Gropp: «Ζωντανό το DESERTEC παρά τις αναταραχές στη Β. Αφρική»

Οι πολιτικές αναταραχές στη Βόρεια Αφρική όχι μόνο δεν θα σταθούν εμπόδιο στο σχέδιο DESERTEC, αλλά μπορούν να αποτελέσουν το. φόντο μιας «ενεργειακής επανάστασης», αν τελικά καρποφορήσει το προτζεκτ μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας από τις ερήμους της Σαχάρας στην Ευρώπη, αναφέρει σε συνέντευξή του ο επικεφαλής της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης «Desertec Foundation» Dr. Thiemo Gropp στην ιστοσελίδα knowledge.allianz.com, η οποία δόθηκε τον Ιούλιο πριν γίνει ευρέως γνωστό το project HELIOS.

Ποιος είναι ο στόχος της DESERTEC;

Ο στόχος της DESERTEC είναι να επισπευσθεί η στροφή της ενεργειακής πολιτικής από τα στερεά καύσιμα και τα πυρηνικά, προς τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και ειδικότερα προς την ηλιακή ενέργεια που μπορεί να παραχθεί στις ερήμους ανά τον κόσμο.

Σε μόλις έξι ώρες, οι έρημοι δέχονται περισσότερη ενέργεια από τον ήλιο απ' όση καταναλώνει η ανθρωπότητα μέσα σε ένα χρόνο. Ο ήλιος λάμπει όλη την ημέρα σε μια γεωγραφική ζώνη εκατέρωθεν του Ισημερινού. Οι περισσότερες χώρες θα μπορούσαν να «συμπληρώνουν» το ενεργειακό τους μείγμα με καθαρή ηλιακή ενέργεια από τις ερήμους.

Στο Μαρόκο, για παράδειγμα, βοηθάμε την τοπική επιστημονική κοινότητα να εγκαταστήσει τα πρώτα επιδεικτικά έργα για την για την παραγωγή πράσινης ενέργειας.

Οι αναταραχές στη Βόρεια Αφρική σημαίνουν το τέλος του σχεδίου DESERTEC;

Καθόλου. Ακριβώς το αντίθετο ισχύει. Η υλοποίηση του σχεδίου DESERTEC θα επωφεληθεί από τις δημοκρατικές διαδικασίες που θα ακολουθηθούν. Όσο περισσότερο οι κάτοικοι συμμετάσχουν στις πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές, τόσο περισσότερες πιθανότητες θα έχουν να ωφεληθούν από το DESERTEC.

Αυτό σημαίνει όχι μόνο ασφαλή παροχή ενέργειας για τους κατοίκους στη Βόρεια Αφρική, αλλά και μεγάλη ώθηση στην ανάπτυξη της χώρας τους, με νέες θέσεις εργασίας, βελτίωση της εκπαίδευσης και πολλά άλλα. 

Το σχέδιο DESERTEC είναι η επόμενη επανάσταση στη Βόρεια Αφρική;

Πρώτα απ 'όλα το DESERTEC δεν είναι ένα έργο, αλλά, ένα παγκόσμιο κίνημα, ένα όραμα το οποίο έχουμε ως στόχο να υλοποιηθεί μέσω διαφόρων έργων σε πολλά σημεία του κόσμου, όχι μόνο στη Σαχάρα.

Το DESERTEC όχι μόνο έχει επικεντρώνεται στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, αλλά και στην προστασία του κλίματος καθώς και στην παραγωγή πόσιμου νερού, την κοινωνικο-οικονομική ανάπτυξη, την πολιτική ασφάλειας και τη διεθνή συνεργασία. Το DESERTEC αποτελεί μία ολιστική προσέγγιση στη στροφή της ενεργειακής πολιτικής.

Βασική προϋπόθεση για το κίνημα αυτό - σε ό,τι αφορά τις πρόσφατες πολιτικές αναταραχές- είναι η συμμετοχή και η υποστήριξη των κατοίκων της περιοχής. Έτσι, για να επιτευχθεί η στροφή της ενεργειακής πολιτικής είναι αναγκαίος ο ζήλος αυτών των ανθρώπων.

Πώς εξηγείτε το DESERTEC στους ντόπιους;

Η οργάνωση DESERTEC είναι ένα διεθνές δίκτυο που αλληλεπιδρά με τους κατοίκους των εν λόγω περιοχών με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Έχουμε αντιπρόσωπους στη Βόρεια Αμερική όπως ακριβώς και στην Γκάμπια, το Μαρόκο, την Τυνησία, την Ιορδανία κλπ.

Δεδομένου ότι το DESERTEC είναι πάνω απ 'όλα μια κοινωνική και όχι αποκλειστικά μία οικονομική διαδικασία, οι επαφές μας σε χώρες-κλειδιά όπως το Μαρόκο και η Αίγυπτος, προέρχονται από όλα τα όπως τα τμήματα της κοινωνίας. Προωθούν την ιδέα του σχεδίου DESERTEC είτε μέσω ενημερωτικών εκδηλώσεων είτε απλά μέσω φίλων.

Οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είναι ανοιχτοί σε μας, επειδή αναγνωρίζουν πόσο πολύτιμος είναι ο ήλιος, ο άνεμος, το νερό ως πηγές ανανεώσιμης ενέργειας. 

Αυτό πρέπει να είναι μια τεράστια πρόκληση δεδομένου του παρελθόντος εκμετάλλευσης και δυσπιστίας που έχει αναπτυχθεί μεταξύ Ευρώπης και Αφρικής.

