Κέντρο Αειφορίας: Η Ελλάδα χρειάζεται υπεύθυνη ανάπτυξη

Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για την Ελλάδα, όπου η βιώσιμη ανάπτυξη είναι ζητούμενο και επιδίωξη, σημαντική διάσταση της συνεισφοράς των επιχειρήσεων στην επίτευξη του στόχου αυτού είναι η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη (ΕΚΕ), δηλαδή η ανταπόδοση προς την κοινωνία και το περιβάλλον με αμοιβαίο όφελος. Η συνειδητοποίηση των εταιρειών ότι δεν είναι απλά παραγωγικές μονάδες προϊόντων και υπηρεσιών, αλλά ότι έχουν μία αμφίδρομη σχέση με την κοινωνία, ότι οφείλουν για τον λόγο αυτό να αναλάβουν την ευθύνη που τους αναλογεί απέναντί της και απέναντι στο περιβάλλον, και να προχωρήσουν στις ανάλογες πρωτοβουλίες εντάσσοντάς τις στην επιχειρησιακή στρατηγική τους.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οικονομική κρίση και οι κοινωνικές συνέπειες έχουν σε κάποιο βαθμό πλήξει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών απέναντι στις εταιρείες. Η προσοχή του κοινού έχει επικεντρωθεί στην κοινωνική και ηθική παρουσία των εταιρειών. Για τον λόγο αυτόν, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανανεώνει τις προσπάθειες για την προώθηση της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης και έχει στόχο να δημιουργήσει συνθήκες που θα είναι υπέρ της βιώσιμης ανάπτυξης, της υπεύθυνης επιχειρηματικής συμπεριφοράς και της δημιουργίας θέσεων εργασίας που θα έχουν διάρκεια, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.

Παγκόσμιο ζητούμενο η υπεύθυνη ανάπτυξη

Την ανάγκη αυτή είχε ήδη συνειδητοποιήσει ο 45χρονος Νίκος Αυλώνας, όταν το 2005 δημιούργησε το Κέντρο Αειφορίας CSE, έναν εκπαιδευτικό και συμβουλευτικό οργανισμό εξειδικευμένο στα θέματα Εταιρικής Υπευθυνότητας (ΕΚΕ) και Αειφορίας με δραστηριοποίηση σε 25 χώρες στην Ευρώπη, Βόρεια Αμερική, Μέση Ανατολή και Ασία.

Όπως τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η Ελλάδα σήμερα δεν έχει ανάγκη απλά από ανάπτυξη, από επενδύσεις, έχει ανάγκη από «υπεύθυνη ανάπτυξη, από υπεύθυνες επενδύσεις που θα γίνουν από υπεύθυνες επιχειρήσεις». «Αδιαμφισβήτητα, σήμερα το θέμα της ανταπόδοσης στην κοινωνία κατέχει σημαντική θέση στην ατζέντα του επιχειρηματικού κόσμου στη χώρα μας και διεθνώς. Είναι μία διεθνής τάση που θα επιταχυνθεί ακόμη και εν μέσω οικονομικής κρίσης, όπως αυτή που διανύουμε» σημειώνει ο κ. Αυλώνας και υπογραμμίζει ότι «όσο μεγαλύτερη είναι η κρίση τόσο η κοινωνία θα ζητά από τις επιχειρήσεις να είναι κοινωνικά υπεύθυνες. Αν ανταποκριθούν σε αυτό το αίτημα, οι εταιρείες θα αναπτύξουν σχέσεις εμπιστοσύνης με την κοινωνία κάτι που θα τους βοηθήσει και να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν. Αν σέβεσαι την κοινωνία διαχρονικά σε σέβεται κι αυτή. Οι εταιρείες είναι μέλη της κοινωνίας».

Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, «υπάρχουν δύο σοβαροί λόγοι που συνηγορούν στη συνέχιση και την ενίσχυση της ανταπόδοσης στην κοινωνία ως βασικό συστατικό επιχειρηματικής στρατηγικής από τις ελληνικές επιχειρήσεις και οργανισμούς εφόσον πρώτα κατανοήσουν ότι η στρατηγική αυτή αποτελεί επένδυση και όχι περιττό έξοδο».

