Χ. Φλουδόπουλος: Κάτι τρέχει στην αγορά του υγραερίου κίνησης

Όσοι είχαν προβλέψει ότι η επιβολή επιπλέον δασμού στο υγραέριο κίνησης, θα λειτουργήσει προς την αντίθετη κατεύθυνση τροφοδοτώντας τα φαινόμενα παραβατικότητας, πρέπει να αισθάνονται δικαιωμένοι. Όπως καταγγέλλουν πηγές της αγοράς, ο κλάδος του υγραερίου κίνησης, ο οποίος γνώρισε τα τελευταία χρόνια μεγάλη ανάπτυξη, εμφανίζει υψηλά επίπεδα παραβατικότητας, η οποία έχει ενταθεί μετά την πρόσφατη επιβολή επιπλέον δασμού στο LPG.

Οι ίδιες πηγές της αγοράς σημειώνουν ότι η παράνομη διακίνηση υγραερίου κίνησης έχει 2 μορφές:

- Η πρώτη γίνεται με κλοπή ποσοτήτων στις αντλίες όπου εκτιμάται ότι κάποια πρατήρια παρεμβαίνουν στις αντλίες με διάφορους τρόπους

- Η δεύτερη γίνεται με την πώληση υγραερίου χαμηλότερης φορολογίας (πχ βιομηχανικό) στα πρατήρια ως υγραέριο κίνησης.

Σύμφωνα μάλιστα με εκτιμήσεις της αγοράς πάνω από το 20% του υγραερίου κίνησης που πωλείται στην Ελλάδα προέρχεται από παραδόσεις υγραερίου βιομηχανίας, χαμηλότερου ΕΦΚ, με το συνολικό κόστος για τα δημόσια ταμεία από την παράνομη διακίνηση να υπολογίζεται ότι ξεπερνά τα 20 εκατ. ευρώ ετησίως. 

Σημειώνεται ότι κάθε λίτρο υγραερίου θέρμανσης κοστίζει περίπου 0,21 ευρώ φθηνότερα από ένα λίτρο υγραερίου κίνησης, γεγονός που δημιουργεί ισχυρό οικονομικό κίνητρο για παραβατικές συμπεριφορές. 

Έλλειμμα ελέγχων

Σημειώνεται ότι αυτή τη στιγμή υπάρχει, όπως καταγγέλλουν πηγές της αγοράς, απουσία ελέγχων και ελλιπής εφαρμογή της νομοθεσίας ενώ την ίδια στιγμή η ψήφιση και εφαρμογή υποτιθέμενων νέων μέτρων, που δημιουργούν υψηλή γραφειοκρατία αναμένεται να έχει πολύ περιορισμένη αποτελεσματικότητα  (κατάργηση υποχρέωσης ετήσιου ελέγχου τελωνείων, υποχρεωτική αναγραφή σε ετήσιες καταστάσεις που υποβάλλονται στα Τελωνεία αριθμών διασάφησης και για τα βιομηχανικά υγραέρια κ.α.).

Την ίδια στιγμή δεν υπάρχει εγκατεστημένο σύστημα εισροών/εκροών για το υγραέριο κίνησης. Επίσης δεν υπάρχει φορολογικός μηχανισμός συνδεδεμένος με τον διανομέα στα πρατήρια υγραερίου κίνησης σε αντίθεση με ό,τι ισχύει για τα υγρά καύσιμα. Το έλλειμμα ελέγχων επιτείνεται εξαιτίας της έλλειψης πόρων, μέσων και ανθρώπινου δυναμικού στους ελεγκτικούς μηχανισμούς (Τελωνεία, Μετρολογία, Γενική Γραμματεία Εμπορίου, ΚΕΔΑΚ κλπ). Επίσης όπως σημειώνουν οι ίδιες πηγές υπάρχει έλλειψη καταρτισμένων ελεγκτών. Κενά όμως εντοπίζονται και στο κομμάτι των ποινών, την ίδια στιγμή που περισσότεροι τύποι αντλιών επιδέχονται εύκολα παρεμβάσεις και με διπλές πλακέτες παρακάμπτονται και τα υποτυπώδη συστήματα ελέγχου. 

Κύκλοι της αγοράς σημειώνουν επίσης ότι όπως ισχύει για όλα τα καύσιμα έτσι και για το υγραέριο οι καταναλωτές θα πρέπει να δείχνουν ιδιαίτερη προσοχή σε πρατήρια που εμφανίζουν μεγάλες αποκλίσεις τιμών καθώς τα φθηνά πρατήρια δεν είναι πάντοτε η καλύτερη επιλογή. "Υπάρχουν δεκάδες πρατήρια στην Αττική που η λιανική τιμή του υγραερίου κίνησης είναι τόσο φθηνή, που δεν δικαιολογεί ούτε καν το να μεταφερθεί το καύσιμο από τα διυλιστήρια στο σημείο πώλησης – πολλώ δε μάλλον νόμιμο κέρδος εταιρίας & πρατηρίου” λένε οι επαΐοντες.