Ακριβώς επειδή μεταξύ των εμπνευστών του σχεδίου είναι άνθρωποι από χώρες της Βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, δεν υπάρχει κανένας λόγος για δυσπιστία.

Η φιλοσοφία του DESERTEC αναπτύχθηκε αρχικά από την TREC (Trans-Mediterranean Renewable Energy Cooperation - Συνεργασία για την ανανεώσιμη ενέργεια στη Μεσόγειο). Η συνεργασία περιλαμβάνει όχι μόνο την εμπειρία της γερμανικής Gerhard Knies αλλά και ένα δίκτυο επιστημόνων, πολιτικών και οικονομολόγων από την περιοχή της Μεσογείου.

Αλλά έχετε δίκιο. Σε αυτό το πλαίσιο, το σχέδιο DESERTEC αντιμετωπίζεται λανθασμένα σε ορισμένες περιπτώσεις ως ένα πρότζεκτ αμιγώς επιχειρηματικό.

Είναι καθήκον μας ωστόσο να διασφαλίσουμε ότι το σχέδιο θα είναι επικερδές για όλες τις πλευρές. Αλλά φυσικά δεν μπορούμε να εγγυηθούμε αυτό.

Ποια είναι η αντίδραση από τη βιομηχανία ενέργειας;

Είναι πολύ θετική. Έχουμε δημιουργήσει ένα πρωτόκολλο που ονομάζεται Desertec Industrial Initiative (DΙΙ) για να καταστεί δυνατή η υλοποίηση των έργων, στη οποία συμμετέχουν βιομηχανικές εταιρείες από την περιοχή ΕU-MENA (Ευρώπη, Μέση Ανατολή, Βόρεια Αφρική). Περισσότερες από 60 εταιρείες στην Ευρώπη και την Αφρική συμμετέχουν μετοχικά στο πρωτόκολλο Desertec Industrial Initiative και το επόμενο βήμα είναι να προσχωρήσουν και πολιτικοί από την Αφρική και την Ευρώπη. Μαζί πρέπει να βρούμε απαντήσεις σε πολύ περίπλοκα θέματα όπως το πώς μπορούμε να οργανώσουμε τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας προς την Ευρώπη, τι θα επιδοτήσουμε και ποιος πληρώνεται για ποια υπηρεσία.

Πώς θα μεταφέρετε την ηλεκτρική ενέργεια στην Ευρώπη;

Μέσω υφιστάμενων δικτύων υψηλής τάσης που μεταφέρουν ηλεκτρική ενέργεια για περισσότερα από 3.000 χιλιόμετρα με απώλεια της τάξεως μόλις του 10%. Αυτό το 10% θα αντισταθμιστεί από την υψηλότερη αποδοτικότητα των σταθμών παραγωγής ενέργειας στην έρημο.

Η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται στο επιδεικτικό έργο στο Μαρόκο θα αρχίσει να διοχετεύεται στην Ευρώπη, μέσω Ισπανίας, από το 2016. Μακροπρόθεσμα, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει παροχή καθαρής ενέργειας σε σημερινές ή σε ελαφρώς υψηλότερες τιμές.

Οι επικριτές του σχεδίου λένε ότι τα χρήματα θα ήταν καλύτερο να δαπανηθούν σε αποκεντρωμένες, τοπικές επενδύσεις σε ΑΠΕ επί ευρωπαϊκού εδάφους.

Εμείς, δεν μιλάμε για μετακίνηση της παραγωγής του συνόλου της ηλεκτρικής ενέργειας που χρειάζεται η Ευρώπη, στις ερήμους της Βόρειας Αφρικής. Μιλάμε μόνο για ένα ποσοστό της συνολικής παραγωγής.

Και έχουμε δύο καλούς λόγους για να το κάνουμε αυτό. Κατ 'αρχάς, μόνο στις ερήμους μπορούμε να «μαζέψουμε» όλη την ενέργεια του ήλιου.

Δεύτερον, χρειαζόμαστε την αποθήκευση ενέργειας. Η λύση είναι οι ηλιοθερμικές μονάδες (Concentraning Solar-thermal Power, CSP) που θα έχουν τη δυνατότητα να «αποθηκεύουν» τη θερμότητα που παράγεται από τα πάνελ για πολλές ώρες, χωρίς μεγάλες απώλειες.

Οι ηλιοθερμικές μονάδες μπορούν να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια νυχθημερόν, συμπληρώνοντας ιδανικά τα ηλεκτρικά δίκτυα που βασίζονται στις διακυμάνσεις που εμφανίζουν πηγές ενέργειας όπως η ηλιακή και η αιολική.

Η παραγόμενη στην έρημο ηλεκτρική ενέργεια θα μπορούσε να καλύψει περίπου το 15-20% των αναγκών της Ευρώπης.

Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει DESERTEC;

Η πραγματική πρόκληση είναι να επιτευχθεί συναίνεση στην κοινωνία. Πώς μπορούμε να φανταστούμε το μέλλον μας; Εάν εμείς ως κοινωνία συμφωνήσουμε στην στροφή προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας τότε δεν θα υπάρχουν οικονομικά εμπόδια.

Δεν μας ενδιαφέρει σε μια γρήγορη συμφωνία, αλλά να αναδειχθεί το DESERTEC σε παγκόσμιο κίνημα. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι η βιώσιμη υποστήριξη από όλα τα μέρη της κοινωνίας.

Για την επίτευξη αυτού του στόχου θα πρέπει να επικοινωνούν με το σωστό τρόπο, όπως έγινες στις αραβικές επαναστάσεις, δηλαδή με τη χρήση του διαδικτύου και τη συμβολή των καθοδηγητών της κοινής γνώμης.