IEA - World Energy Outlook 2013: Επιδοτήσεις 4,7 τρισ. δολ. στις ΑΠΕ έως το 2035

Σε Ευρωπαϊκή Ένωση και Κίνα θα δοθεί το μεγαλύτερο ποσό επιδοτήσεων προς τις ΑΠΕ έως το 2035, όπως προκύπτει από το World Energy Outlook 2013. Συνολικά, οι επιδοτήσεις του κλάδου αναμένεται να φτάσουν σε παγκόσμιο επίπεδο τα 4,7 τρισ. δολ. με τα φωτοβολταϊκά να κερδίζουν τη «μερίδα του λέοντος».

Οι συνολικές επενδύσεις στον κλάδο θα αγγίξουν τα 6,5 τρισ. δολ. την περίοδο 2013-2035. Υπολογίζεται ότι ως το 2035, οι ΑΠΕ θα αντιπροσωπεύουν το 62% των επενδύσεων σε νέες ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες. Παράλληλα, εκτιμάται ότι για την αναβάθμιση των δικτύων Μεταφοράς και Διανομής και τη δημιουργία νέων, προκειμένου να είναι εφικτή η ενσωμάτωση των ΑΠΕ, θα απαιτηθούν επενδύσεις της τάξης των 260 δισ. δολ.

Επιδοτήσεις

Παρόλο που τεχνολογίες όπως τα αιολικά και τα φωτοβολταϊκά έχουν ήδη καταγράψει μεγάλη άνθηση, η ΙΕΑ στην έκθεσή της σημειώνει ότι στις περισσότερες χώρες, η περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ απαιτεί συνέχιση της στήριξής τους. Σύμφωνα με την ΙΕΑ, όλοι οι τύποι στήριξης - επιδοτήσεων (είτε πρόκειται για FIT είτε για άλλες μεθόδους) θα πρέπει να σχεδιαστούν προσεκτικά ώστε να διασφαλισθεί η απόδοση και η αποτελεσματικότητά τους.

Όπως αναλυτικότερα επισημαίνεται στην έκθεση, οι επιδοτήσεις θα πρέπει να είναι προβλέψιμες και διαφανείς και, επιπλέον, να προσαρμόζονται ανάλογα με το πόσο ώριμη είναι κάθε τεχνολογία. Όσο μειώνεται το κόστος θα πρέπει να υπάρχει και η αντίστοιχη μείωση της υποστήριξης που παρέχεται στις νέες εγκαταστάσεις, προκειμένου να αποφευχθεί η άσκοπη αύξηση του κόστους των ενεργειακών υπηρεσιών.

Στην ΕΕ το 60% των επιδοτήσεων το 2012

Σύμφωνα με έρευνα που βασίζεται στις πολιτικές κάθε χώρας, οι ΑΠΕ εκτιμάται ότι έχουν λάβει επιδοτήσεις 101 δισ. δολ. το 2012, 11% υψηλότερες σε σχέση με το 2011. Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόκειται για ποσό μικρότερο από το ένα πέμπτο των επιδοτήσεων που δόθηκαν το ίδιο διάστημα για κατανάλωση ορυκτών καυσίμων.

Στα 101 δισ. δολ., περιλαμβάνονται επιδοτήσεις 82 δισ. για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω ΑΠΕ και άλλα 19 δισ. για βιοκαύσιμα. Ωστόσο, η γεωγραφική κατανομή τους ποικίλλει, με τις χώρες του ΟΟΣΑ να πληρώνουν περίπου το 85% των επιδοτήσεων.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι επιδοτήσεις ήταν εξαιρετικά γενναιόδωρες καθώς δαπανήθηκαν 57 δισ. δολ. (δηλ. σχεδόν το 60% επί του συνόλου των επιδοτήσεων), στις ΗΠΑ 21 δισ. και στην Κίνα 7 δισ.

Σύμφωνα με την ΙΕΑ, βάσει τεχνολογίας, για φωτοβολταϊκά δόθηκαν επιδοτήσεις 35 δισ. δολαρίων -που ήταν και οι υψηλότερες-, για αιολικά 26 δισ. και για βιοενέργεια 17 δισ.

