Νέες προοπτικές και ευκαιρίες ασφάλειας Κύπρου-Ισραήλ

Νέες Προοπτικές και Ευκαιρίες για την Ενεργειακή και Στρατιωτική Ασφάλεια για την Κύπρο εμφανίζονται με την έκκρυθμη και εμπόλεμη κατάσταση μεταξύ Ισραήλ και Συρίας, αλλά και της επικείμενης και αναπόφεκτης επίθεσης του Ισραήλ και ΗΠΑ εναντίον του Ιράν.

Οι Κύπριοι πολιτικοί πρέπει να φωτιστούν απο την πρόσφατη «Ανάσταση» και να καταλάβουν πως όσο η Κύπρος χρειάζεται το Ισραήλ, τόσο και το Ισραήλ χρειάζεται την Κύπρο σε θέματα «Ενέργειας»  και «Ασφάλειας». Αν λάβει κανείς υπόψη τη γεωστρατηγική περιοχή που περιβάλλει το Ισραήλ είναι ότι όλοι οι γείτονες του Ισραήλ θεωρούνται Αραβικές, μουσουλμανικές, εχθρικές χώρες, ενώ η Κύπρος αποτελεί την μόνη διέξοδο και την πιο κοντινή φίλια χώρα. Επιπρόσθετα, η Κύπρος είναι η πιο κοντινή Ευρωπαική χώρα, αλλά και η ενεργειακή διέξοδος του Ισραήλ προς τις Ευρωπαικές αγόρες ενέργειας όπως η μεταφορά και η κατανάλωση φυσικού αερίου, πετρελαίου δια μέσω αγωγών, καλωδίων, και ναυτικών εμπορικών πλοίων.

Αναστασιάδης και Νετανιάχου συμφώνησαν τη συνεργασία όσον αφορά τα θέματα ενέργειας, και επιβεβαίωσαν την κοινή δέσμευση για ανάπτυξη και εκμετάλλευση διασυνοριακών κοιτασμάτων. Επιπρόσθετα η Λευκωσία και η Ιερουσαλήμ συμφωνήσαν την ενεργοποίηση αδρανών συμφωνιών και την επιτάχυνση της ολοκλήρωσης συμφωνιών που εκκρεμούν σε θέματα υγείας, έρευνας και ανάπτυξης, τεχνολογίας, πολιτισμού, καταπολέμησης της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος.

Η Κύπρος βρίσκεται σε πολύ δεινή οικονομική κατάσταση και πολύ αδύνατη θέση, αλλά βρίσκεται στη καλύτερη «Γεωστρατηγική» και τώρα «Ενεργειακή» θέση. Οι πρόσφατες επαφές του Προέδρου Αναστασιάδη στο Τελ-Αβίβ με τον Πρωθυπουργό Νετανιάχου και πρόεδρο Σιμόν Πέρες αλλά και για το γενικότερο κλίμα στις σχέσεις Κύπρου και Ισραήλ που αναπτύσσεται είναι προς την ορθή κατεύθυνση, και πολύ σοφά έχει αντιληφθεί η Κυβέρνηση Αναστασιάδη πως το Ισραήλ αποτελεί την «Ενεργειακή και Στρατηγική Ασφάλεια» για την Κύπρο, αλλά και την οικονομική και εμπορική ανάπτυξη της Κύπρου για να καταστεί ενεργειακό κέντρο που θα ενώνει Ευρώπη, Ασία, και Αφρική.

