Bioenergy Europe: Ενεργοποιώντας το μέλλον της Ευρώπης με τη βιοενέργεια – Τα αιτήματα του κλάδου, οι προοπτικές ανάπτυξης και οι προκλήσεις

Κοινός τόπος είναι ότι τα  επόμενα χρόνια, η ενεργειακή μετάβαση θα παραμείνει ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση μιας ανεξάρτητης, βιώσιμης και ανταγωνιστικής Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Στο πλαίσιο αυτό και καθώς απομένουν περίπου 10 ημέρες μέχρι τις ευρωεκλογές η Bioenergy Europe απευθύνει 3 συστάσεις προς τη νέα ηγεσία της ΕΕ που θα προκύψει. 

Με άρθρο της στο euractiv η Irene di Padua, Διευθύντρια Πολιτικής στη Bioenergy Europe , δίνει μια επισκόπηση των βημάτων που μπορούν να κάνουν οι νέοι ηγέτες της ΕΕ.  

Η Irene di Padua υπογραμμίζει ότι στα επόμενα 5 χρόνια, η Ευρώπη πρέπει να επικεντρωθεί στη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων, στην ενίσχυση της ενεργειακής της ανεξαρτησίας και στην ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων, όπως οι βιογενείς αφαιρέσεις άνθρακα. 

Σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων 

Οι πρώτες συγκεκριμένες ενέργειες θα πρέπει να είναι ο τερματισμός των επιδοτήσεων ορυκτών καυσίμων και η εντολή στα κράτη μέλη να ορίσουν καταληκτικές ημερομηνίες για τη χρήση ορυκτών καυσίμων σε διάφορους τομείς. Η συνέχιση αυτής της ανθυγιεινής σχέσης με τα ορυκτά καύσιμα αυξάνει την ευαισθησία σε γεωπολιτικές διαταραχές, μεταξύ άλλων κινδύνων. Κάθε χειμώνα, αυτή η εξάρτηση εκθέτει τους πολίτες της ΕΕ σε διακυμάνσεις τιμών και αβεβαιότητες προσφοράς. 

Μία πιο ανθεκτική ΕΕ 

Η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ απαιτεί επενδύσεις σε αξιόπιστες και βιώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η βιομάζα. Όπως τόνισε ο Μάριο Ντράγκι σχετικά με το μέλλον της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, «Πρέπει να μπορούμε να βασιζόμαστε σε απελευθερωμένα και ανεξάρτητα ενεργειακά συστήματα». Η βιοενέργεια είναι μια εγχώρια πηγή ενέργειας που συμπληρώνει άλλες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε πολλούς τομείς. Πρόκειται για μια ισχυρή βιομηχανία με έδρα την ΕΕ, η οποία παρέχει τεχνολογίες καθαρού μηδενισμού και που ήδη συμβάλλουν στην απαλλαγή από τις εκπομπές άνθρακα της οικονομίας της ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να διατηρήσει την ηγετική θέση στη βιοενέργεια, αναπτύσσοντας παράλληλα άλλες εναλλακτικές λύσεις αντί των ορυκτών καυσίμων. 

Εκσυγχρονισμός των συστημάτων θέρμανσης 

Η υποστήριξη της ζήτησης για πιο αποδοτικά συστήματα θέρμανσης είναι απαραίτητη. Ο εκσυγχρονισμός των συσκευών θέρμανσης πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα. Ένα πιο αποτελεσματικό σύστημα θέρμανσης θα απελευθερώσει ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για άλλες χρήσεις, όπως στη βιομηχανία. Εκτός από τη μείωση των εκπομπών από τα κτίρια, θα βοηθήσει τους πολίτες να αντιμετωπίσουν τους χειμώνες που έρχονται. 

Διοξείδιο του άνθρακα

Σύμφωνα με την Irene di Padua είναι επείγον να δημιουργηθεί ένα πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο που θα επιταχύνει την ανάπτυξη τεχνολογιών βιογενούς αφαίρεσης διοξειδίου του άνθρακα (CDR). Αυτές οι ώριμες τεχνολογίες μπορούν να μειώσουν σημαντικά τις συνολικές εκπομπές και να αντισταθμίσουν τους δύσκολους τομείς. 

Ποιος είναι ο ρόλος της βιομάζας; 

Η ενέργεια από βιομάζα προσφέρει ένα μοναδικό συνδυασμό πλεονεκτημάτων.  

