Την Τετάρτη το ελληνικό σχέδιο για την αντιμετώπιση τυχόν κρίσης στο φυσικό αέριο

Τις βασικές γραμμές του ελληνικού σχεδίου εκτάκτου ανάγκης ενόψει ενδεχόμενης διακοπής στη ροή ρωσικού φυσικού αερίου μέσω Ουκρανίας, αναμένεται να οριστικοποιήσει μεθαύριο Τετάρτη η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Στη σύσκεψη, τη δεύτερη για το θέμα, θα συμμετάσχουν όλοι οι εμπλεκόμενοι ενεργειακοί φορείς, δηλαδή ΔΕΠΑ, ΔΕΣΦΑ, ΑΔΜΗΕ, ΔΕΗ και ΡΑΕ, όπου και θα παρουσιάσουν αφενός μια καταγραφή για το μέγεθος του κινδύνου, αφετέρου το πακέτο μέτρων που θα ληφθούν σε περίπτωση που επαληθευτούν οι φόβοι διακοπής της τροφοδοσίας με ρωσικό αέριο.

Με βάση το αποτέλεσμα της μεθαυριανής σύσκεψης θα συνταχθεί η έκθεση, ένα είδος τεστ  αντοχής (stress test) απέναντι σε ενδεχόμενη διακοπή της ροής ρωσικού αερίου, προκειμένου να αποσταλεί ως το τέλος Αυγούστου στην Κομισιόν, κατ’ εφαρμογή της σχετικής εντολής που είχε δώσει στις αρχές Αυγούστου σε κάθε χώρα-μέλος της Ε.Ε. ο Επίτροπος Ενέργειας Γκ. Ετινγκερ.

Το πρόβλημα αφορά κατά κύριο λόγο την αγορά φυσικού αερίου όπου η Ελλάδα φιγουράρει μεταξύ των χωρών της Ε.Ε. με τη μεγαλύτερη εξάρτηση από τη Ρωσία (σε ποσοστό 65%-70%), χωρίς να διαθέτει τις αναγκαίες για την κατανάλωση της χώρας υποδομές αποθήκευσης αερίου και χωρίς επαρκείς διασυνδέσεις με γειτονικές χώρες.

Σε μικρότερο βαθμό το πρόβλημα αφορά και το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας, που στηρίζεται σε ποσοστό 25% στο φυσικό αέριο.

Ήδη η ΔΕΠΑ έχει "φουλάρει" τις δεξαμενές της Ρεβυθούσας με 130.000 κ.μ. υγροποιημένου αερίου LNG, ποσότητα που μπορεί να καλύψει πλήρως τη ζήτηση για ένα δεκαήμερο. Παράλληλα ετοιμάζεται να παραγγείλει δύο έκτακτα φορτία LNG που μπορούν να καλύψουν την αγορά για ακόμη ένα 20ήμερο. Επίσης επανέρχονται στο τραπέζι σχέδια για την ενοικίαση από τη ΔΕΠΑ μιας πλωτής αποθήκης LNG, με σκοπό να αυξήσει την διαθέσιμη δυναμικότητα της χώρας σε ποσότητες αερίου. Η υλοποίηση του τελευταίου μέτρου θα εξαρτηθεί από την εκτίμηση για το μέγεθος και την ένταση της τυχόν κρίσης.

Σε καθεστώς εφεδρείας 3 μονάδες της ΔΕΗ

Στο μέτωπο του ηλεκτρισμού, με απόφαση της ΡΑΕ στις αρχές Αυγούστου, επανήλθαν σε καθεστώς ψυχρής εφεδρείας, τρεις παλαιές πετρελαϊκές μονάδες της ΔΕΗ που είχαν τεθεί εδώ και χρόνια εκτός λειτουργίας. Πρόκειται για τις πετρελαϊκές μονάδες του ΑΗΣ Αλιβερίου 3 και 4 ισχύος 144 μεγαβάτ η κάθε μία και για τη μονάδα 1 του ΑΗΣ Λαυρίου με ισχύ 123 μεγαβάτ. Σε περίπτωση που χρειαστεί, οι μονάδες αυτές θα υποκαταστήσουν αντίστοιχες φυσικού αερίου που δεν θα έχουν καύσιμο για να λειτουργήσουν.

Πρόσφατα, οι τρεις μονάδες της ΔΕΗ, που εδώ και χρόνια βρίσκονταν εκτός λειτουργίας λόγω υψηλού κόστους καυσίμου και χαμηλής απόδοσης, έπαψαν να υπολογίζονται στον ενεργειακό προγραμματισμό της χώρας.

Πλέον η διαχείριση των τριών αυτών μονάδων περιέρχεται στον Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς (ΑΔΜΗΕ), με τον οποίο η ΔΕΗ θα υπογράψει σύμβαση που θα προβλέπει την αμοιβή της ώστε να τις διατηρεί σε ετοιμότητα. Το συνολικό εκτιμώμενο ετήσιο κόστος λειτουργίας και για τις τρεις παλαιές μονάδες υπολογίζεται σε 7,5-8,5 εκατ. ευρώ, με περιθώριο πάντως συμπίεσης του ποσού αυτού.

Συνολικά το πλάνο εκτάκτου ανάγκης από πλευράς ΔΕΗ περιλαμβάνει αύξηση της χρήσης λιγνιτικών, υδροηλεκτρικών και πετρελαϊκών μονάδων, ώστε να περιοριστεί η χρήση μονάδων φυσικού αερίου. Αλλά και ιδιωτικές μονάδες φυσικού αερίου, όπως ο μικρός ΗΡΩΝ θα μπορούσαν να λειτουργήσουν με πετρέλαιο. Επομένως, ο ΑΔΜΗΕ θα μπορούσε εφόσον απαιτηθεί, να συνάψει και με αυτόν σύμβαση.

Μέτρα περιορισμού της ζήτησης

Αυτά από την πλευρά της προσφοράς. Από την πλευρά του περιορισμού της ζήτησης, συζητώνται μέτρα όπως περικοπές κατανάλωσης ηλεκτρισμού σε μονάδες παραγωγής, αλλά και σε βιομηχανίες.

Ειδικότερα σύμφωνα με την ανάλυση του ΑΔΜΗΕ, ανάλογα με την ένταση και τη διάρκεια μιας κρίσης, προτείνονται λύσεις όπως λειτουργία όλων ή κάποιων μονάδων φυσικού αερίου που έχουν αυτήν τη δυνατότητα με εναλλακτικό καύσιμο το πετρέλαιο, καθώς επίσης να καθιερωθούν συμβάσεις Διακοψιμότητας Φορτίου Μεγάλων Πελατών.

Σε μεσομακροπρόθεση βάση, προτείνονται μέτρα όπως τροποποιήσεις υφιστάμενων μονάδων φυσικού αερίου ώστε να έχουν στο μέλλον τη δυνατότητα λειτουργίας με εναλλακτικό καύσιμο, δημιουργία νέων αποθηκευτικών χώρων φυσικού αερίου, καθώς και δημιουργία νέου σημείου εισόδου φυσικού αερίου στη χώρα, κατά προτίμηση με τροφοδότηση από άλλο προμηθευτή.