Ο διάλογος Κύπρου και Ισραήλ πρέπει να αποτελέσει μια νέα αρχή στρατηγικής και ενεργειακής συνεργασίας για την οικονομική ανάπτυξη και των δύο χωρών, αλλά και να καταστούν τις μεγαλύτερες ενεργειακές πηγές φυσικού αερίου και πετρελαίου προς την Ευρώπη και Ασία. Με την ανακάλυψη 10 τρις. κυβ. ποδιών φυσικού αερίου στο κοιτασμά «Ταμάρ» και 16 τρις. κυβ. πόδια φυσικού αερίου στο κοίτασμα «Λεβιάθαν» στην Ισραηλινή ΑΟΖ, αλλά και 7 τρις. κυβ. πόδια στο κοιτάσμα του οικόπεδου «Αφροδίτη» εντός της Κυπριακής ΑΟΖ με την συνεργασία της αμερικανο-ισραηλινής εταιρίας Noble και ισραηλινής εταιρίας Delek, καθιστούν την Νοτιο-Ανατολική Μεσόγειο ως το μεγαλύτερο ενεργειακό κέντρο για την μεταφορά ενέργειας προς την Ευρώπη αλλά και σε αγορές προς την Ασία.

Η μικρή Κύπρος πρέπει να αποτελέσει στρατηγικό βάθος και ο πιο αξιόπιστος φίλος και σταθερός σύμμαχος για το Ισραήλ με κοινές αξίες και αρχές αλλά και με έμπρακτη συνεργασία σε όλους τους τομείς και επίπεδα. Ο Πρόεδρος του Ισραήλ έχει εκφράσει πως: «Χωρίς την Κύπρο το Ισραήλ είναι μακριά από την Ευρώπη».

Ο όρος «Ενεργειακή Ασφάλεια» είναι το πως ασφαλίζει τη περιοχή που περικλίει ενεργειακές πλατφόρμες ή πηγές φυσικού αερίου και πετρελαίου που εμπεριέχει πιθανούς κινδύνους και ασύμμετρες απειλές όπως τρομοκρατικά κτυπήματα απο ναυτικά σκάφη που φέρουν βόμβες, υποβρύχια, αεροσκάφη, πυραύλους αέρος.

Εκτός απο κοινές ασκήσεις Κύπρου-Ελλάδας-Ισραήλ στον τομέα έρευνας και διάσωσης, η Κύπρος πρέπει να προχωρήσει άμεσα σε στρατιωτικές ασκήσεις με το Ισραήλ και να ζητήσει στρατηγικά ανταλλάγματα για την ενεργειακή και στρατιωτική ασφάλεια της Κυπριακής ΑΟΖ αλλά και της Άμυνας της Κύπρου με εναέρια, θαλάσσια, και επίγεια σύγχρονα οπλικά συστήματα απο το Ισραήλ καθώς και με δορυφορική παρακολούθηση και επιτήρηση.

