Υπερρύθμιση που εμποδίζει τον ανταγωνισμό "βλέπει" η αγορά στις προτάσεις της ΡΑΑΕΥ για τη λιανική του ρεύματος – Ολοκληρωμένη αναμόρφωση του Κώδικα ζητούν οι προμηθευτές

Την ανάγκη διαμόρφωσης ενός στέρεου πλαισίου που θα διέπει από την αρχή μέχρι το τέλος και χωρίς αστερίσκους τη λειτουργία της λιανικής αγοράς ρεύματος επισημαίνουν πηγές της αγοράς, με αφορμή τις προτάσεις της ΡΑΑΕΥ για τα τιμολόγια ρεύματος, αναγνωρίζοντας ως προς τα επιμέρους, θετικά και αρνητικά, στις αλλαγές που εισηγείται η αρχή.

Υπενθυμίζεται ότι η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων έχει εισηγηθεί σειρά σημαντικών αλλαγών στα τιμολόγια ρεύματος με την διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης να ολοκληρώνεται σήμερα.  

«Δεσμά» στον ανταγωνισμό

Ειδικότερα, όπως αναφέρουν πηγές της αγοράς που συνομίλησαν με το energypress, οι παρατηρήσεις των προμηθευτών που θα κατατεθούν προς μελέτη στη Ρυθμιστική Αρχή, εστιάζουν κύρια στο γεγονός ότι τα προτεινόμενα μέτρα καταλήγουν να περιορίζουν έως και ασφυκτικά τον ανταγωνισμό «καλουπώνοντας» σε μια ενιαία «φόρμουλα» την δυνατότητα ενός προμηθευτή να διαφοροποιήσει τα προϊόντα του και καταστεί πιο ανταγωνιστικός σε μια κατά τα άλλα ανταγωνιστική αγορά.

Επί παραδείγματι, η συσχέτιση, βάσει των μέτρων που προτείνει η ΡΑΑΕΥ, των μεικτών τιμολογίων με την ύπαρξη έξυπνων μετρητών ως προϋπόθεση, αποκλείει μια σειρά προϊόντα από τα «καλάθια» των προμηθευτών, περιορίζοντας σημαντικά την εμπορική τους πολιτική και την δυνατότητα να διαφοροποιήσουν το «ράφι» τους έναντι των ανταγωνιστών στην αγορά.

Μια τέτοια περίπτωση αποτελούν τα μεικτά τιμολόγια με διαφοροποίηση της χρέωσης από ένα όριο και πάνω, δηλαδή σταθερή χρέωση μέχρι ένα όριο κατανάλωσης και κυμαινόμενη επιβάρυνση για το μέρος της κατανάλωσης που ξεπερνά το προκαθορισμένο όριο. Τα εν λόγω τιμολόγια, σύμφωνα με τις προτάσεις της ΡΑΑΕΥ, δύναται να προσφέρονται μόνο σε καταναλωτές που έχουν εγκατεστημένο έξυπνο μετρητή καθώς μόνο αυτοί, όπως υποστηρίζει η ΡΑΑΕΥ, μπορούν να παρακολουθούν αποτελεσματικά την κατανάλωσή τους και επομένως να επωφεληθούν πλήρως και πραγματικά από ένα τέτοιο προϊόν.

Αντιθέτως, στην περίπτωση των συμβατικών μετρητών, ο καταναλωτής, σύμφωνα πάντα με το σκεπτικό της ΡΑΑΕΥ, ο καταναλωτής δεν διαθέτει τις απαιτούμενες πληροφορίες, ώστε να μπορεί να ακολουθήσει την «φόρμουλα» του συγκεκριμένου προϊόντος και επομένως κινδυνεύει να εκτεθεί, άθελά του, σε υπέρμετρες χρεώσεις. Κατά την άποψη των προμηθευτών, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, υπάρχει «μέση λύση» που καθιστά συμβατά και με τον αναλογικό μετρητή τέτοια προϊόντα χωρίς να προκύπτει ιδιαίτερο ρίσκο για τον καταναλωτή.

Το περίπτωση των μεγάλων καταναλωτών

Την ίδια στιγμή, όπως αναφέρουν παράγοντες της αγοράς, οι προτάσεις της ΡΑΑΕΥ καταλήγουν να «ακυρώνουν» την ελευθερία και την ευχέρεια που υπήρχε στη σύναψη συμβάσεων με μεγάλους καταναλωτές. Σύμφωνα με τον Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας, οι εν λόγω συμβάσεις αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης των δύο μερών, καταλήγοντας να περιλαμβάνουν όρους που προσιδιάζουν τόσο στα σημερινά σταθερά τιμολόγια όσο και στα κυμαινόμενα, χωρίς ωστόσο, να ταιριάζουν απόλυτα σε μία από τις δύο κατηγορίες. Ένα παράδειγμα αποτελεί η ρήτρα πρόωρης αποχώρησης που διαχρονικά συνοδεύει τις συμβάσεις των μεγάλων καταναλωτών παρά το γεγονός ότι μιλάμε για κυμαινόμενα και όχι σταθερά τιμολόγια.

Σύμφωνα με τις προτάσεις της ΡΑΑΕΥ, η ρήτρα πρόωρης αποχώρησης επιτρέπεται μόνο στα σταθερά τιμολόγια και επ’ ουδενί στα κυμαινόμενα τιμολόγια. Σημειώνεται ότι μέχρι και σήμερα, η πρόβλεψη ρήτρας πρόωρης αποχώρησης ήταν υπόθεση διαπραγμάτευσης του καταναλωτή με τον προμηθευτή, χωρίς να προκαθορίζεται κάποια συγκεκριμένα «φόρμουλα».

