Καθηλωμένη παραμένει η μετοχή της Gazprom

Εμφανίζει κερδοφορία μεγαλύτερη από κάθε άλλη αμερικανική πετρελαϊκή εταιρεία, αδυνατεί ωστόσο να αποτυπώσει στην τιμή της μετοχής της, τα ισχυρά μεγέθη του ισολογισμού της. Σε πρώτη ανάγνωση, οι πιέσεις που ασκούνται στη μετοχή της Gazprom, εξηγούνται από την ρωσοουκρανική κρίση, καθώς η εμβληματική για τη ρωσική οικονομία εταιρεία αερίου που επηρεάζεται περισσότερο από τις γεωπολιτικές εξελίξεις.

Ωστόσο όπως επισημαίνουν αναλυτές, πίσω από τα ισχυρά μεγέθη του ισολογισμού, κρύβονται και άλλα δομικής φύσης προβλήματα του ρωσικού μονοπωλίου. Φυσικά σημαντικό ρόλο παίζει και η ένταση στις σχέσεις με την Ε.Ε. που αποτελεί το μεγαλύτερο και πιο κερδοφόρο πελάτη της εταιρείας.

Σύμφωνα με το Forbes, μόνο η Saudi Aramco προμήθευσε τις παγκόσμιες αγορές με περισσότερη ενέργεια το 2013, αφού η Gazprom παρήγαγε κατά μέσο όρο 8,1 ισοδύναμα εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, όταν αντίστοιχα η Exxon Mobil κυμάνθηκε στα 5,3 ισοδύναμα εκατ. βαρέλια. Το πιο αξιοσημείωτο που επισημαίνεται για τη μετοχή της εταιρείας είναι η εξαιρετικά χαμηλή αποτίμηση. Με τζίρο τρεις φορές τα έσοδα της ConocoPhilips και 9,3 φορές μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα από την ExxonMobil έχει παρόλα αυτά χαμηλότερη κεφαλαιοποίηση και από τις δύο εταιρείες, στα 99δις δολάρια (COP.N 102 δισ. δολάρια, ΧΟΜ.Ν 441 δισ. δολάρια). Ίσως γιατί ακόμη οι επενδυτές βλέπουν την έντονη σύνδεση της εταιρείας με το ρωσικό κράτος που κατέχει και το 50,002%.

Παρά ταύτα, η εταιρεία βρίσκεται στη δίνη σοβαρών δομικών προβλημάτων που υπονομεύουν την πορεία της μετοχής της.

Στο διάγραμμα που ακολουθεί αποτυπώνεται ξεκάθαρα η πορεία της μετοχής του ρωσικού ενεργειακού κολοσσού από τα τέλη του 2012 ως και τα μέσα Ιουνίου του τρέχοντος έτους:

(κάντε κλικ στην εικόνα για μεγαλύτερο μέγεθος)
 

Τα κυριότερα από αυτά είναι:

·         Η εταιρεία διαθέτει πολλά αντιπαραγωγικά assets που έχουν λίγη σχέση με τη δουλειά του αερίου (εφημερίδες, τηλεοπτικός σταθμός, αθλητικά στάδια, κονσερβοποιία τροφίμων, κλωστοϋφαντουργία, αεροπορική εταιρεία, δικαιώματα ξυλείας κ.ο.κ.).

·         Στη Ρωσία η Gazprom έχει σοβαρά ζητήματα, εξαιτίας των ξεπερασμένων υποδομών που χρονολογούνται από την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης και περιλαμβάνουν υπό εξάντληση παραγωγικά πεδία, το μεγαλύτερο και συνάμα πιο παλιό δίκτυο αγωγών στον κόσμο και προβληματικά συστήματα επεξεργασίας και διανομής.

·         Αξιοποιεί μεγάλα παραδοσιακά πλην φθίνοντα πεδία φυσικού αερίου, ενώ αρνείται να ασχοληθεί με την περίπτωση του σχιστολιθικού αερίου. Έτσι βρίσκεται σε μεγάλη ανάγκη να βρει σημαντικά κεφάλαια για τις επενδύσεις που απαιτούνται για να «μετακομίσει» τις παραγωγικές της δομές στην Ανατολική Σιβηρία και πάνω από τον Αρκτικό κύκλο.

·         Ο South Stream αποτελεί το ακριβότερο project αγωγού που έχει ποτέ σχεδιαστεί και ανάλογα με τους υπολογισμούς κυμαίνεται από 30 έως και 40 δισ. δολάρια. Εάν ο αγωγός δεν κατασκευαστεί εξαιτίας των προβλημάτων και των εμποδίων με τις Βρυξέλλες και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πέραν του γεγονότος ότι θα έχουν χαθεί σημαντικά ποσά που δαπανήθηκαν στο στάδιο της προετοιμασίας, η Gazprom κινδυνεύει να χάσει σημαντικό μέρος της επιρροής που ασκεί στις ευρωπαϊκές ενεργειακές αγορές. Άλλωστε ο South Stream μαζί με τον βόρειο αγωγό Nord Stream ενσαρκώνουν την προσπάθεια της ρωσικής εταιρείας να εξισορροπήσει τις εξαγωγές αερίου προς ανατολάς και δυσμάς.