Στρατηγική και Πολιτική που πρέπει να ακολουθήσει η Κύπρος
Με τις πρόσφατες απειλές απο την Τουρκία για την αρπαγή των πλούσιων κοιτασμάτων σε Φυσικό Αέριο και Πετρέλαιο στα θαλάσσια Οικόπεδα 4, 5, και 6 της Κυπριακής ΑΟΖ, η Κύπρος μπορεί να ζητήσει την ασφάλεια και την άμυνα της Κυπριακής ΑΟΖ με την παραχώρηση Ναυτικής βάσης και της Αεροπορικής βάσης «Ανδρέας Παπανδρέου» σε Ισραηλινά μαχητικά αεροσκάφη για ανεφοδιασμό, επιτήρηση ασφάλειας, αλλά και για τον σχεδιασμός της επικείμενης επίθεσης στην Συρία, αλλά και για την μελλοντική και αναπόφεκτη επίθεση προς το Ιράν, αφού πρώτα λάβει υπόψην ότι μπορεί να πληγούν τα Ρωσικά συμφέροντα στην Συρία λόγο της Ρωσικής ναυτικής Βάσης. Η Κύπρος δεν πρέπει να σβήσει την Ρωσική παρουσία απο τον ενεργειακό της χάρτη, και πρέπει να παραχωρήσει και το δικαίωμα συμμετοχής ρωσικών εταιριών φυσικού αερίου και πετρελαίου στην Κυπριακή ΑΟΖ. Η Κυπριακή Κυβέρνηση πρέπει άμεσα να υλοποιήσει την απόφαση για τη δημιουργία τερματικού υγροποίησης φυσικού αερίου, αλλά και δημιουργία πετρελαικής βιομηχανίας και παραγωγής πετροχημικών απέναντι από το Σουέζ κάτι που δίνει τη δυνατότητα σε όσους θέλουν να το αξιοποιήσουν για εξαγωγές με την συμμετοχή Ισραηλινών για την πώληση ενέργειας προς τις διεθνείς αγορές τις Ευρώπης και Ασίας. Η Κύπρος πρέπει να αποφασίσει σύντομα ποια χώρα θα συμμετέχει για την κατασκευή του Τερματικού υγροποίησης φυσικού αερίου σε κάποια πιο ασφαλισμένη περιοχή μακριά απο κατοικημένη περιοχή, μακριά απο τον Ηλεκτροπαραγωγικό σταθμό της ΑΗΚ, και μακριά απο στρατιωτικές εγκαταστάσεις και στρατόπεδα, και μακριά απο το Βασιλικό. Η Κύπρος πρέπει να δώσει δικαίωμα συμμετοχής στην κατασκευή του Τερματικού στο Ισραήλ, και ποσοστά συμμετοχής στην Ρωσία, ακόμη και ΗΠΑ. Μπορεί επίσης να κτιστεί και επιπρόσθετο Τερματικό για την επεργασία πετρελαίου στις ΗΠΑ και Γαλλία, μιας και η  Ιταλική «ΕΝΙ», η Νοτιο-Κορεάτική «KOGAS»,  και η «TOTAL» αρχίζουν τιν εξόρυξη πετρελαίου εντός 2 χρονών.

Το Ισραήλ έχει πολύ ορθά και σοβαρά αντιληφθεί την «Ενεργειακή Ασφάλεια» και εξοπλιζει την Ναυτική της δύναμη με 2 επιπρόσθετα σύγχρονα υποβρύχια τύπου Dolphin με Ισραηλινές προδιαγραφές και τεχνολογίες. To Πολεμικό Ναυτικό του Ισραήλ παρέλαβε το πέμπτο υποβρύχιο κλάσης Dolphin τον Μάιο του 2012, το οποίο έχει κατασκευαστεί από το γερμανικό ναυπηγείο Thyssen-Krupp Marine Systems (TKMS) το έκτο υποβρύχιο κατασκευάζεται στη Γερμανία, το INS “Rahav” διαθέτει επιπρόσθετο ανεξάρτητο σύστημα πρόωσης (AIP) το οποίο του παρέχει εκτεταμένη επιχειρησιακή αυτονομία και αντοχή και έχει σχεδιαστεί σύμφωνα με τις απαιτήσεις των ισραηλινών. Ο στόλος των υποβρυχίων κλάσης Dolphin είναι εξοπλισμένος με διάφορα υποσυστήματα τα οποία έχουν αναπτυχθεί από την αμυντική βιομηχανία του Ισραήλ. Το INS “Rahav” έχει εκτόπισμα 2005 τόνων, μήκος περίπου 69 μέτρων και επανδρώνεται από πλήρωμα 35 ατόμων. Είχε παραγγελθεί το 2006 μαζί με το υποβρύχιο INS “Tanin” το οποίο παραδόθηκε τον Μάιο του 2012.

Όλα τα υποβρύχια κλάσης Dolphin διαθέτουν δέκα τορπιλοσωλήνες, έξι διαμέτρου 533 χιλιοστών και τέσσερις 650 χιλ. Οι τέσσερις μεγαλύτεροι σωλήνες είναι οι σημαντικότεροι, επειδή δίνουν στο υποβρύχιο τη δυνατότητα εξαπόλυσης πυραύλων επιφανείας-επιφανείας (η τρέχουσα επιλογή είναι ο πύραυλος Harpoon) ή οχήματα μεταφοράς βατραχανθρώπων (SDVs) με δυνατότητα παροχής επιχειρήσεων ειδικών δυνάμεων σε μία εχθρική ακτή.