Ο πρώτος λόγος, σύμφωνα με τον κ. Αυλώνα, είναι ότι «η κοινωνία και όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη (κοινωνικοί εταίροι) ανησυχούν και είναι πιο ευάλωτοι σε οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα. Οι δράσεις, λοιπόν, με παραλήπτη την κοινωνία, είναι μια πολύτιμη ευκαιρία για τις κοινωνικά υπεύθυνες επιχειρήσεις να αναλάβουν ρόλο «ηγετών της κοινωνίας» (social leaders) και να ανταποκριθούν στα αιτήματα της κοινωνίας σε συγκεκριμένα καυτά ζητήματα, για παράδειγμα η ανεργία, ο υπεύθυνος δανεισμός, η συνεισφορά στις ευάλωτες ομάδες.

Δεύτερος λόγος και συναφής είναι για τον κ. Αυλώνα, το γεγονός ότι «οι καταναλωτές στο πνεύμα της γενικής ανησυχίας δεν ξέρουν ποιες εταιρείες μπορούν να εμπιστευθούν. Άρα, οι κοινωνικές δράσεις είναι το μόνο αξιόπιστο εργαλείο για να ενισχυθεί, ή να ανακτηθεί, η χαμένη εμπιστοσύνη των καταναλωτών στο προσφερόμενο προϊόν ή εταιρεία».

Στην ερώτηση για το πού θα έπρεπε να εστιάσουν οι επιχειρήσεις στη συγκεκριμένη περίοδο με όλα αυτά τα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα, για να δείξουν ότι δεν αντιμετωπίζουν την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη, μόνο ως φιλανθρωπία, ή ακόμη χειρότερα ως δημόσιες σχέσεις, ο κ. Αυλώνας επισημαίνει ότι «σήμερα μια επιχείρηση θα πρέπει να εξετάσει με βάση τον τομέα που δραστηριοποιείται με ποιον τρόπο μπορεί να συνεισφέρει περισσότερο στην κοινωνία και το περιβάλλον και όχι σε άσχετα με το αντικείμενό της θέματα. Για παράδειγμα, μια εταιρεία που εμπορεύεται πετρέλαιο θα μπορούσε να δώσει δωρεάν θέρμανση στα σχολεία».

Από την πλευρά τους οι πολίτες, όπως αναφέρει ο κ. Αυλώνας, θα πρέπει να μπορούν να ξεχωρίζουν και να επιβραβεύουν τις επιχειρήσεις που επενδύουν στην τοπική κοινωνία και ανταποδίδουν αυτά που παίρνουν από τη χώρα.

Σύμφωνα με τον ίδιο, στις ετήσιες έρευνες που γίνονται στην Ελλάδα για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη, έχει αυξηθεί πολύ το ποσοστό των καταναλωτών που θέλουν να τιμωρήσουν όσες επιχειρήσεις δεν ανταποδίδουν στην κοινωνία και ένα ποσοστό θέλει να επιβραβεύσει εκείνες που πέρα από τις καλές τιμές, είναι και κοινωνικά υπεύθυνες.

Η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, ο δρόμος που πρέπει να διανυθεί είναι ακόμη μακρύς. Όπως σημειώνει ο κ. Αυλώνας «με την αρχή της κρίσης, οι εταιρείες που έκαναν μόνο δημόσιες σχέσεις περιόρισαν σημαντικά όλες τις δαπάνες για εταιρική κοινωνική ευθύνη, καθώς δεν πίστευαν ότι πρόκειται για μια σχέση αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Λίγες, σοβαρές εταιρείες, ενίσχυσαν τις δαπάνες σε αυτό τον τομέα. Στην κρίση ξεκαθαρίζει το τοπίο, φαίνονται αυτές οι επιχειρήσεις που είναι πραγματικά υπεύθυνες και θέλουν να συνεισφέρουν κοινωνικά».

 Σήμερα, όπως λέει, «υπάρχουν τουλάχιστον είκοσι εταιρείες στην Ελλάδα που ανταποδίδουν διαχρονικά στην κοινωνία εκατομμύρια ευρώ ως ενεργά μέλη της και έχουν διακριθεί με τα αυστηρότερα διεθνή κριτήρια για την Κοινωνική Ευθύνη, όπως για παράδειγμα αυτά του Εθνικού Δείκτη για την Εταιρική Υπευθυνότητα. Το 2013, ο συνολικός κύκλος εργασιών των εταιρειών αυτών ανήλθε περίπου σε 24 δισ. ευρώ, συνεισφέροντας το 7,85% του ΑΕΠ της χώρας».