Οι επιδοτήσεις στα βιοκαύσιμα μειώθηκαν σχεδόν κατά 20% το 2012, έναντι του 2011. Αυτό οφείλεται εν μέρει στις μεταρρυθμίσεις στη φορολογία (ή τα φορολογικά κίνητρα) σε ορισμένες χώρες, όπως οι ΗΠΑ και η Βραζιλία. Επίσης, η Κίνα προχώρησε σε δραστική μείωση των επιχορηγήσεων αιθανόλης σε 80 δολ. τον τόνο από τα 155 δολ. τον τόνο, και παρόλο που η χρήση βιοκαυσίμων αυξήθηκε στη χώρα, το συνολικό ύψος επιδοτήσεων μειώθηκε.

Στον παρακάτω πίνακα φαίνεται η παγκόσμια κατανομή των επιδοτήσεων στις ΑΠΕ βάσει του Σενάριου "New Policies" (κλικ στην εικόνα για πλήρες μέγεθος):

Οι προβλέψεις για τις επιδοτήσεις έως το 2035

Τα 4,7 τρισ. δολάρια (περίπου 0,15% του παγκόσμιου ΑΕΠ)  εκτιμάται ότι θα φτάσουν οι συνολικές επιδοτήσεις που θα δοθούν στις ΑΠΕ από το 2013 έως το 2035, σύμφωνα με το σενάριο New Policies (διαβάστε εδώ αναλυτικά τα σενάρια).

Το 2035, οι επιδοτήσεις για ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ φτάνουν τα 177 δισ. δολάρια ετησίως.

Μεγιστοποίηση των επιδοτήσεων καταγράφεται το 2030 περίπου, ενώ κατόπιν καταγράφεται πτώση κυρίως λόγω της αύξησης στις τιμές χονδρικής ηλεκτρισμού, της μείωσης του κόστους στις περισσότερες τεχνολογίες ΑΠΕ και της αντικατάστασης παλαιότερων μονάδων που αποσύρονται με νεότερες και φθηνότερες μονάδες.

Στα βιοκαύσιμα, οι επιδοτήσεις συνεχίζουν να αυξάνονται φτάνοντας τα 50 δισ. δολ. μέχρι το 2030 και καταλήγοντας στα 45 δισ. δολ. έως το 2035. Το μεγαλύτερο ποσοστό των επιδοτήσεων πηγαίνει στα συμβατικά βιοκαύσιμα, που παραμένουν μη ανταγωνιστικά συγκριτικά με τη συμβατική βενζίνη και το ντίζελ. 

Κατά την εξεταζόμενη περίοδο, η χερσαία αιολική ενέργεια καθίσταται ιδιαίτερα ανταγωνιστική σε ολοένα και περισσότερες περιοχές, παράγοντας συνολικά πάνω από 33.300 TWh, υποστηριζόμενη από επιδοτήσεις ύψους 620 δισ. δολ. Ουσιαστικά, αυτό αντιστοιχεί σε ένα χαμηλό επίπεδο επιδότησης ανά μονάδα παραγωγής (19 δολ. ανά MWh κατά μέσο όρο  για την περίοδο έως το 2035, συμπεριλαμβανομένης και της μη επιδοτούμενης παραγωγής).

Για τα φωτοβολταϊκά αντιστοιχεί ένα συνολικό ποσό επιδοτήσεων ύψους 1.600 δισ. δολ., με παραγωγή σχεδόν 12.200 TWh. Δηλ. για τα φωτοβολταϊκά προκύπτει ένα υψηλότερο μέσο επίπεδο επιδότησης, της τάξης των 131 δολ. ανά MWh.

Στο πίνακα φαίνεται η κατανομή επιδοτήσεων στο κομμάτι της ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ με βάσει το Σενάριο New Policies, ως το 2035 (κλικ στην εικόνα για πλήρες μέγεθος):

Αντίστοιχα με την παγκόσμια επικρατούσα τάση, οι επιδοτήσεις των ΑΠΕ για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας φτάνει στο υψηλότερο επίπεδο κατά την εξεταζόμενη περίοδο σε Ευρωπαϊκή Ένωση και Κίνα.

Ειδικά στην ΕΕ, το επίπεδο επιδοτήσεων το 2020 φτάνει τα 60 δισ. δολ. ετησίως, για να μειωθεί περίπου κατά το ήμισυ το 2035.