Χαιρετίζεται πολύ θετικά η κοινή ναυτική άσκηση τύπου έρευνας και διάσωσης μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ στη θαλάσσια περιοχή νότια της Λεμεσού, στην οποία άσκηση συμμετείχαν η Ισραηλινή πυραυλάκατος NITZACHON τύπου «Sa’ar 4» και τέσσερα περιπολικά σκάφη του Ισραηλινού Ναυτικού μαζί με 4 κυπριακά ελικόπτερα και σκάφη της λιμενικής αστυνομίας Κύπρου, αλλά χρειάζονται άμεσες στρατιωτικές ασκήσεις Κύπρου, Ελλάδας, και Ισραήλ σε πιο τακτικό επίπεδο με την θεσμοδέτηση συγκεκριμένου σώματος ή οργάνωσης παρακολούθησης ή ασφάλειας.

Το Ισραήλ ως ένα πολύ σοβαρό και υπεύθυνο κράτος που ξέρει πως να προστατεύει τους πολίτες του και τα συμφέροντα του,  σχεδιάζει και βλέπει το μέλλον με στρατηγική και γεωπολιτική. Πρόσφατα το Ισραήλ έχει ψηφίσει επιπρόσθετο προυπολογισμό να αγοράσει και να σχεδιάσει 2 με 4 υπερσύγχρονες πολεμικές φρεγάτες τύπου «στέλθ» ύψους των 760 εκατομμυρίων δολλαρίων, οι οποίες θα ενταχθούν στη ναυτική δύναμη του Ισραήλ για την ασφάλεια και προστασία των κοιτασμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου, καθώς επίσης και εναέρια μέσα μη επανδρωμένα αεροχήματα  για 24ωρη παρακολούθηση και τον εντοπισμό πιθανών τρομοκρατικών επιθέσεων από εχθρίκα πλοία και σκάφη. Τα νέα 4 ισραηλινά ναυτικά και πολεμικά σκάφη των 1,200 τόνων θα εξοπλιστούν με προηγμένη τεχνολογία αλλά και υπερσύγχρονο εξοπλισμό, όπως επίσης και με εναέρια συστήματα εναέριας ασπίδας τύπου «AIGIS», θαλάσσιων πυράυλων κατά κινούμενους στόχους, αλλά και πυραύλους για εχθρικά υποβρύχια που μπορούν να αποσταλλούν απο την Συρία, Λιβανέζικη οργάνωση Χεζμπολάχ , και το Ιράν.

Το Τρίγωνο Κύπρος-Ελλάδα-Ισραήλ
Οι τελευταίες εξέλιξεις στην Συρία, τον Λίβανο, το Ιράν αλλά και οι Ενεργειακή Ασφάλεια των πλούσιων κοιτασμάτων στην Νότιο-Ανατολική Μεσόγειο, νοτίως της Κύπρου, νοτίως του συμπλεγματος του Κατστελλόριζου, νοτίως της Κρήτη τους επόμενους μήνες θα είναι αυξανόμενη σε εμπόλεμη κατάστραση αν λάβει κανείς ύποψη τις τρομοκρατικές επιθέσεις της αλλά και της Τουρκικής επιθετικότητας που προσπαθεί να κλέψει απο την Κυπριακή και Ελληνική ΑΟΖ.