Σύντομα όμως, θα υποχρεωθούν κι άλλες εταιρείες να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους, καθώς «έρχεται νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία, σύμφωνα με την οποία θα ζητείται από μεγάλες επιχειρήσεις, άνω των 500 εργαζομένων, κάθε χρόνο να αναφέρουν στις εκθέσεις τους, τις δράσεις που αναπτύσσουν για την κοινωνία, τους εργαζόμενους και το περιβάλλον. Φυσικά το ίδιο θα μπορούσε να ισχύσει και για όλες τις εταιρείες που θα θέλουν να επενδύσουν στο μέλλον στην Ελλάδα, δηλαδή να πληρούν τα αυστηρά κριτήρια της Εταιρικής Υπευθυνότητας και να είναι υπεύθυνοι πολίτες».

Το Κέντρο Αειφορίας, από τον πρώτο χρόνο λειτουργίας του, «άνοιξε τα φτερά του» σε όλο τον κόσμο, σε μια εξωστρέφεια, που συνειδητοποίησε ως ανάγκη από την πρώτη στιγμή. Δραστηριοποιείται σε 25 χώρες και 4 ηπείρους, στη Βόρεια Αμερική, την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Ασία. Έχει συνεργαστεί με πάνω από 100 οργανισμούς μεταξύ των οποίων είναι οι Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων(ΕΙΒ), Dubai Government, Εurochamber of Commerce και Fortune, 500 εταιρείες όπως οι Coca Cola, Lloyds banking group, ABM, Lincoln Financial Group, Blackberry, Νestle, ΑDNOC group.

Στην Ελλάδα, το Κέντρο Αειφορίας συνεργάζεται διαχρονικά με σημαντικές εταιρείες στον κλάδο τους όπως η Jet Oil και η Γέφυρα ΑΕ.

«Βοηθάς; Είσαι Jet»

Με σύνθημα «Βοηθάς; Είσαι Jet», η JET OIL, στο πλαίσιο της στρατηγικής της για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη, πραγματοποιεί μια πρωτότυπη ενέργεια μέσα από την οποία μπορεί ο καθένας να συνεισφέρει, απλά βάζοντας καύσιμα. Από τον Μάρτιο έως και τον Ιούνιο, μέρος των εσόδων που θα συγκεντρώνονται από την πώληση των καυσίμων της εταιρείας διατίθενται για την ενίσχυση κοινωφελών φορέων και ιδρυμάτων, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που επιτελούν σημαντικό κοινωνικό έργο.

πιπλέον οι ενδιαφερόμενοι, πέρα από την αγορά των καυσίμων, μπαίνοντας στο site www.eisaijet.gr, θα μπορούν να ψηφίζουν έναν ή και περισσότερους φορείς που επιθυμούν να βοηθήσουν, από τους 23 που έχουν προεπιλεγεί και συμμετέχουν στην ενέργεια. Κάθε μήνα θα αναδεικνύονται μέσω της ψηφοφορίας οι 2 επικρατέστεροι φορείς, στους οποίους θα διανέμεται το ποσό που συγκεντρώθηκε. Εκείνοι που θα επικρατούν κάθε μήνα θα εξαιρούνται από τις επόμενες ψηφοφορίες. Συνολικά θα ενισχυθούν 8 φορείς.

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Λένα Μαμιδάκη, διευθύντρια μάρκετινγκ επικοινωνίας και εταιρικής ευθύνης της Jet Oil κάνει λόγο για σύνολο δράσεων που αφορούν το περιβάλλον και την κοινωνία και εντάσσονται σε αυτό που αποκαλείται Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη. Όπως εξηγεί, ένα από τα πιο σημαντικά οφέλη για μια εταιρεία είναι ότι με αυτό τον τρόπο αποδεικνύει ότι είναι μέρος μιας κοινωνίας, δημιουργεί καλύτερο προφίλ και στο άκουσμα του ονόματός της, ο καταναλωτής σκέπτεται μια σοβαρή και κοινωνικά υπεύθυνη επιχείρηση.

Ρίχνουμε Γέφυρες Μαζί

Η κοινωνική ευθύνη της «Γέφυρα ΑΕ» ξεκινά από την προσωπική γνώση που έχει ή λαμβάνει το στέλεχος που χειρίζεται ένα «φάκελο» μέσα από επί τόπου επισκέψεις, συζητήσεις με εκπροσώπους φορέων και ενδιαφερόμενους πολίτες, αλλά και επαρκή προσωπική έρευνα.

Με άξονα την πολιτική Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης τα στελέχη της εταιρείας βγαίνουν υποχρεωτικά από το στενό πλαίσιο ενός γραφείου που απλά εξετάζει αιτήματα χορηγιών μέσω απαντητικής αλληλογραφίας και αποστολής επιταγών. Η επί σειρά ετών οικοδόμηση διμερών «γεφυρών» με πολλές τοπικές κινήσεις πολιτών, κατέστησε εφικτή τη δρομολόγηση μίας πλατφόρμας αποτελούμενης από δεκάδες κοινωνικούς φορείς της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, όταν η οικονομική συγκυρία έπληξε το κράτος πρόνοιας.

