκτρικών αµαξιδίων, mobility scooters και hand bikes για άτομα µε αναπηρία.

4. Επιδότηση ενοικίου σε δημόσιους λειτουργούς που εργάζονται εκτός έδρας (ιδίως σε νησιά ορεινές/μειονεκτικές περιοχές ή/και αυτούς που διανύουν καθημερινά μεγάλες αποστάσεις) -  Επιδότηση ενοικίου σε ευάλωτα νοικοκυριά.

5. Χρήση Κέντρων Κοινότητας ως one stop shop για ενημέρωση πολιτών για προγράμματα ενεργειακής φτώχειας και βιώσιμων μεταφορών.

Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής

Ταμείο Εκσυγχρονισμού:

1. Εκσυγχρονισμός στόλου ακτοπλοΐας, ferry boats και τουριστικών ημερόπλοιων (Μετασκευή πλοίων σε ελληνικά ναυπηγεία). Ενεργειακή αναβάθμιση πλοίων και ηλεκτρικά ferry boats σε κοντινές πορθμειακές γραμμές.

2. Αναβάθμιση 7 Κτιριακών Συγκροτημάτων του Υπουργείου Ναυτιλίας.