Είναι μια ανανεώσιμη και ουδέτερη από άνθρακα μορφή ενέργειας. Όταν συνδυάζεται με τεχνολογίες δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα (CCS), η βιοενέργεια μπορεί να επιτύχει αρνητικά αποτελέσματα σε άνθρακα, αφαιρώντας το CO2 από την ατμόσφαιρα. 

Επιπλέον, είναι μια πραγματικά ευρωπαϊκή βιομηχανία που ενισχύει τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα της ΕΕ και τις τοπικές οικονομίες . Περισσότερα από τα τρία τέταρτα της βιοενέργειας που χρησιμοποιούμε παράγεται στην ΕΕ και το 74% των προμηθευτών τεχνολογίας βιοενέργειας είναι εγκατεστημένοι στην ΕΕ. Μέχρι το 2050, ο τομέας της βιοενέργειας θα μπορούσε να δημιουργήσει έως και 1,5 εκατομμύριο θέσεις εργασίας σε ολόκληρη την ήπειρο. 

Η βιοενέργεια είναι μια ευέλικτη πηγή ενέργειας που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για θέρμανση, ηλεκτρισμό και μεταφορά, συμπληρώνοντας άλλες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας όπως η αιολική και η ηλιακή. 

Επιστολή προς τις Βρυξέλλες

Προ ημερών η Bioenergy Europe υπέγραψε μια ανοιχτή επιστολή μαζί με άλλους 52 παράγοντες του κλάδου, ΜΚΟ και δεξαμενές σκέψης, ζητώντας σαφείς κανόνες για την υποστήριξη των επενδύσεων για μόνιμη αφαίρεση άνθρακα.

Καθώς το Συμβούλιο πλησιάζει στην ολοκλήρωση της Γενικής Προσέγγισής του για την Οδηγία για τις Πράσινες Απαιτήσεις , οι υπογράφοντες ζητούν σαφείς κανόνες που θα υποστηρίζουν τις απαραίτητες επενδύσεις για μόνιμες απομάκρυνση του άνθρακα, έναν ουσιαστικό πυλώνα για την καταπολέμηση της κλιματικής κρίσης.

Οι υπογράφοντες υπογραμμίζουν τη σημασία της υποστήριξης του τομέα απομάκρυνσης του άνθρακα σε αυτή την ιστορική στιγμή . Καθώς οι παγκόσμιοι επιστήμονες έχουν προειδοποιήσει ότι οι παγκόσμιες θερμοκρασίες πρόκειται να ανέβουν τουλάχιστον στους 2,5 βαθμούς Κελσίου αυτόν τον αιώνα, οι εταίροι ζητούν ταχεία δράση.  

Μόνιμες πιστώσεις αφαίρεσης άνθρακα

 Για το λόγο αυτό, ο τομέας απομάκρυνσης άνθρακα υπογραμμίζει τη σημασία των πολιτικών που μπορούν να παρακινήσουν τις εταιρείες να αγοράσουν μόνιμες πιστώσεις αφαίρεσης άνθρακα για να προσελκύσουν ιδιωτικά κεφάλαια, και που δίνουν κίνητρα στις κυβερνήσεις να παράσχουν οικονομική υποστήριξη για τη δημιουργία αυτής της νέας βιομηχανίας .

Σύμφωνα με την Bioenergy Europe, αυτός είναι επί του παρόντος ένας τομέας μικρής κλίμακας, ο οποίος βασίζεται κυρίως σε λίγα εργαλεία χρηματοδότησης για την εκκίνηση έργων, συμπεριλαμβανομένης της ιδιωτικής αγοράς πιστώσεων άνθρακα μέσω της εθελοντικής αγοράς άνθρακα και κρατικών επιδοτήσεων . Σε αυτό το πλαίσιο, οι αποφάσεις των εταιρειών να αγοράσουν τέτοιες πιστώσεις συχνά εξαρτώνται από την ικανότητά τους να χρησιμοποιούν αυτές τις πιστώσεις ως μέρος της υποβολής ορισμένων περιβαλλοντικών αξιώσεων. Και η προθυμία των κρατών να παράσχουν σημαντικά κονδύλια σε έργα για το κλίμα εξαρτάται από την ικανότητά τους να υπολογίζουν το κλιματικό αποτέλεσμα στους εθνικούς κλιματικούς στόχους. 

