Χάρης Φλουδόπουλος: Σε επαναστατικό "κλοιό" χώρες του ΟΠΕΚ

Η μία μετά την άλλη, οι μεγάλες πετρελαϊκές ανακοίνωσαν χθες την αναστολή των δραστηριοτήτων τους στην έρημο της Λιβύης, εκεί όπου παράγεται υπό κανονικές συνθήκες περί το 1,6 εκατ. βαρέλια αργού ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 2% της παγκόσμιας ζήτησης. Την ίδια στιγμή πληροφορίες στο διεθνή Τύπο αναφέρουν ότι έχει σταματήσει η παραγωγή σε ένα από τα γιγαντιαία πεδία πετρελαίου στη λεκάνη της Σύρτης, το Naffoora.

Σύμφωνα με αναλυτές της αγοράς πετρελαίου, η περίπτωση της Λιβύης έχει τα δικά της χαρακτηριστικά και δημιουργεί σημαντικές ανησυχίες για τις επιπτώσεις που θα έχει στην αγορά. Χθεσινό report της JBC Energy αναφέρει χαρακτηριστικά ότι παρά τις έντονες διακυμάνσεις των τιμών στις αγορές εμπορευμάτων, το ενδιαφέρον εστιάζεται στα όσα συμβαίνουν «στους δρόμους».

Η JBC Energy σημειώνει ότι οι αναταραχές στη Β. Αφρική και τη Μέση Ανατολή, αρχίζουν να επεκτείνονται στις περιοχές του ΟΠΕΚ, με την αποκαλούμενη «επανάσταση του Facebook» να επικεντρώνεται πλέον στη Λιβύη. Ωστόσο συγκριτικά με τις περιπτώσεις της Τυνησίας (μικρή παραγωγός χώρα) και της Αιγύπτου (όχι μεγάλη εξαγωγός αλλά χώρα transit) είναι ότι στη Λιβύη το καθεστώς δε δείχνει καμία πρόθεση να εγκαταλείψει την εξουσία. Παρότι και τα άλλα καθεστώτα αντέδρασαν, εν τέλει οι διαδηλωτές πέτυχαν τους στόχους τους και σημειώθηκαν αλλαγές στις κυβερνήσεις.

Αντίθετα στη Λιβύη το καθεστώς δείχνει αποφασιστικότητα διαμηνύοντας προς πάσα κατεύθυνση ότι η αλλαγή στην εξουσία θα θέσει σε κίνδυνο τον πετρελαϊκό τομέα της χώρας. Χαρακτηριστικές είναι οι δηλώσεις ότι το καθεστώς προτιμά να «κάψει» το πετρέλαιο της χώρας, παρά να παραδώσει στην αντιπολίτευση την εξουσία. Με βάση τις εκτιμήσεις τις JBC Energy η τρέχουσα παραγωγή και οι εξαγωγές κυμαίνονται στα 1,63 και 1,37 εκατ. βαρέλια τη μέρα, αντίστοιχα. Οι ευρωπαϊκές χώρες αγοράζουν 1,06 εκατ. βαρέλια ημερησίως από τη Λιβύη και κατά συνέπεια οι περαιτέρω ανοδικές πιέσεις στην τιμή του brent δύσκολα θα αποφευχθούν.

Προβλήματα στις εταιρείες

Χθες η BP ανακοίνωσε την απόφασή της να αναστείλει τις γεωτρήσεις της στην παραχώρηση που απέκτησε το 2007 έναντι 900 εκατ. δολαρίων. Πρόκειται για το μεγαλύτερο ποσό που έχει διαθέσει ο πετρελαϊκός γίγαντας για μια μεμονωμένη παραχώρηση, γεγονός που από μόνο του δημιουργεί προβλήματα. Η γερμανική Wintershall, που λειτουργεί οκτώ πεδία στη Λιβύη σε συνεργασία με εταιρείες όπως η Total, δηλώνει ότι η παραγωγή της επί του παρόντος δεν αντιμετωπίζει προβλήματα.

Άλλες εταιρείες όπως η Νορβηγική Statoil ανακοίνωσαν ότι κλείνουν τα γραφεία τους στη Λιβύη, όπως επίσης και η αυστριακή OMV με παραγωγή 34 χιλιάδες βαρέλια ημερησίως και η γερμανική RWE. Αλλά και το προσωπικό της Shell έχει προσωρινά μεταφερθεί εκτός Λιβύης. Στον αντίποδα ανεπηρέαστες από την κρίση δηλώνουν η γαλλική Total, με ημερήσια παραγωγή 55 χιλιάδες βαρέλια, η ρωσική Gazprom, η ισπανική Repsol και η ιταλική Eni.

Τιμές

Η αβεβαιότητα οδήγησε χθες οδήγησε τις τιμές του brent να καταγράψουν νέο υψηλό δυόμιση ετών στα 105 δολάρια για να υποχωρήσουν στη συνέχεια στα 102,52 δολάρια, ενώ η παρατεινόμενη αβεβαιότητα δημιουργεί φόβους για περαιτέρω πιέσεις στις τιμές. Όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική αναφέρει η αναλύτρια της Sucden Μυρτώ Σώκου,εκτιμώντας ότι πιθανά εμπόδια στις εξαγωγές πετρελαίου θα οδηγήσουν τις τιμές ακόμη υψηλότερα.

Φυσικά οι αναταραχές στη Λιβύη αποτελούν μέρος του κύματος διαμαρτυρίας που διατρέχει την περιοχή της Βόρειας Αφρικής ξεκινώντας από την Τυνησία, την Αίγυπτο, το Μαρόκο και την Αλγερία, και φτάνοντας μέχρι την αραβική χερσόνησο και την Υεμένη , το Μπαχρέιν αλλά και το Ιράκ.

Αίγυπτος

Σε πρόσφατη ανάλυσή του το έγκυρο ινστιτούτο του Κέμπριτζ IHS CERA, με αφορμή τα γεγονότα της Αιγύπτου, είχε επισημάνει τις ανησυχίες που προκάλεσε στις αγορές η κρίση στη χώρα, χωρίς ωστόσο οι επιπτώσεις στις τιμές να είναι τόσο μεγάλες. Η ανάλυση αποδεικνύεται προφητική καθώς επεσήμαινε ότι ακόμη και μετά την εξομάλυνση της κατάστασης στο Κάιρο, δύσκολα θα επικρατήσουν συνθήκες στην περιοχή που να ικανοποιήσουν τις ανησυχίες της αγοράς και ως εκ τούτου η αβεβαιότητα θα συνεχίσει να πιέζει τις τιμές του πετρελαίου.

Το ενδιαφέρον στην ανάλυση του IHS CERA είναι ότι θεωρεί πως ο ΟΠΕΚ δεν επιθυμεί διατήρηση των τιμών πάνω από τα 100 δολάρια. Ως εκ τούτου, οι αναλυτές του ινστιτούτου εκτιμούν ότι σε περίπτωση απότομης διακύμανσης των τιμών, ο οργανισμός θα αντιδράσει – έστω και ανεπίσημα – και πιθανόν να προχωρήσει ακόμη και σε αύξηση της παραγωγής ώστε να επαναφέρει τις τιμές σε επιθυμητά επίπεδα.

(Capital, 22/2/2011)