Κύπρος, Ελλάδα, και Ισραήλ πρέπει να ιδρύσουν μια κοινή Ενεργειακή και Στρατηγική Συμμαχία υπο την εποπτεία ενός Στρατιωτικού, Γεωστρατηγικού, και Πολιτικού Συμβουλείου που να καταρτίζεται απο ειδικούς επιστήμονες ενέργειας, γεωστρατηγικής, και έμπειρους-άριστους στρατιωτικούς οι οποίοι θα αποφασίζουν και να μεριμνούν για την εναέρια, θαλάσσια, και υποβρύχια παρακολούθηση και ασφάλεια της περιοχής της Νοτιο-Ανατολικής Μεσογείου με κέντρα ελέγχου και επικοινωνίας Πάφου, Τελ-Αβίβ, και Δυτικά της Κρήτης με ναυτικά και αεροπορικά ραντάρς, αλλά και με άλλα σύγχρονα τεχνολογικά μέσα.

Η εμπλοκή της Ελλάδας σε περίπτωση επιχειρήσεων στην Συρία και τον Λίβανο είναι ήδη επιβιβλημένη λόγω των υποχρεώσεων της απέναντι στο ΝΑΤΟ. Ήδη έχουν προεπιλεγεί τα πλοία που θα συμμετάσχουν στην επιχείρηση και ο ρόλος τους. Θα σταλούν τουλάχιστον δύο φρεγάτες (η μία θα περιπολεί μεταξύ Κύπρου-Ρόδου) και αεροσκάφη ΑΣΕΠΕ EMP-145, τα οποία θα χρησιμοποιούν την βάση "Α.Παπανδρέου" στην Πάφο, ενώ πιθανότατα θα επιχειρούν και μαχητικά F-16 από την ίδια βάση.

Η αμυντική και στρατιωτική συνεργασία Κύπρου-Ελλάδας-Ισραήλ, χρειάζεται οργάνωση και στελέχωση σε θεσμοθετημένο σώμα ή οργάνωση το οποίο θα συντονίζεται μεταξύ των τριών Υπουργείων: (1) Υπουργείο Άμυνας, (2) Υπουργείο Εξωτερικών, (3) Υπουργείο Εμπορίου, Βιομηχανίας, και Τουρισμού, και Υπουργείο Συγκοινωνιών και Έργων της κάθε χώρας μαζί με δεξαμενές σκέψης «think-tanks»,καθώς και άλλα ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος των τριών χωρών, που αφορούν στις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιο-Ανατολικής Μεσογείου.

Η πρόσφατη ανακοίνωση για την 2η (εκ μέρους της Κύπρου) και 3η (εκ μέρους του Ισραήλ) επιβεβαιωτική γεώτρηση στο "οικόπεδο 12" με κάλυψη απο δυνάμεις Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ χαιρετίζεται ως πολύ θετική εξέλιξη αλλά και πάλι δεν είναι αρκετή αφού οι Τουρκικές απειλές συνεχίζονται με την αποστολή τουρκικών πολεμικών φρεγατών στην Νοτιο-Ανατολική Μεσόγειο.

Ο Υπουργός Αμύνας της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Φώτης Φωτίου ανακοίνωσε την κοινή στρατιωτική άσκηση που σχεδιάζουν Κύπρος, Ελλάδα, και Ισραήλ στην Νοτιο-Ανατολική Μεσόγειο με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας πάνω από τα κοιτάσματα των υδρογονανθράκων στις ΑΟΖ των τριών χωρών. Η άσκηση που σχεδιάζεται για τον προσεχή Οκτώβριο θα είναι τύπου «Έρευνας και Διάσωσης». Αυτό που χρειάζεται είναι πραγματικές στρατιωτικές ασκήσεις με πραγματικά πυρά με την συμμετοχή της αεροπορίας, ναυτικού, και υποβρύχιων μέσων για να δώσουν το ξεκάθαρο μήνυμα στην Τουρκία σε περίπτωση που προσπαθήσει να επιβάλλει την δικιά της στρατιωτική ισχύ.

