H δεύτερη πλάνη

Το σύνολο της πολιτικής μας ηγεσίας, όλοι ανεξαιρέτως οι οικονομολόγοι καθώς και πλείστοι όσοι εκφέρουν δημόσιο λόγο, συμφωνούν ότι ο φυσικός πλούτος της Κύπρου αποτελεί ένα πολλά υποσχόμενο πολιτικό και οικονομικό κεφάλαιο για τη χώρα μας, το οποίο εάν τύχει της κατάλληλης αξιοποίησης θα επιφέρει ευεργετικά αποτελέσματα. Κοινή είναι επίσης η διαπίστωση ότι, παρά τις επί μέρους διαφωνίες για διάφορες επιλογές, κυρίως ως προς τις εσωτερικές πτυχές του ζητήματος, στο διεθνές επίπεδο οι χειρισμοί της απελθούσας κυβέρνησης του Δ. Χριστόφια, καθώς και τα αρχικά βήματα που έγιναν επί διακυβέρνησης Τ. Παπαδόπουλου και Γλ. Κληρίδη, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.

Όπως ήταν φυσικό, η κατ’ αρχήν επαλήθευση της ύπαρξης ενεργειακού πλούτου στην κυπριακή ΑΟΖ δημιούργησε μεγάλες προσδοκίες, γιατί ήρθε σε μια περίοδο που βρίσκει τη χώρα μας να πλήττεται καίρια από την οικονομική κρίση. Δυστυχώς πολύ πρόσφατα οι προσδοκίες αυτές σε μεγάλο βαθμό εξουδετερώθηκαν από τους ίδιους τους εταίρους μας, οι οποίοι όταν κλήθηκαν να μας στηρίξουν οικονομικά απέφυγαν προκλητικά να λάβουν υπόψη τις προοπτικές που δημιουργεί το πολλά υποσχόμενο ενεργειακό κεφάλαιο που -όπως όλοι συμφωνούν- διαθέτει η χώρα μας.

Οι τελευταίες δηλώσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων δεν αφήνουν την παραμικρή αμφιβολία. Αντιλαμβάνονται την τρέχουσα συγκυρία, με την Κυπριακή Δημοκρατία οικονομικώς εξαρτημένη, ως ένα σημαντικό μομέντουμ που μπορεί να επιδράσει καταλυτικά στη δημιουργία προϋποθέσεων για αναζήτηση λύσεως στο Κυπριακό. Ομολογούν μάλιστα, άλλοι συγκεκαλυμμένα και μερικοί εντελώς απροκάλυπτα, ότι το φυσικό αέριο ενδεχομένως να συνιστά κίνητρο για όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές ώστε να στραφούν προς την κατεύθυνση της λύσης.

Όποιος έχει μελετήσει την ιστορία του Κυπριακού δεν μπορεί να μη γνωρίζει ότι πρόκειται για πρόβλημα που δημιουργήθηκε την ώρα που οι κυρίαρχοι παίκτες της παγκόσμιας πολιτικής βρήκαν (υποτίθεται) τη λύση του, κάπου μεταξύ Λονδίνου και Ζυρίχης. Ήταν τότε που οι πρωθυπουργοί της Ελλάδας και της Τουρκίας αποφάσισαν να λύσουν το πρόβλημα στο πρότυπο που καθόρισε η Βορειοατλαντική Συμμαχία (ΝΑΤΟ) ώστε να «κλείσει» το ανοικτό μέτωπο που δημιουργούσε προβλήματα μεταξύ των δύο πολύτιμων συμμάχων.

Το νέο σκηνικό που διαμορφώνεται σήμερα δεν έχει καμιά σχέση με τα δεδομένα που επικρατούσαν στις αρχές της δεκαετίας του ’50, ούτε στην Κύπρο, ούτε και διεθνώς. Υπάρχουν όμως κάποια κοινά χαρακτηριστικά που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε: Οι ισχυροί παίκτες της παγκόσμιας πολιτικής σκηνής σε καμιά περίπτωση δεν θέλουν διατάραξη του στάτους κβο στην περιοχή της Κύπρου. Οι μεταβολές που συντελούνται στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο την τελευταία τριετία, καθιστούν εκ των ων ουκ άνευ τη διατήρηση της ειρήνης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας καθώς και μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας. Ένα κομμάτι αυτού του παζλ βρίσκεται και στην Κύπρο, γεγονός το οποίο σε καμιά περίπτωση δεν θα επιτρέψουν να εξελιχθεί σε αστάθμητο παράγοντα.

Όσο κι αν δημοσίως και σε διπλωματικό επίπεδο όλοι αυτοί οι διεθνείς παίκτες διακηρύττουν ότι σέβονται το δικαίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας να ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα και να προβαίνει σε εκμετάλλευση του θαλάσσιου πλούτου της, άλλο τόσο θα αναζητούν προσχήματα για να πιέσουν τη Λευκωσία προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση. Με την Κυπριακή Δημοκρατία να βρίσκεται στη μέγγενη των δανειστών της, οι όποιες πρωτοβουλίες και αποφάσεις δεν θα είναι αποκλειστικά και μόνον δικές της, αλλά σε μεγάλο βαθμό θα εξαρτώνται από τη συμβατότητά τους με τους σχεδιασμούς των πρωταγωνιστών της παγκόσμιας πολιτικής και οικονομικής σκακιέρας.

Η ιστορία διδάσκει ότι αυτού του είδους τα προβλήματα «λύνονται» στα μέτρα εκείνων που αποφασίζουν και όχι κατ’ ανάγκη στις προδιαγραφές εκείνων που επηρεάζονται. Τα παραδείγματα είναι πολλά και μάλιστα είναι γραμμένα με αίμα και δάκρυ. Καιρός να αντιληφθούμε ότι φιλίες δεν υπάρχουν, παρά μόνο συμφέροντα. Το μάθαμε με τον χειρότερο τρόπο στο Eurogroup της 15ης και 25ης Μαρτίου, και ελπίζουμε ότι η πολιτική μας ηγεσία έχει πάρει το μάθημά της.

(Καθημερινή Κύπρου, 12/5/2013)