Τι "κοστίζει” η παραβατικότητα

Από τα προβλήματα στην αγορά ζημιωμένοι βγαίνουν όλοι: καταναλωτές και κράτος. Οι "πειραγμένες” αντλίες σημαίνουν ότι οι καταναλωτής παραλαμβάνει μικρότερη ποσότητα υγραερίου πιθανότατα ακατάλληλων προδιαγραφών και αμφίβολης ποιότητας, που οδηγεί σε χαμηλή απόδοση του αυτοκινήτου. Σε κάποιες περιπτώσεις οι ελλιπείς παραδόσεις μπορούν να φτάσουν μέχρι και σε διψήφιο ποσοστό. Το κράτος χάνει έσοδα από διαφυγόντες φόρους και δασμούς, καθώς επίσης έσοδα από πλαστά τιμολόγια βιομηχανικού αερίου που παρουσιάζονται ως έξοδα. Υπάρχει αθέμιτος ανταγωνισμός σε βάρος των σωστών επαγγελματιών του κλάδου, που πλήττεται και κινδυνεύει με απώλειες θέσεων εργασίας.  Και βέβαια τροφοδοτείται η εγκληματικότητα και η διαφθορά. 

Λύσεις

Τι μπορεί να γίνει ώστε να περιοριστούν τα φαινόμενα παράνομης διακίνησης υγραερίου; Καταρχάς να εφαρμοστεί ο φορολογικός μηχανισμός και να ισχύσουν οι προβλέψεις που εφαρμόζονται στις αντλίες υγρών καυσίμων (αυτόματη έκδοση αποδείξεων λιανικής πώλησης με ποσότητα (λίτρα) και τιμή). 

-Να υπάρξει αποτελεσματική σφράγιση των αντλιών, ώστε να μην επιδέχονται επεμβάσεις από τους επιτήδειους. 
-Να ενταχθεί άμεσα το υγραέριο κινητήρων στο σύστημα εισροών/εκροών. 
-Να ενεργοποιηθούν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί σε ένα κλάδο που γνώρισε μεγάλη και απότομη αύξηση τα τελευταία χρόνια.
-Να αφαιρείται η άδεια λειτουργία από τα πρατήρια στα οποία διαπιστώνεται "παρέμβαση" (π.χ. με ηλεκτρονικούς μηχανισμούς) στη λειτουργία των αντλιών ή αποδεικνύεται ότι εφοδιάζονται με υγραέριο θέρμανσης αντί για κίνησης. 
-Να αυστηροποιηθούν οι ποινές για τις εταιρείες εμπορίας υγραερίου και τους μεταφορείς που αποδεικνύεται ότι εφοδιάζουν τα πρατήρια με υγραέριο θέρμανσης αντί για κίνησης, αλλά και για τις βιομηχανίες. 

Τι μπορεί να κάνει ο καταναλωτής

Καταρχάς να προμηθεύεται καύσιμα από αξιόπιστους επαγγελματίες και εταιρείες που εφαρμόζουν συστήματα έλεγχου ποιότητας και ποσότητας. Έχει αποδειχθεί στην πράξη ότι οι ακραία χαμηλές τιμές αποτελούν συχνά παγίδα. Σε κάθε περίπτωση ο καταναλωτής θα πρέπει να ζητά πάντα απόδειξη, καθώς οι αντλίες του υγραερίου κίνησης δεν εκδίδουν αυτόματα αποδείξεις. Με αυτόν τον τρόπο ο πρατηριούχος υποχρεούται να δηλώσει το προϊόν που πουλάει και δυσκολεύεται να διακινήσει παράνομες ποσότητες.  Επίσης θα πρέπει ο οδηγός να κάνει συχνό έλεγχο της μέσης κατανάλωσης ανά χλμ.- και ενδεικτικά των χιλιομέτρων που διανύει με ένα γέμισμα. Να αποφεύγει να αλλάζει πολλά πρατήρια, ώστε να έχει ένα μέτρο σύγκρισης.

Ανεξάρτητα από τα προβλήματα, υπογραμμίζεται ότι το υγραέριο κίνησης αποτελεί μια αξιόπιστη και οικονομική λύση για τον αυτοκινητιστή προσφέροντας κατά μέσο όρο 40-45% οικονομία σε σχέση με την βενζίνη, ακόμα και μετά τις πρόσφατες αυξήσεις, ενώ ταυτόχρονα είναι φιλική για το περιβάλλον. Σημειώνεται τέλος ότι η αγορά του υγραερίου κίνησης εμφανίζει τα τελευταία χρόνια σημαντική ανάπτυξη, η οποία υπονομεύεται από τέτοιες παράνομες πρακτικές. 

(capital.gr)