Και οι ιδιώτες θα πρέπει να δώσουν το 40% αν κτίσουν λιγνιτική μονάδα…

Βάζει και τους ιδιώτες επενδυτές στο παιχνίδι της ανταλλαγής συμβάσεων ενέργειας η Κομισιόν, ορίζοντας ρητά (με βάση πάντα την ελληνική πρόταση) ότι και εκείνοι θα πρέπει να εκχωρήσουν το 40% της ισχύος, τυχόν λιγνιτικής μονάδας που θα αποφασίσουν να κτίσουν.

Η παράγραφος αυτή δεν έχει μπει προφανώς τυχαία στο αναλυτικό σχέδιο που αναρτήθηκε την Παρασκευή στην ιστοσελίδα της Κομισιόν με το οποίο τέθηκε και επισήμως σε διαβούλευση η ελληνική πρόταση για τα swaps ενέργειας ανάμεσα στη ΔΕΗ και σε ξένες εταιρείες. Πρόκειται μάλιστα για μια αναφορά που απουσιάζει από το κείμενο της ελληνικής μετάφρασης, αλλά μπορεί να τη βρει κανείς μόνο στο αγγλικό κείμενο (Proposed measures by the Hellenic Republic for market consultation, January 2011, update στη διεύθυνση http://ec.europa.eu/competition/elojade/isef/case_details.cfm?proc_code=1_38700).

Η συγκεκριμένη παράγραφος του σχεδίου φωτογραφίζει τους «μνηστήρες» του λιγνιτορυχείου της Βεύης και την τυχόν πρόθεση του νικητή στο διαγωνισμό να υποβάλλει στη ΡΑΕ αίτημα για τη δημιουργία σταθμού παραγωγής λιγνιτικής ενέργειας. Μπορεί για την ώρα τουλάχιστον, ουδείς από τους ενδιαφερόμενους να έχει επισήμως δηλώσει ότι είναι στις προθέσεις του κάτι τέτοιο, ωστόσο το μήνυμα που προφανώς θέλει να περάσει η Κομισιόν είναι ότι τη στιγμή που υποχρεώνει τον κυρίαρχο παίκτη της αγοράς να εκχωρήσει σε τρίτους το 40% της λιγνιτικής του ισχύος, δεν μπορεί να αφήσει στα χέρια ενός ιδιώτη το 100% της μονάδας που τυχόν θα κάνει.

«Στα τρίτα μέρη θα πρέπει να προσφερθεί το 40% της λιγνιτικής ισχύος από μονάδες που θα κατασκευαστούν. Το ποσοστό αυτό μπορεί να είναι τμήμα μιας μεμονωμένης μονάδας ή το άθροισμα παραπάνω της μιας. Αυτό αφορά και στην περίπτωση εκείνη όπου ο νέος σταθμός θα ελέγχεται από ένα τρίτο μέρος (εννοεί όχι τη ΔΕΗ)», αναφέρει χαρακτηριστικά στην παράγραφο 12 το σχέδιο. Και δεδομένου ότι το κείμενο που δημοσιεύει η Κομισιόν είναι στην ουσία η ελληνική πρόταση την οποία και θέτει σε διαβούλευση, το πιθανότερο είναι πως η επίμαχη φράση αναφέρεται στο σενάριο, που είχε δει παλαιότερα το φως της δημοσιότητας, για κατασκευή λιγνιτικής μονάδας στη περιοχή, της ΔΕΗ με ιδιώτη, από κοινού. Σε μια τέτοια περίπτωση, το κείμενο αφήνει να εννοηθεί ότι ο κάθε ένας από τους δύο αυτούς παίκτες, στο βαθμό που του αναλογεί μετοχικά, θα πρέπει να εκχωρήσει το 40% της ισχύος της νέας μονάδας, μέσω συμβάσεων ανταλλαγής.