Το ζενίθ στην Κίνα θα φτάσει γύρω στο 2030 με επιδοτήσεις περίπου 35 δισ. ετησίως, που στη συνέχεια θα πέσει κάτω από τα 30 δισ. το 2035. Το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης των επιδοτήσεων οφείλεται στα φωτοβολταϊκά και την βιοενέργεια. Το μερίδιο της αιολικής ενέργειας θα διαμορφωθεί από 37% το 2012, σε 26% το 2035.

Στις ΗΠΑ, οι επιδοτήσεις αυξάνονται από 13 δισ. το 2012 σε 30 δισ. το 2035, ενώ η παραγωγή μη-υδροηλεκτρικών σταθμών σχεδόν τετραπλασιάζεται. Οι επιδοτήσεις σε χερσαία ενέργεια θα μειωθούν κατά την εξεταζόμενη περίοδο, ενώ οι επιδοτήσεις σε βιοενέργεια θα αυξηθούν έντονα, εξαιτίας της τριπλάσιας αύξησης στην παραγωγή και την αντικατάσταση ενός μεγάλου μέρους παλαιού εξοπλισμού.

Στο διάγραμμα αποτυπώνεται η κατανομή επιδοτήσεων ανά τύπο ΑΠΕ και ανά περιοχή, σύμφωνα με το Σενάριο New Policies (κλικ στην εικόνα για πλήρες μέγεθος):

Επενδύσεις

Επενδύσεις ύψους 6,5 τρισ. δολ. θα πρέπει να γίνουν συνολικά στις ΑΠΕ την περίοδο 2013-2035, σύμφωνα με το κεντρικό σενάριο της έκθεσης (New Policies Scenario). Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι θα γίνονται επενδύσεις κατά μέσο όρο 280 δισ. δολ. το χρόνο.

Οι ετήσιες επενδύσεις θα αυξηθούν αυτή την περίοδο, φτάνοντας σχεδόν τα 370 δισ. δολ. το 2035. Να σημειωθεί ότι, οι ΑΠΕ στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας αντιστοιχούν-συνεισφέρουν σχεδόν στο 95% επί του συνόλου, ενώ το υπόλοιπο προέρχεται από τα βιοκαύσιμα.

Οι προβλεπόμενες επενδύσεις για ΑΠΕ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας θα ανέλθουν σε 6,2 τρισ. δολ. την περίοδο 2013-2035. Οι ΑΠΕ αντιπροσωπεύουν το 62% των επενδύσεων σε νέες ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες, καλύπτοντας σχεδόν το μισό της επιπλέον χωρητικότητας. Τα αιολικά αντιπροσωπεύουν το 1/3 των συνολικών επενδύσεων σε ΑΠΕ, με τα υδροηλεκτρικά να ακολουθούν με 27% και τα φωτοβολταϊκά με 23%. Οι επενδύσεις σε ΑΠΕ σε χώρες εκτός ΟΟΣΑ θα φτάσουν τα 3,3 τρισ. δολ., σε αντίθεση με τις χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ που θα επενδυθούν 2,9 τρισ. Πρόσθετες επενδύσεις συνολικά 260 δισ. (4% επί του συνόλου των επενδύσεων σε υποδομές δικτύου) θα χρειαστούν για την αναβάθμιση των δικτύων Μεταφοράς και Διανομής (T&D), ώστε να μπορέσουν να δεχτούν πρόσθετη ενέργεια από τις ΑΠΕ.

Για να καλυφθεί η διευρυμένη προσφορά βιοκαυσίμων, για το διάστημα 2013-2035, θα χρειαστούν επενδύσεις 330 δισ, ή 14 δισ. ετησίως κατά μέσο όρο. Η συμβατική παραγωγή αιθανόλης απαιτεί το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων (60%), ακολουθούμενη από το συμβατικό βιοντίζελ (14%) και υπόλοιπο 26% για προηγμένα βιοκαύσιμα. Περίπου το 60% των συνολικών επενδύσεων θα γίνουν σε χώρες του ΟΟΣΑ.

Παρακάτω φαίνεται η πορεία των συνολικών επενδύσεων στις ΑΠΕ το διάστημα 2013-2035 (κλικ στην εικόνα για πλήρες μέγεθος):

(ΑΠΟΔΟΣΗ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Βάσω Βεγιάζη)