«Ενεργειακή Ασφάλεια»
Ο όρος «Ενεργειακή Ασφάλεια» περιλαμβάνει την ασφάλεια και επιτήρηση πλατφόρμων εξώρυξης, θαλάσσιων αγωγών μεταφοράς, ναυτικών μέσων μεταφοράς, καλωδίων μεταφοράς ενέργειας, και τερματικού υγροποίησης φυσικού αερίου και πετρελαίου στην ξηρά ή πλωτής μονάδας στην θάλασσα. Επίσης η «Ενεργειακή Ασφάλεια» συμπεριλαμβάνει τον σχεδιασμό προστασίας και ασφάλειας, έξυπνων αισθητήρων και εκπαίδευσης ιδιωτικών εταιριών και κρατών για να προστατεύσουν τις ενεργειακές τους πηγές ή αγωγούς μεταφοράς ή εγκαταστάσεις επεξεργασίας ή εξωρύξεις φυσικού αερίου και πετρελαίου. Η «Ενεργειακή Ασφάλεια» προτείνει συστήματα έξυπνης και αυτόματης ασφάλειας, παρακολούθησης με εναέρια, επίγεια, θαλάσσια, και υποθαλάσσια τεχνολογικά μέσα και αισθητήρες για τον εντοπισμό, ανεύρεση, και ιχνηλάτηση πιθανών κινούμενων ή υποπτων στόχων με έξυπνα λογισμικά προγράμματα που διασυνδέονται με τηλεδορυφορική σύνδεση σε πραγματικό χρόνο.

Πιθανές Απειλές και Τρομοκρατικές Επιθέσεις

• Αιχμαλώτηση εργαζομένων σε πλατφόρμα φυσικού αερίου και πετρελαίου
• Πυροβολισμοί και πυραυλικά κτυπήματα απο μικρά ναυτικά σκάφη ή απο εχθρικές ακτές
• Υποβρύχια καταστροφή και Σαμποτάζ απο δύτες
• Τρομοκρατικα κτυπήματα με επιθέσεις αυτοκτονίας απο ναυτικά και εναέρια μέσα
• Δολιοφθορά και καταστροφή σε υποβρύχιους θαλάσσιους αγωγούς μεταφοράς φυσικού αερίου και πετρελαίου
• Κλοπή απο υποβρύχιους θαλάσσιους αγωγούς φυσικού αερίου και πετρελαίου
• Κλοπή Ηλεκτρο-Μηχανολογικού εξοπλισμού για επεξεργασία φυσικού αερίου και πετρελαίου

Τα Ανταλλάγματα πρέπει άμεσα να ζητήσει η Κύπρος απο το Ισραήλ

• Προστασία και Ασφάλεια της Κυπριακής ΑΟΖ
• Απόκτηση Σύγχρονων Οπλικών Συστήματων Εναέριας, Θαλάσσιας, και Επίγειας Επιτήρησης και Προστασίας απο το Ισραήλ
• Συνεργασία και Εκπαίδευση με τον Ισραηλινό στρατό, ναυτικό, και αεροπορία
• Υποστήριξη και Συνεργασία με το Ισραήλ σε κοινά προγράμματα Έρευνας-Ανάπτυξης και Καινοτομίας σε θέματα Άμυνας και Ασφάλειας
• Συνεργασία και Ανάπτυξη Τεχνολογιών και Καινοτόμων Προιόντων, Υπηρεσιων με Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις στον τομέα της Στρατιωτικής-Αμυντικής Τεχνολογίας.
• Συνεργασία Πανεπιστημίων Κύπρου και Ισραήλ για την Έρευνα, Ανάπτυξη Τεχνολογίας, και Καινοτομία στην εξειδίκευση της επιστήμης του φυσικού αερίου, πετρελαίου, πετροχημικών, αλλά Στρατιωτικής-Αμυντικής Τεχνολογίας.

* Ο Λάκης Χριστοδούλου είναι Επιστημονικός Αναλυτής & Ερευνητής Άμυνας και Ασφάλειας - European Defense Agency (EDA)

(Καθημερινή Κύπρου)