Συμβάσεις διάρκειας 15 ετών

Τα βασικά σημεία της κοινοτικής πρότασης δημιουργούν σε κάθε περίπτωση νέα δεδομένα για την αγορά ηλεκτρισμού. Καταρχήν, μέσα στο 2011 και το αργότερο μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2012 θα πρέπει να έχουν περάσει στα χέρια τρίτων συνολικά 900 MW λιγνιτικής ισχύος, εκ των οποίων 457 MW σταθμών που θα συνεχίσουν να λειτουργούν και μετά το 2020, και 443 MW από σταθμούς που θα έχουν αποσυρθεί ως το τέλος της δεκαετίας. Σταδιακά, και το αργότερο μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2015, επιπρόσθετη λιγνιτική ισχύς θα πρέπει να έχει διατεθεί στα χέρια τρίτων, ώστε να φτάσει στο 40% της εγκατεστημένης λιγνιτικής ισχύος που θα έχει τότε η ΔΕΗ.

Τα μοντέλα των συμβάσεων που θα χρησιμοποιηθούν διαφέρουν: Στην περίπτωση των σταθμών που θα συνεχίσουν να λειτουργούν και μετά το 2020 θα εφαρμοστούν οι συμβάσεις δικαιωμάτων εκμετάλλευσης, οι λεγόμενες Drawing Wrights Agreements (DRA’s) που αφορούν στις μονάδες Αγ. Δημήτριος 5, Μελίτη, Μεγαλόπολη 3 και Μεγαλόπολη 4. Στην δεύτερη περίπτωση, των σταθμών που θα πρέπει να έχουν αποσυρθεί ως το 2020, το μοντέλο ονομάζεται συμβάσεις μεταβατικών δικαιωμάτων (Transitory Drawing Wrights - TDR’s) και αφορούν στους παλαιούς σταθμούς, και εν προκειμένω στους 18 που συνολικά πρόκειται να έχουν αποσυρθεί ως το 2020.

Οι DRA’s θα έχουν διάρκεια ζωής τουλάχιστον μια 15ετία ή όσο η μέση διάρκεια ζωής των μονάδων που περιλαμβάνονται στο συγκεκριμένο portfolio. Τόσο στις μεν, όσο και στις δε, θα συνυπολογιστούν στην τιμή διάθεσης και τα δικαιώματα εκπομπών διοξειδίου του άνθρακας των εν λόγω μονάδων.

Καταρχήν swaps, αλλά…

Τρεις τουλάχιστον δημοπρασίες αναμένεται να δούμε μέσα στο πρώτο 6μηνο του 2011, στην πρώτη φάση εφαρμογής της πρότασης. Θα αφορούν σε συμβάσεις δικαιωμάτων εκμετάλλευσης (DRA’s) με τη μορφή των swaps για ισχύ 457 MW, και θα πρέπει η κυβέρνηση να ενημερώσει την Κομισιόν το αργότερο ως τις 30 Ιουνίου για την πρόοδο των δημοπρασιών. Εάν η Κομισιόν κρίνει ότι δύσκολα θα καταστεί εφικτό να διατεθούν 457 MW μέσω swaps ως την 1η/1/2012, τότε θα παραταθεί η περίοδος των δημοπρασιών, και η έναρξη ισχύος αυτών των συμβάσεων (DRA’s) θα ξεκινήσει την 1η Ιανουαρίου 2013.

Αλλά, σε μια τέτοια περίπτωση, επειδή το ζητούμενο είναι να έχει δοθεί λιγνιτική ισχύς σε τρίτους το αργότερο μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2012, τα 457 MW θα διατεθούν με τη μορφή των μεταβατικών δικαιωμάτων ανταλλαγής (TDR’s). Και οι συμβάσεις αυτές θα έχουν ισχύ μέχρι το 2020, καταληκτική ημερομηνία για την απόσυρση των εν λόγω μονάδων.

Δυνατότητα παράτασης άλλων 5 ετών

Διευκρινίζεται ότι η διάρκεια των συμβάσεων (DRA’s) είναι όπως είπαμε 15 ετής (ή ο μέσος χρόνος ζωής των μονάδων), αλλά ο αγοραστής έχει δικαίωμα μετά από αυτή την περίοδο να παρατείνει τις συμβάσεις αυτές για άλλα 5 χρόνια.