Μείωση το 2025 κατά 350 εκατ. ευρώ των ληξιπρόθεσμων οφειλών στη λιανική ρεύματος – Διακόπηκε η αυξητική τάση που ξεκίνησε τουλάχιστον από το 2012

Για πρώτη φορά έπειτα από μία δεκαετία και πλέον συνεχούς επιδείνωσης, η αγορά λιανικής ηλεκτρικής ενέργειας κατέγραψε το 2025 υποχώρηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τους προμηθευτές. Σύμφωνα με πληροφορίες, η μείωση εκτιμάται στα 350 εκατ. ευρώ περίπου και σηματοδοτεί το τέλος μίας σταθερά ανοδικής πορείας των χρεών στον κλάδο, με συνέπεια τα «φέσια» να αποτελούν ένα από τα πιο σημαντικά προβλήματά του.

Παρά το θετικό πρόσημο, πάντως, τίποτα δεν μπορεί να προδικάσει αν αυτή η ανατροπή συνιστά συγκυριακό φαινόμενο ή θα παγιωθεί. Ένας σημαντικός λόγος είναι πως το «φρένο» στην αύξηση των οφειλών αφορά το σύνολο της λιανικής αγοράς και όχι απαραίτητα κάθε προμηθευτή.

Επομένως, είναι πάρα πολύ πιθανό σε συγκεκριμένους παρόχους οι υπερημερίες πελατών να συνέχισαν να αυξάνονται και μέσα στο 2025, ακόμη κι αν συνολικά η εικόνα της αγοράς εμφανίζεται βελτιωμένη.

Παράλληλα, δεν είναι ακόμη σαφές από ποια κατηγορία οφειλών προέρχεται κυρίως η μείωση, δηλαδή αν περιορίστηκαν κυρίως τα ληξιπρόθεσμα χρέη υφιστάμενων πελατών ή αν η αποκλιμάκωση αφορά καταναλωτές που είχαν αποχωρήσει από τους παρόχους τους, αφήνοντας ανεξόφλητες υποχρεώσεις. Η διάκριση αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς θα μπορούσε να αποτυπώσει με μεγαλύτερη σαφήνεια το πώς εξελίσσεται το φαινόμενο του λεγόμενου «ενεργειακού τουρισμού», δηλαδή των μετακινήσεων στρατηγικών κακοπληρωτών από εταιρεία σε εταιρεία για να αποφύγουν τη διακοπή ηλεκτροδότησης λόγω οφειλών. 

Σε κάθε περίπτωση, όμως, το γεγονός ότι για πρώτη φορά έπειτα από χρόνια η αγορά συνολικά βλέπει μείωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών, αντί για επαναλαμβανόμενη για ακόμη μία αφορά ενίσχυση, αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Ειδικά μάλιστα αν συγκριθεί με την εικόνα που είχε καταγραφεί μόλις έναν χρόνο νωρίτερα, δηλαδή το 2024, και η οποία κινιόταν στο ακριβώς αντίθετο άκρο.

Σύμφωνα με την ετήσια Έκθεση Αναφοράς της λιανικής αγοράς που δημοσίευσε η ΡΑΑΕΥ, το 2024 είχε κλείσει με τα συνολικά ληξιπρόθεσμα χρέη προς τους προμηθευτές να εκτοξεύονται στα 3,4 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά περίπου 1 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2023.

Μάλιστα, η μεγαλύτερη επιβάρυνση το 2024 εντοπιζόταν στις οφειλές υφιστάμενων πελατών, οι οποίες είχαν φτάσει τα 1,74 δισ. ευρώ. Την ίδια στιγμή, περίπου 1,65 δισ. ευρώ αφορούσαν χρέη από πρώην πελάτες των προμηθευτών, δηλαδή καταναλωτές που είχαν ήδη αποχωρήσει από τις εταιρείες αφήνοντας ανεξόφλητους λογαριασμούς.

Παράγοντες της αγοράς αποδίδουν την περσινή ανάσχεση της ανοδικής πορείας των χρεών σε έναν συνδυασμό παραγόντων. Ένας βασικός λόγος φαίνεται να είναι η βελτίωση της οικονομικής κατάστασης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, γεγονός που ενίσχυσε το διαθέσιμο εισόδημα και κατ’ επέκταση τη δυνατότητα εμπρόθεσμης εξόφλησης λογαριασμών.

Την ίδια στιγμή, έχουν ενισχυθεί σημαντικά οι πολιτικές ανάκτησης οφειλών και από παρόχους που υστερούσαν έως και πριν από μερικά χρόνια. Περισσότεροι διακανονισμοί, πιο ευέλικτα προγράμματα αποπληρωμής φαίνεται πως συνέβαλαν στον περιορισμό της δημιουργίας νέων ληξιπρόθεσμων υπολοίπων. 

Στην ίδια κατεύθυνση λειτούργησε και η αλλαγή της καταναλωτικής συμπεριφοράς μετά την ενεργειακή κρίση. Νοικοκυριά και επιχειρήσεις έχουν προσαρμόσει πλέον πιο μόνιμα τις συνήθειές τους, περιορίζοντας την κατανάλωση και επενδύοντας περισσότερο στην εξοικονόμηση ενέργειας. Επομένως, όσο μειώνονται οι λογαριασμοί, τότε πιο εύκολα εξυπηρετούμενοι είναι.

Παράλληλα, όπως σημειώνουν τα στελέχη της αγοράς, φαίνεται να εμπεδώνεται σταδιακά μία νέα κουλτούρα συνέπειας στο καταναλωτικό κοινό, γεγονός το οποίο συγκρατεί τα χρέη. Σε αυτό το πλαίσιο, σημαντικό ρόλο φαίνεται να έχουν παίξει οι εκπτώσεις συνέπειας που προβλέπονται σχεδόν στο σύνολο των τιμολογίων όλων των χρωμάτων, δίνοντας κίνητρο για την έγκαιρη εξόφληση των λογαριασμών. Στον αντίποδα, η συστηματικότητα στην εκτέλεση των εντολών αποκοπής από τον ΔΕΔΔΗΕ ενισχύουν τη βαρύτητα που παίζει η προοπτική διακοπής της ηλεκτροδότησης, στην περίπτωση καταναλωτών με συσσωρευμένα χρέη, τα οποία παραμένουν αρρύθμιστα.