Οι υπογράφοντας ζητούν:

• Να επιτρέπονται οι αξιώσεις αποζημίωσης για την αντιστάθμιση τόσο των εταιρικών εκπομπών στο δρόμο προς το καθαρό μηδέν όσο και των υπολειπόμενων εκπομπών
• Να υποστηρίζονται μόνο πιστώσεις άνθρακα υψηλής ποιότητας για την καταπολέμηση του greewashing και τη διασφάλιση της διαφάνειας
• Να επιτρέπεται η συναπαίτηση μεταξύ μιας χώρας και μιας εταιρικής οντότητας για την κινητοποίηση της δημόσιας και ιδιωτικής χρηματοδότησης που απαιτείται για την κλιμάκωση του τομέα CDR.

Βιοενέργεια: τα βασικά

Το 2021 η βιοενέργεια η βιοενέργεια αντιπροσώπευε το 55,7% του συνόλου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας! Καθώς το 22% του ενεργειακού μείγματος της ΕΕ είναι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αυτό σημαίνει ότι συνολικά, η βιοενέργεια αντιπροσώπευε το 10,2% της ακαθάριστης τελικής ενέργειας το 2021.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που παρέθεσε η Κομισιόν, η εγχώρια παραγωγή βιοαερίου στην ΕΕ το 2021 αυξήθηκε σε 14,9 εκατομμύρια τόνους ισοδύναμου πετρελαίου (mtoe), αύξηση 1,7% σε σύγκριση με το 2020. Η Γερμανία παρέμεινε ο μεγαλύτερος παραγωγός (7,5 εκατ. toe – 50,4% του συνόλου), ακολουθούμενη από την Ιταλία (13,9%) , 2,1 mtoe) και τη Γαλλία (9,4%, 1,4 mtoe). 

Η έκθεση παρέχει λεπτομέρειες για την προμήθεια στερεάς βιομάζας, η οποία περιλαμβάνει κυρίως ξυλώδη βιομάζα/δασική βιομάζα (66%), βιομάζα από οργανικά απόβλητα (26%) -τα τρία τέταρτα της οποίας ήταν στη Γερμανία- και γεωργική βιομάζα (8%), ιδίως σε Σουηδία και Φινλανδία. Συνολικά, η πρωτογενής προσφορά στερεάς βιομάζας στην ΕΕ αυξήθηκε από 3.336.811 TJ το 2008 σε 4.454.768 TJ το 2021, σημειώνοντας αύξηση 33,5%. Η μεγαλύτερη αύξηση της εγχώριας παραγωγής στερεάς βιομάζας αυτή την περίοδο σημειώθηκε για τη χρήση σφαιριδίων ξύλου (413%) και τα ζωικά απόβλητα (351,9%).

Στον τομέα των μεταφορών, η έκθεση σημειώνει ότι η ανανεώσιμη ενέργεια αυξάνεται συνεχώς. Συνολικά, η τελική κατανάλωση βιοκαυσίμων αυξήθηκε κατά 39% το 2021 σε σύγκριση με το 2013. Η τελική κατανάλωση βιοκαυσίμων στον τομέα των μεταφορών το 2021 ανήλθε συνολικά σε 16,5 mtoe στην ΕΕ – αύξηση 39% από το 2013 – με το βιοντίζελ να αντιπροσωπεύει περίπου το 80% της συνολικής κατανάλωσης βιοκαυσίμων στον τομέα των μεταφορών. Η βιοαιθανόλη ήταν ο δεύτερος τύπος καυσίμου με τη μεγαλύτερη κατανάλωση (18%) και το βιομεθάνιο και άλλα υγρά βιοκαύσιμα συγκεντρώθηκαν σε λιγότερο από 1%.

Θέρμανση και ψύξη

Όσον αφορά τη θέρμανση και την ψύξη, χρησιμοποιήθηκαν καύσιμα και βιορευστά βιομάζας για την παραγωγή 17,3 mtoe ακαθάριστης θερμότητας στην ΕΕ το 2021, κυρίως με χρήση στερεάς βιομάζας (76,0%), ακολουθούμενα από ανανεώσιμα αστικά απόβλητα (18,1%) και βιοαέρια (5,0%) ).

Στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, 45,6 mtoe καυσίμων βιομάζας και βιορευστών χρησιμοποιήθηκαν για την παραγωγή 14,6 mtoe ακαθάριστης ηλεκτρικής ενέργειας το 2021. Αυτό ήταν το 15% του συνολικού ακαθάριστου μείγματος ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και το 6% της συνολικής ακαθάριστης ηλεκτρικής ενέργειας. Το 74% της ακαθάριστης ηλεκτρικής ενέργειας από βιομάζα παρήχθη σε σταθμούς συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ηλεκτροπαραγωγής, κυρίως από στερεά βιομάζα (54,8%), βιοαέρια (31,1%) και ανανεώσιμα αστικά απόβλητα (11,6%).