Για την τροποποίηση των συμβάσεων

Ένα ακόμη θέμα στο οποίο σημειώνεται διαφωνία ανάμεσα στα δύο μέρη αφορά τις προβλέψεις για την τροποποίηση των συμβάσεων. Η Ρυθμιστική Αρχή προτείνει την δυνατότητα αλλαγής της σύμβασης μετά τους πρώτους έξι μήνες, προσθέτοντας ωστόσο, «κατόπιν έγκρισης από αυτήν» και προσδιορίζοντας τον «εξαιρετικό λόγο» στην περίπτωση της εμπόλεμης κατάστασης, χωρίς καμία πρόβλεψη για κατάσταση κρίσης στην αγορά.

Υπενθυμίζεται ότι ο Κώδικας προβλέπει ανάλογους όρους (μετά τους πρώτους 6 μήνες και εφόσον πληροί ο προμηθευτές τις συμβατικές του υποχρεώσεις προς τον πελάτη) για την δυνατότητα αλλαγής των όρων της σύμβασης, χωρίς ωστόσο να προβλέπει έγκριση από την ΡΑΑΕΥ ή να ερμηνεύει τον «εξαιρετικό λόγο».

Για τον μηχανισμό αναπροσαρμογής

Ενστάσεις επίσης εγείρονται και στις προβλέψεις για την ενεργοποίηση του μηχανισμού αναπροσαρμογής στην περίπτωση των κυμαινόμενων τιμολογίων, όπου, όπως αναφέρουν παράγοντες της αγοράς, η επίκληση της ΡΑΑΕΥ σε «εξαιρετικές περιπτώσεις» ουσιαστικά «ακυρώνει» τον εν λόγω μηχανισμό σε ένα προϊόν που κατά τα άλλα, εξ’ ορισμού εμπεριέχει το ρίσκο της αγοράς και δομείται αναλόγως με τα θετικά και τα αρνητικά του.

Η μη ανάκτηση δώρων

Επιπρόσθετα, όπως προκύπτει από το κείμενο της διαβούλευσης, η ΡΑΑΕΥ εισηγείται την μη ανάκτηση των δώρων σε περίπτωση πρόωρης αποχώρησης του πελάτη, γεγονός που, όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς, θα καταλήξει να ενισχύσει την ευκαιριακή συμπεριφορά των καταναλωτών.

Την ίδια στιγμή, η αγορά χαιρετίζει την πρωτοβουλία της Ρυθμιστικής Αρχής για την «Περίληψη της Σύμβασης» ή για την εδραίωση της 12μηνης διάρκειας στις συμβάσεις προμήθειας, αναγνωρίζοντας εν γένει την προσπάθεια της Αρχής να βάλει «τάξη» και να προστατέψει τον καταναλωτή, επιχειρώντας έτσι να αποκαταστήσει και την εμπιστοσύνη του καταναλωτή προς την αγορά, πράγμα που θα αποβεί σε όφελος όλων των εμπλεκομένων.

Ο Κώδικας, το μεγάλο «αγκάθι»

Χρειάζεται ωστόσο να σημειωθεί ότι η βασική ένσταση της αγοράς, όπως προκύπτει από τα όσα δήλωσαν στελέχη της αγοράς στο energypress και αναμένεται να αποτυπωθούν και στις σχετικές επιστολές των εταιρειών στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης, έγκειται στο γεγονός ότι συνεχίζουν οι «σπασμωδικές κινήσεις» χωρίς να κατασταλάζει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ρύθμισης των εκκρεμοτήτων της αγοράς.

Η εν λόγω συζήτηση παραπέμπει στην ανάγκη ολοκληρωμένης αναμόρφωσης του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας που ως γνωστόν παραμένει στη δικαιοδοσία του Υπουργείου ΠΕΝ, αφήνοντας την ΡΑΑΕΥ να προσπαθεί να ρυθμίσει σειρά ανοικτών θεμάτων με παράπλευρο τρόπο που όμως καταλήγει σε αλλεπάλληλες ρυθμιστικές αποφάσεις και κατευθυντήριες γραμμές που από την μία ρυθμίζουν το ίδιο πράγμα και από την άλλη ενδέχεται να αντίκειται και στον Κώδικα Προμήθειας που παραμένει αναλλοίωτος.

Η «διέξοδος» σε αυτόν τον «φαύλο κύκλο» όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, θα είναι να περάσει στην δικαιοδοσία της ΡΑΑΕΥ η σύνταξη του Κώδικα Προμήθειας προκειμένου εν συνεχεία να γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες και αλλαγές με συντεταγμένο τρόπο και σε διαβούλευση με τους φορείς της αγοράς. Άλλωστε, η τροποποίηση του Κώδικα τίθεται πλέον στην ημερήσια διάταξη καθώς όλα τα παραπάνω μετά και τις όποιες αλλαγές πραγματοποιήσει η ΡΑΑΕΥ στις αρχικές της προτάσεις, θα πρέπει να ενσωματωθούν στον Κώδικα Προμήθειας για να ισχύσουν, πράγμα και αναγκαίο προς εξάλειψη των όποιων «δυαδικών» ρυθμίσεων.