Deal με Κίνα

Μπορεί η συμφωνία να ανακοινώθηκε και να έγινε δεκτή με ικανοποίηση από τις αγορές, ωστόσο οι δύο πλευρές ακόμη έχουν αφήσει αδιευκρίνιστα ορισμένα ουσιώδη σημεία που αφορούν στην τιμολόγηση, τους όγκους, τη ρήτρα take or pay αλλά και το μείγμα του αργού και των προϊόντων πετρελαίου που θα καθορίζουν τις φόρμουλες τιμολόγησης.

Πάντως το θέμα της τιμής με τους Κινέζους αποτελεί τεράστιο πονοκέφαλο. Μια τιμή ή φόρμουλα τιμολόγησης που θα περιλαμβάνει εκπτώσεις για το Πεκίνο θα άνοιγε το δρόμο για νέες διαιτητικές προσφυγές και αιτήματα για μειώσεις στις ευρωπαϊκές τιμές. Την ίδια στιγμή οι τρέχουσες αλλά και οι μεσοπρόθεσμες ανάγκες του Πεκίνου σε αέριο δεν φαίνεται να καλύπτουν τα απαραίτητα επενδυτικά κεφάλαια που απαιτούνται για την κατασκευή των αγωγών.

Μετοχή

Τα προβλήματα αυτά έχουν οδηγήσει σε σημαντικές απώλειες τη μετοχή της εταιρείας, σε σημείο που αρκετοί αναλυτές να θεωρούν ότι συνιστά επενδυτική ευκαιρία. Άλλοι οίκοι πάλι, στη ζυγαριά ρίσκου και πιθανού οφέλους τηρούν πιο συντηρητική στάση και είναι μάλλον επιφυλακτικοί. Άλλωστε η θέση της εταιρείας στην αγορά παρά τα πολλά ανοιχτά ζητήματα είναι αναμφισβήτητη: είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός αερίου στον κόσμο ωστόσο η τρέχουσα κεφαλαιοποίηση δεν αντανακλά αυτή τη θέση.

Το consensus των αναλυτών είναι ότι παρά τα προβλήματα με το South Stream, σε σχέση με την Ουκρανία θα βρεθεί ένα modus vivendi. Άλλωστε μεσοβδόμαδα διέρρευσε η πληροφορία ότι το καλοκαίρι θα αξιοποιηθεί ώστε μέσα από εντατικές διαπραγματεύσεις να βρεθεί λύση πριν το χειμώνα όταν και η αύξηση της κατανάλωσης καθιστά εκ των ων ουκ άνευ τη χρήση του δικτύου της Ουκρανίας για τις εξαγωγές της Ρωσίας προς την Ε.Ε.

Σε δημοσκόπηση των FT μεταξύ 27 αναλυτών που καλύπτουν την εταιρεία με ημερομηνία 13 Ιουνίου, υπάρχουν 6 συστάσεις αγοράς, 7 συστάσεις outperform 6 συστάσεις hold και 1 σύσταση underperform. Χαρακτηριστικές ήταν οι εκθέσεις των Bank of America και Deutsche Bank που αναβάθμισαν σχετικά πρόσφατα τη σύσταση τους σε buy θεώρώντας ότι τα ρίσκα από την Ουκρανική κρίση έχουν προεξοφληθεί. Και οι δύο οίκοι έθεσαν τιμή στόχο στα 9,1 δολάρια. Στον αντίποδα η UBS έχοντας άλλη άποψη μείωσε την τιμή στόχο και τη σύστασή της από buy σε hold.

Σε κάθε περίπτωση η πορεία της μετοχής είναι αλληλένδετη με τις πολιτικές εξελίξεις. Για παράδειγμα στις 19 Μαΐου η μετοχή της εταιρείας επαναπροσέγγισε τα υψηλά έτους στα 8,66 δολάρια (22 Ιανουαρίου 8,67 δολάρια). Ήταν η ημέρα που ανακοινώθηκε ότι ξεκίνησαν Σινορωσικές συζητήσεις  για την προμήθεια αερίου προς το Πεκίνο. Ωστόσο η αβεβαιότητα ως προς τις λεπτομέρειες της συμφωνίας αλλά και η ολοένα εντεινόμενη κρίση στις σχέσεις της Gazprom με τις Βρυξέλλες, προκάλεσε τη σταδιακή υποχώρηση της τιμής κάτω από τα 8,3 δολάρια, τιμή που απέχει πάντως από τα χαμηλά του Μαρτίου που έφτασε μέχρι και τα 6,55 δολάρια.  Σημειώνεται τέλος ότι η μετοχή της Gazprom συμμετέχει με στάθμιση 20,98 στο δείκτη iShares MSCI Russia.