 Η Ένωση Κοινωνικών Φορέων «Πυλώνες Αλληλεγγύης» που συστήθηκε με πρωτοβουλία της «Γέφυρα ΑΕ» (www.gefyra.gr/tag/pylones) στοχεύει στο συλλογικό σχεδιασμό και την κοινή δράση, επιδιώκοντας την προσέλκυση συμμάχων μεταξύ του επιχειρηματικού κόσμου που θα καταστήσουν ακόμη πιο ισχυρό το συμμαχικό σχήμα.

Η προσέγγιση της «Γέφυρα ΑΕ» είναι «πολιτοκεντρική», σχολίασε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Γιάννης Φρέρης, διευθυντής της εταιρικής επικοινωνίας και αειφόρου ανάπτυξης της εταιρείας. «Πρόκειται για μια επιχείρηση που ενδιαφέρεται και δρα σαν ένας υπεύθυνος και ευσυνείδητος πολίτης, που νιώθει χρέος απέναντι στους επιχειρηματικούς κοινωνούς». «Το ΜΑΖΙ είναι η σημαία μας. Ενώνουμε δυνάμεις, όπως ενώνει και η γέφυρα Ρίου - Αντιρρίου δύο πλευρές και δημιουργούμε μια γέφυρα επικοινωνίας και αλληλεγγύης».

Είναι πλεονέκτημα, σύμφωνα με τον κ. Φρέρη το γεγονός ότι η «Γέφυρα ΑΕ» δρα στην περιφέρεια. «Όλοι γνωρίζουν όλους, άρα κανείς δεν μπορεί να κοροϊδέψει κανέναν. Υπάρχει αμεσότητα και εντιμότητα στη σχέση και η εταιρεία κερδίζει σε υπόληψη».

Βιογραφικό Νίκου Αυλώνα

Ο Νίκος Αυλώνας σπούδασε Ηλεκτρολόγος Μηχανικός στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης του και έχει κάνει μεταπτυχιακές σπουδές (ΜΒΑ) στη Διοίκηση Επιχειρήσεων στο πανεπιστήμιο του Louisville(US). 

Έχει πρόσφατα διακριθεί ως ένας από τους Top 100 Thought Leaders in Trustworthy Business Behavior από τον Οργανισμό Trust Across America. Είναι ένας από τους δημιουργούς και αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Εταιρικής Ευθύνης (CRI) που αξιολογεί την Εταιρική Υπευθυνότητα. Είναι μέλος του Advisory Board σημαντικών διεθνών οργανισμών στην Αμερική και Ευρώπη. Υπήρξε ιδρυτής και πρόεδρος της επιτροπής Sustainability στο Επιμελητήριο του Σικάγο και σύμβουλος στο πρόγραμμα ηγεσίας στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο.

Από το 2000, ήταν part-time καθηγητής Management στο Αμερικανικό Κολέγιο της Ελλάδος (DEREE COLLEGE), διδάσκοντας Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη, Διοίκηση Ολικής Ποιότητας, Supply Chain Management, ενώ έχει πραγματοποιήσει διαλέξεις σε σχετικά θέματα στο Ευρωπαϊκό Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Διοίκησης Ολικής Ποιότητας στο Sheffield Hallam University στην Μ. Βρετανία και στο Kellogg School of Management στο Σικάγο.

Ήταν για πολλά χρόνια επιστημονικός συνεργάτης στο European Foundation for Quality Management (EFQM) που εδρεύει στις Βρυξέλλες, και επικεφαλής του έργου για τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού μοντέλου και μεθοδολογιών για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη που υποστηρίχθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον πρώην Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Kofi Annan.

Είναι συγγραφέας του βιβλίου, που γίνεται bestseller, τον χώρο της Βιώσιμης Ανάπτυξης «Practical Sustainability Strategies (Wiley 2014)» και ένας από τους συγγραφείς του βιβλίου «Μanagrement Modelsfor the Future» που κυκλοφόρησε διεθνώς το 2009. Έχει πραγματοποιήσει ομιλίες για θέματα που σχετίζονται με την Αειφόρο Ανάπτυξη και Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη σε δεκάδες επιστημονικά συνέδρια και ημερίδες παγκοσμίως και έχει αρθρογραφήσει σχετικά.

(ΑΠΕ-ΜΠΕ)